بازدید
321
آخرین بروزرسانی: 1398/08/01
خلاصه پرسش
آیا برخی از کارها و جایگاه‌های انسان دارای ارزش ذاتی بوده و بر کارها و جایگاه‌های دیگر برتری دارند؟
پرسش
آیا کارها و جایگاه‌های مختلف دارای ارزش ذاتی هستند؟ مثلاً بگوییم فلان شغل بهتر از فلان شغل است، یا کسانی که فلان کار را انجام می‌دهند دارای اجر و قرب بیشتری نزد پروردگار هستند؟
پاسخ اجمالی

بدیهی است که در میان شغل‌های موجود در جوامع بشری، برخی بر برخی دیگر فضیلت و برتری دارند؛[1] و به عنوان نمونه با توجه به آیات و روایات می‌توان شغل‌های زیر را دارای جایگاه و ارزش ویژه‌ای دانست.

  1. کشاورزی: با توجه به نیاز بشر در همه‌ی ادوار تاریخ به مواد غذایی به عنوان ابتدایی‌ترین نیاز، شغل کشاورزی را می‌توان شریف‌ترین شغل‌ها دانست.

در همین راستا امام سجاد(ع) فرمود: «بهترین کارها کشاورزی است ...».[2]

هم‌چنین امام صادق(ع) فرمود: «کشاورزان گنج‌هاى خدا بر روى زمین هستند و در کارها هیچ چیز در نزد خدا محبوب‌تر از زراعت نیست و خدا هیچ پیامبری را مبعوث نکرد، مگر این‌که آنها کشاورزی هم می‌کردند...».[3]

  1. دام‌داری: امام على(ع) فرمود: «به گوسفنددارى و کشاورزى روى آورید، که صبح و شام سود می‌‏رسانند».[4]
  2. تجارت: امام علی(ع) فرمود: «به تجارت اقدام کنید؛ زیرا بی‌نیازى از مردم در آن خواهد بود».[5]

4 . تعلیم و تعلّم: قرآن کریم می‌فرماید: «قُلْ هَلْ یَسْتَوِی الَّذِینَ یَعْلَمُونَ وَالَّذِینَ لَا یَعْلَمُونَ»؛[6] بگو: آیا آنهایی که می‌دانند با آنها که نمی‌دانند برابرند؟!

بر اساس این آیه شغل‌هایی، مانند تحصیل علم و دانش، و یا استادی و معلمی که در راستای شغل انبیا و برای هدایت انسان به سمت خدا باشد، از ارزش والایی برخوردار است.[7]

البته غیر از آنچه گفته شد، تمام  شغل‌هایی که به نوعی نیاز‌های ضروری و مشروع جامعه به آن شغل‌ها بستگی دارد؛ مانند پزشکی، پرستاری، کار در ساخت و ساز، حمل و نقل و... نسبت به شغل‌هایی که چندان مورد نیاز جامعه نیستند برتری دارند. و در موارد دیگر و در شغل‌هایی که از لحاظ شرعی مجاز است، ارزش هر شغلی بر اساس موارد پیرامونی از این دست تعیین می‌شود؛ مانند این‌که:

  1. تا چه اندازه انسان در آن تخصص داشته باشد.[8]
  2. تا چه اندازه مردم به آن احتیاج واقعی داشته باشند.(نه احتیاج‌های ناشی از تبلیغات).[9]

3. چه مقداری از مردم توسط آن شغل بهره‌مند می‌شوند.

5. تا چه اندازه در شأن انسان است.[10]

البته برخی از کارها در برخی از شرایط مکروه شمرده شده است،[11] اما در برخی از زمان‌ها مانند زمانی که جامعه به آن شغل نیاز داشته باشد، همین کراهت نیز برداشته می‌شود.


[1]. «درآمد امامان و انفاق آن»، 11006؛ «محل درآمد زندگی پیامبر(ص) بعد از بعثت»، 71665؛ «منبع درآمد هزینه زندگی امامان شیعه»، 26845.

[2]. کلینی، محمد بن یعقوب، کافی، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد، ج 5، ص 260، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[3]. شیخ طوسی، تهذیب الاحکام، محقق، موسوی خرسان، حسن، ج 6، ص 384، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.

[4]. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، محاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‏ ج 2، ص 643، قم، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1371ق.

[5]. شیخ صدوق، من لا یحضره الفقیه، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، ج 3، ص 193، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ دوم، 1413ق.

[6]. زمر، 9.

[7]. «ثواب هدایت نمودن یک فرد گمراه به راه هدایت»، 69489؛ «معنای جمله «من علمنی حرفا کنت له عبدا»، 48043.

[8]. «معیارها و ویژگی‌هایی نیروی کارآمد انسانی از نگاه  قرآن و حدیث»، 46473.

[9]. «حکم شغل‌های مصرف‌گرا و تجمّل‌گرا»، 42188.

[10]. «تناسب کار با شأن و شخصیت اجتماعی»، 64213؛ «شغل بازیگری برای زنان»، 30700.

[11]. «کسب درآمد از راه حجامت»، 108999؛ «علت کراهت شغل نساجی و بافندگی»، 96924؛ « کراهت خرید و فروش گندم و جو»، 105133؛ «کراهت ذبح حیوانات»، 96511.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    902507 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    566259 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    492922 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    425701 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    405605 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374151 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    360443 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    345315 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    325600 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    315904 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...