بازدید
545
آخرین بروزرسانی: 1398/06/31
 
کد سایت fa75598 کد بایگانی 92358 نمایه تفسیر «فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ» در آیه 3 سوره مائده
طبقه بندی موضوعی تفسیر
خلاصه پرسش
با توجه به حوادث دردناکی که بعد از رحلت پیامبر اکرم(ص) رخ داد، چگونه قرآن این مژده را داده که دین کامل شده و دیگر جایی برای ترس و هراس نیست؟!
پرسش
در روز غدیر خداوند آیه‌ی سه سوره مائده را نازل کرد: «کافران امروز از آیین شما مأیوس شدند؛ بنابر این از آنها نترسید و از من بیم داشته باشید». اما بعد از آن‌روز پیامبر(ص) رحلت کرد، حضرت علی(ع) خلیفه نشد، حضرت فاطمه(س) و فرزندش محسن(ع) شهید شدند، و بعد هم واقعه‌ی عاشورا پیش آمد. منظور خداوند از نازل کردن این آیه چه بود؟!
پاسخ اجمالی

خدای متعال در فرازی از آیه 3 سوره مائده خطاب به مؤمنان می‌فرماید: کافران امروز از آیین شما مأیوس شدند؛ بنابر این از آنها نترسید و از من بیم داشته باشید، امروز دین شما را کامل و نعمت خود را بر شما تمام کردم و اسلام را دین شما برگزیدم: «الْیَوْمَ یَئِسَ الَّذینَ کَفَرُوا مِنْ دینِکُمْ فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ الْیَوْمَ أَکْمَلْتُ لَکُمْ دینَکُمْ وَ أَتْمَمْتُ عَلَیْکُمْ نِعْمَتی‏ وَ رَضیتُ لَکُمُ الْإِسْلامَ دینا».

این آیه نشانگر آن است که کفار قبل از نزول این آیه هنوز امیدوار بودند که بتوانند اسلام را از هر طریقى که شده از بین برده و آن را ریشه‌کن کنند، و در واقع نیز چنین خطری وجود داشت و این خطر آن‌قدر زیاد بود که جا داشت افراد باایمان از آن بهراسند.

لذا این‌که فرمود: «فَلا تَخْشَوْهُمْ وَ اخْشَوْنِ»، خواست از این جهت به مسلمانان امنیت خاطر دهد و بگوید بعد از امروز دیگر از بروز آن خطر نترسید.

بدیهی است که کفار آرزوى این سرنوشت بد را براى مسلمانان در سر نمی‌پروراندند، مگر به جهت دین آنان؛ چرا که دین اسلام در تضاد با منافع و هوا و هوسشان بود، و به شهوترانی‌هاى بی‌قید و شرطشان خاتمه می‌داد.

بنابر این آنچه در نظر کفار مورد نفرت و انزجار بود، دین مسلمانان بود، نه خود آنان؛ و به عبارتی دیگر آنها نمی‌‏خواستند مسلمانان از بین بروند، و چنین مردمى در دنیا نباشند، بلکه تنها می‌‏خواستند نور خدا را خاموش سازند، و ارکان شرک را که در حال تزلزل قرار گرفته و داشت فرو می‌‏ریخت، تحکیم بخشند، و مؤمنان را به کفر قبلى خود برگردانند، و این حقیقت در آیاتی چون آیات ذیل اعلام شده است:

«وَدَّ کَثیرٌ مِنْ أَهْلِ الْکِتابِ لَوْ یَرُدُّونَکُمْ مِنْ بَعْدِ إیمانِکُمْ کُفَّاراً حَسَدا».[1]

«یُرِیدُونَ لِیُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ».[2]

به این منظور، نخست این هدف را دنبال کردند که با تمام توان خود، تصمیم‌‏هاى رسول خدا(ص) را سست، و اهداف آن‌حضرت را غیر معقول جلوه دهند و یا از راه فتنه و نفاق و تفرقه در بین مؤمنان، این بنیان رفیع را سرنگون سازند.

بعد از نومیدى و نرسیدن به اهداف شومى که داشتند، آخرین امیدى که به زوال دین و از بین رفتن دعوت آن بستند، این بود که به زودى رسول خدا(ص) از دنیا می‌رود، و پسری هم که اهدافش را تعقیب کند ندارد و گویا آنان می‌پنداشتند دعوت دینى هم نوعی پادشاهى است که در لباس نبوت و رسالت عرضه شده است، پس اگر او بمیرد یا کشته شود، یاد و نام و آموزه‌هایش از دل‌ها می‌رود!

بنابر این، دستور نهراسیدن در مقام نهی ارشادى است، نه مولوى، و معنایش این است، دیگر جایى براى ترسیدن شما باقى نمانده؛ و کفار چون از ریشه‌کنی اسلام ناامید شدند، دیگر به دنبال نابود کردن اسلام از اساس نیستند، چون می‌دانند که زحماتشان به هدر خواهد رفت.[3]

خلاصه این‌که: معنای این فراز از آیه آن است که شرایط امروز به گونه‌ای است که کافران از دینتان مأیوس شدند؛ یعنی به این نتیجه رسیدند که اسلام دین استواری شده و از طرف خداوند و با روش‌های گوناگون مورد پشتیبانی قرار می‌گیرد و از این رو آنان هیچ امیدی ندارند که بتوانند اصل اسلام را ریشه‌کن کرده و اثری از این دین باقی نگذارند و دوباره بت‌پرستی و کفر را ترویج دهند تا آنجا که دیگر مردم به یادشان نباشد که دینی به نام اسلام و کتابی به نام قرآن وجود داشته و تعالیمش چه بوده و دیگر فردی نتواند اظهار مسلمانی کند و ...

البته با وجود این ناامیدی، بدخواهان هیچ گاه آرام نخواهند نشست و به دنبال راه‌کارهایی خواهند بود که با نام اسلام و با ظاهرسازی و رفتن زیر پوشش اسلام و خود را مسلمان جلوه دادن، دین را از محتوا تهی کنند.

افرادی که فاجعه عاشورا را رقم زدند، توان ریشه‌کنی اساس اسلام را نداشتند، بلکه با نام مسلمانی و با صدای تکبیر، بزرگ‌مردی که به دنبال اصلاح انحرافات بود را به شهادت رساندند.

امامان دیگر نیز همواره آماده بودند تا در صورت خطر ریشه‌کنی اسلام، همان اقدامی را انجام دهند که امام حسین(ع) انجام داد.

از این‌رو، آنچه در پرسش آمده، منافاتی با آیه سوم سوره مائده نخواهد داشت.

 

[1]. بقره، 109.

[2]. صف، 8.

[3]. ر. ک: طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏5، ص 174- 178، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق؛ المیزان فی تفسیر القرآن، ترجمه، موسوی همدانی، سید محمد باقر، ج 5، ص 282- 288، قم، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم، 1374ش.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897088 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559793 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    464620 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422062 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399907 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372492 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    354555 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    336399 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321748 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313731 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...