بازدید
2220
آخرین بروزرسانی: 1397/07/11
خلاصه پرسش
چرا قبل از رفتن حضرت موسی(ع) به سوی فرعون، خداوند یک بار معجزاتش را به صورت آزمایشی به او نشان داد و چرا موسی(ع) در همین رونمایی، از تبدیل شدن عصایش به مار ترسید؟
پرسش
سلام؛ چرا حضرت موسی(ع) قبل از این‌که برای ابلاغ رسالتش به سوی فرعون برود، خداوند معجزاتش به او نمایاند، مگر پیامبر از معجزات خود ترس دارد؟! اصلاً مگر نه این‌که نبی باید به حدی از معرفت باید رسیده باشد که به علم حضوری درونش و اعمالش برایش مشهود است، پس ترس و یا عدم شناخت برای چیست؟
پاسخ اجمالی
قبل از آن‌که به چرایی معجزه حضرت موسی(ع) قبل از رفتن به سراغ فرعون بپردازیم، در ارتباط با ترس آن‌حضرت از اعجاز تبدیل شدن عصا به مار، باید گفت؛ از آن‌جا که پیامبران الهی جدای از مقام نبوتشان از جهت طبع بشری انسان‌هایی هستند مانند دیگر مردم، و همان‌گونه که مانند دیگران می‌خورند، می‌آشامند، بیمار می‌شوند و ... در برابر حوادث غیر مترقبه نیز مانند دیگران می‌ترسند و از جانشان در برابر حوادث و خطرها دفاع می‌کنند و این منافات با شأن نبوتشان ندارد.
چنان‌که در گزارش‌های تاریخی آمده است: «رسول خدا(ص) در جنگ اُحُد، زیر پرچمی [برای استراحت] نشست در حالی‌که دو زره پوشیده بود و کلاه‌خُود و زره زیرین آن‌‌را هم بر سر داشت».[1] چرا که قرآن کریم می‌فرماید: به آنها بگو؛ من انسانى هستم مانند شما، لکن بر من وحى می‌‏شود: «قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ یُوحى‏ إِلَیَّ».[2]
قرآن کریم در مورد حضرت داوود(ع) می‌فرماید: «إِذْ دَخَلُوا عَلى‏ داوُدَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قالُوا لا تَخَف»؛[3] در آن هنگام که بر او وارد شدند و او از دیدن آنها وحشت کرد، گفتند: نترس، دو نفر شاکى هستیم که یکى از ما بر دیگرى ستم کرده ...
این دو نفر هنگامی بر داوود وارد شدند که آن‌جناب در محرابش بود، و اینها از راه معمولى و عادى بر او وارد نشدند، بلکه از دیوار محراب بالا رفتند، و از آن‌جا بر وى درآمدند، و به همین جهت داوود از ورودشان وحشت زده شد.
بنابر این، این نوع ترس‌ها چیزی نیست که با مقام نبوت منافات داشته باشد و مسئله ترس موسی(ع) نیز در همین راستا است.
اما آنچه را که پیامبران از آن ترس ندارند، ترس در راه انجام وظیفه، در هر آنچه را که مربوط به رسالت آنان است. آنان در راه انجام رسالت از کشته شدن، از بین رفتن مال و زندگی، از دست دادن زن و فرزند هیچ هراسی ندارند، و اگر ترسی هم داشته باشند ترس از آن است که نتوانند در مأموریت خود با موفقیت روبرو شوند که در واقع، این ترسی از خدا است و پیامبران در ترس از خدا از دیگران ترسوترند، و ترس از خدا با وجودشان عجین بوده؛ اولیای الهی وجودشان سرشار از خوف خدا است؛ ترس از عدم انجام وظایف و مسئولیت‌ها، و اندوه بر آنچه از موفقیت‌ها از آنان فوت شده، که این ترس و اندوه جنبه معنوى دارد و مایه تکامل وجود انسان و ترقى او است.
قرآن کریم در ارتباط با ترس اولیای الهی می‌فرماید: «الَّذِینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَیْبِ وَ هُمْ مِنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُونَ»؛[4] کسانى که از پروردگارشان با این‌که او را به خشم نمی‌بینند، می‌ترسند و از رستاخیز بیمناک‌اند.
امام على(ع) در خطبه «همام» که حالات اولیاى خدا در آن به عالی‌ترین وجهى ترسیم شده است، می‌فرماید: «دل‌هاى آنها محزون و مردم از شر آنها در امان‌اند ... اگر اجلى که خداوند براى آنها مقرر کرده نبود، حتى یک چشم بر هم زدن، ارواح آنها در بدن‌هایشان آرام نمی‌گرفت، به خاطر عشق به پاداش الهى و ترس و وحشت از مجازات و کیفر او».[5]
به هرحال در گزارشی قرآنی می‌خوانیم ‌که خداوند به موسی(ع) فرمود عصایت را بینداز و هنگامی که عصا را انداخت و دید تبدیل به مار شد ترسید، و پا به فرار گذاشت و خدا به او فرمود که ترسی در دل نداشته باشد که خطری او را تهدید نمی‌کند.[6]
اگر گفته شود که حکمت این اعجاز آزمایشی چیست؟! در حالی‌که این‌جا موسی(ع) کسی را دعوت نمی‌کرد و کسی از او درخواست معجزه نکرده بود؟ پاسخش این است که موسى(ع) در کوه طور کلامى شنید که یقین داشت این سخن از آدمیان نیست، و فکر می‌کرد که این سخن از فرشتگان یا جنّیان است؛ لذا خدای تعالی این معجزه را بر او نمایاند، تا معلوم شود که این ندا از سوی خدا است و این فعل خارق عادت کار او است.[7]
شاید ارائه آزمایشی این اعجاز برای مأنوس شدن طبع بشری وی با این مسئله بود، تا وقتی که به سراغ فرعون می‌رود و می‌خواهد این معجزه را آشکار کند، از آن ترس نداشته باشد.[8]

[1]. واقدی، محمد بن عمر، المغازی، ج ‏1، ص 225، بیروت،‏ اعلمی، چاپ سوم‏، 1409ق.
[2]. فصلت، 6.
[3]. ص، 22.
[4]. انبیاء، 49.
[5]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 303، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
[6]. قصص، 31.
[7]. ابوالفتوح رازی، حسین بن علی، روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، تحقیق، یاحقی، محمد جعفر، ناصح، محمد مهدی، ج 15، ص 9، مشهد، بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، 1408ق.
[8]. ر. ک: همان.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    892288 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    554615 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    429905 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    418889 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    394869 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    370958 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    349085 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    329659 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    316561 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    311956 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...