جستجوی پیشرفته
بازدید
333
تاریخ بروزرسانی 1395/12/16
 
کد سایت fa76885 کد بایگانی 94048 نمایه نقش توحید در تهذیب اخلاق
طبقه بندی موضوعی اصول و مبانی
خلاصه پرسش
توحید چه نقشی در تهذیب اخلاق دارد؟
پرسش
لطفاً نقش توحید را در تهذیب اخلاق تبیین کنید.
پاسخ اجمالی
شیوه‌های دست‌یابی به تهذیب اخلاق و آراسته‌شدن به فضیلت‌ها و دوری جستن از پستی‌ها (تحلّی به فضایل و تخلّی از رذایل) منحصر به بیان فواید و زیان‌های دنیوی و پاداش‌ها و کیفرهای اخروی فضایل و رذایل نیست. یکی از شیوه‌های تهذیب اخلاق، «مسلک توحید» است.
به‌طور کلی؛ درباره نقش توحید در تهذیب اخلاق می‌توان گفت:
بی‌شک جهان‌بینی انسان و نوع نگاه او به هستی، تأثیر مستقیمی بر رفتار او دارد؛ از این‌رو، دین مبین اسلام با ارائه یک جهان‌بینی منسجم، در صدد معرفی اسباب سعادت بشر است. در میان این اسباب یک سبب پایه و اساس سایر آموزه‌ها است و آن توحید است.
اگر انسان به صفات خداوند متعال، اعتقاد توحیدی خالص کامل نداشته باشد، به تهذیب اخلاق (تخلّی از رذّایل و تحلّی به فضایل) دست نخواهد یافت؛ زیرا اگر ذرّه‌ای اعتقاد شرک آمیز (شرک خفی) به صفات خداوند در او وجود داشته باشد، مثلاً در ایمان به قدرت خداوند هنوز به باور کامل نرسیده باشد که همه قدرت و قوّت از آن او است و گمان کند که برای دیگران نیز بهره‌ای از قدرت استقلالی وجود دارد، در دورکردن صفت ناپسند ترس از خود - به عنوان مثال - به طور کامل موفّق نخواهد بود.
البته مؤمنان بسته به شدّت و ضعف ایمان خود در درک این اعتقاد توحیدی که همه قوّت و قدرت از آن خدا است متفاوت‌اند؛ زیرا گاهی با نگاه استقلالی به موجودات، وسایط و انسان‌های دیگر را در کسب عزّت، قدرت و... دخیل می‌دانند. لذا برخی از مؤمنان، پس از طی این مرحله (شرک خفی)، کم کم به توحید خالص و کامل دست می‌یابند و ریشه تمام رذایل از وجود آنان زدوده خواهد شد و به صفات اضّداد آن متصّف خواهند گردید.[1]
 

[1]. برای آگاهی بیشتر به این مقالات مراجعه شود: همامی، عباس، یونسی، حمیدرضا، اصل توحید محوری و تأثیر آن بر اخلاق فردی و اجتماعی در المیزان، مجله پژوهش‌نامه قرآن و حدیث، بهار و تابستان 1390، شماره 8، 9 – 26؛ هادی، اصغر، نقش توحید در تهذیب اخلاق، مجله اخلاق، تابستان 1387، شماره 12، ص 22 – 67؛ محمدی، مسلم، محمدی، مرضیه، تأثیر دو باور اعتقادی توحید و معاد بر اخلاق در نهج البلاغه، مجله پژوهش‌نامه اخلاق، بهار 1390، شماره 11، ص 85 – 104.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • معنای «صلاة» و «صلوات» در لغت و شرع چیست؟
    13537 بیشتر بدانیم 1393/07/23
    واژه «صلاة» مانند صوم، زکات و حج لفظی است که در شرع از معنای لغوی به معنای جدیدی تغییر نموده است. اصل «صلاة» در لغت از ریشه «صلو» گرفته شده و به معنای دعا و استغفار است.[1] و کلمه «صلوات» جمع «صلاة» است.
  • آیا پیامبران به آمدن ائمه بشارت دادند؟
    5631 امامت در سنت 1389/07/15
    احادیثی از پیامبر اسلام و امامان بر این نکته گواهی می دهد که اسامی پیامبر و امامان در کتاب های مقدس آمده است، علاوه بر این که در کتاب های موجود نزد یهود و نصارا نیز تعداد امامان موجود می باشد. 1. بررسی آموزه های ...
  • آیا اختیار انسان‌ها با مهر نهادن خدا بر قلوب تبهکاران، منافات ندارد؟
    7876 انسان و اختیار 1385/12/26
    در آیات فراوانى، سخن از مُهر نهادن بر دل و چشم و گوش کافران و منافقان و واژگونى و گمراهى جان‌هاى گنه‌کاران و تبهکاران به میان آمده است. «ختم» و «طبع» به معناى پایان یافتن، مُهر نهادن، نقش نمودن و چاپ کردن و اشیا را به شکل خاصّ ...
  • حکم شک در اجزا و رکعات نمازهای مستحبی چیست؟
    5332 شکیات، سجده سهو و نماز احتیاط 1392/04/20
    آنچه فقها در رساله‌های توضیح المسائل درباره شک در اجزا و رکعات نمازهای نافله گفته‌اند، به شرح زیر است: 1. اگر در یکى از کارهاى نافله شک کند، در صورتى که محل آن نگذشته باشد، باید آن‌را بجا آورد و اگر محل آن گذشته است، به شک خود ...
  • آیا عبارت «تَسْقُطُ الْآدَابُ‏ُُِِّ بَیْنَ‏ الْأَحْبَابِ» روایت است؟
    7254 فضایل اخلاقی 1391/11/08
    عبارت «تَسْقُطُ الْآدَابُ‏ُُِِّ بَیْنَ‏ الْأَحْبَابِ» به این معنا است که رعایت آداب بین دوستان ساقط می‌شود (لازم نیست). با جست‌وجویی که در منابع روایی انجام پذیرفت چنین متنی یافت نشد و شیخ عباس قمی(ره) این سخن را بدون استناد به معصوم(ع) نقل کرده است.[1]
  • منظور از عمامه که برای میت مستحب است چیست؟
    4304 کفن و دفن 1389/06/27
    کفن میت دارای دو دسته اجزاء است. اجزاء واجب و اجزاء مستحب. اجزاء واجب عبارتند از لنگ، پیراهن و سر تا سری.اجزاء مستحب عبارتند از ران بند برای زنان و مردان مقنعه و سینه بند برای زنان و عمامه برای مردان یکی از مستحبات کفن میت مرد عمامه ...
  • آیا صحت دارد که در نهم ربیع الاول قاتل امام حسین(ع) کشته شده و سرش پیش امام سجاد(ع) فرستاده شد؟
    5249 خونخواهان حسین ع 1391/12/22
    نهم ربیع الاول از چند منظر قابل بررسی است: اول: به علت روایتی که این روز را عید بزرگ شیعیان نامیده به گونه‌ای که در آن روز برای شیعیان گناهی نوشته نمی‌شود؟! همان طور که در نمایه «رفع القلم نهم ربیع الاول»، سؤال 20229 آمده، چنین روایتی، ...
  • آیا امام علی(ع) باغ خود را برای کمک به فقیری فروخت و در پی آن مورد اعتراض حضرت فاطمه(س) قرار گرفت؟
    845 رفتار امام علی ع 1395/07/24
    کهن‌ترین منبعی که این روایت در آن نقل شده، «أمالی» شیخ صدوق(م 381ق) است؛ ترجمه این روایت به شرح زیر است: امیر المؤمنین على(ع) براى انجام کارى به مکه آمد. عربى بادیه‌نشین را دید که به پرده‌هاى کعبه آویخته و می‌گوید: اى صاحب خانه! این خانه خانه تو ...
  • زندگی‌نامه عثمان و عملکرد او در دوران خلافتش را ذکر کنید؟
    12353 امام علی ع و خلفا 1393/03/29
    عثمان بن عفّان کسی است که از سوی ابوبکر به اسلام دعوت شد، سپس با حضور نزد پیامبر اسلام(ص) مسلمان شد و از جمله مهاجران به مدینه – به نقلی از مهاجران به حبشه نیز- بود. او ابتدا با رقیه دختر پیامبر(ص) و پس از وفاتش با ام ...
  • روز و شب در بهشت و جهنم به چه صورت است؟
    14233 بهشت و جهنم 1392/11/02
    برخی از آیات قرآن، با اشاره به عذاب‌ها یا نعمت‌های بعد از مرگ، آن‌را در ظرف روز و شب قرار داده است. در آیه‌ای چنین می‌فرماید: «النَّارُ یُعْرَضُونَ عَلَیْها غُدُوًّا وَ عَشِیًّا»؛[1] عذاب آنها آتش است که هر صبح و شام بر آن عرضه ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    763853 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    477973 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    333531 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    333426 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    326610 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    278744 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد. در هر حال، ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    268188 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    267645 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    267520 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    217198 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5833  نفر