جستجوی پیشرفته
بازدید
175
آخرین بروزرسانی: 1398/09/13
خلاصه پرسش
پیامبر اسلام(ص) در چه زمانی امام علی(ع) را مأمور بازپرداخت دیون خود فرمود و مراد پیامبر(ص) از این وام‌ها چه بود؟
پرسش
در چه زمانی رسول اکرم(ص) به حضرت علی(ع) فرمودند: «انت تقضی دینی»،«تو دیون من را ادا می‌کنی» و آیا این امانت‌ها مادی است یا معنوی؟
پاسخ اجمالی

بر اساس گزارش‌ها، پیامبر اسلام(ص) بارها به این موضوع اشاره فرموده که امام علی(ع)، مسئول پرداخت وام‌ها و دیون حضرتشان است که نمی‌توان آن را تنها منحصر به دیون مالی دانست، بلکه شامل هر چیزی می‌شود که پیامبر اسلام(ص) گمان داشت که آن را به برخی افراد و یا تمام جامعه بدهکار است:

بعد از شب معراج[1]

پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: در شب معراج، دوازده نور را دیدم و از پروردگار پرسیدم که این نورها از کجاست؟ خدا پاسخ داد نور فرزندان تو! … تو امام و خلیفه بعد از من هستی که وام‌های مرا خواهی پرداختی و وعده‏هاى مرا تحقق خواهى بخشید...».[2]

از این روایت، استمرار حرکت پیامبر اسلام(ص) توسط امام علی(ع) و امامان بعد بیشتر برداشت می‌شود تا پرداخت دیون مالی.

هنگام هجرت[3]

هنگام هجرت، پیامبر اسلام(ص)، امام على(ع) را مسئول بازگرداندن امانت‌های مردم[4] و حرکت فواطم[5] از مکه به سمت مدینه نمود.[6]

این گزارش بیشتر ناظر به بازپرداخت دیون و امانت‌های مادی مردم است.

بعد از جنگ خیبر[7]

پیامبر(ص) بعد از جنگ خیبر به امام علی(ع) فرمود: «تو اداکننده دین و تحقق بخشنده وعده‏هاى من خواهى بود...».[8]

هنگام سد الابواب

هنگام بستن درهایی که به مسجد باز می‌شد، حضرت پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: «آنچه(آن حقوقی) که برای من در این مسجد وجود دارد، برای تو نیز وجود دارد و تو وارث و وصی من هستی که وام من را ادا می‌کنی و به وعده‌های من تحقق می‌بخشی...».[9]

در حدیث منزلت[10]

پیامبر(ص) به امام علی(ع) فرمود: «جایگاه و منزلت تو نسبت به من مانند جایگاه هارون(ع) نسبت به موسى(ع) است، با این تفاوت ‌که بعد از من پیامبرى نخواهد بود، تو قرض مرا ادا و به وعده‏هاى من وفا می‌کنى...».[11]

هنگام لقب دادن ایشان به ابوتراب[12]

پیامبر(ص) در نخلستان‌های مدینه، امام علی(ع) را دید که در زمین مشغول کار بوده و سر و رویشان غبار آلود بود. آنگاه خطاب به ایشان فرمود: اگر مردم تو را با کنیه ابوتراب صدا بزنند، آنان را سرزنش نخواهم کرد. سپس فرمود: تو برادر و وزیر و جانشین من در خانواده هستی، تو وام مرا پرداخت کرده و گردنم را از قید تعهدات آزاد می‌کنی ...‏».[13]

هنگام پیمان برادری[14]

پس از هجرت پیامبر(ص) به مدینه، آن‌حضرت(ص) بین مسلمانان - چه مهاجر و چه انصار - پیمان اخوت برقرار کرد، اما امام علی(ع) را تنها نهاد. امام(ع) به پیامبر(ص) عرضه داشت: مرا با کسى برادر نکردى؟! پیامبر(ص) فرمود: به خدا قسم، تو را برای خودم نگاه داشتم که با هم برادر باشیم و تو وصى و وزیر و جانشینم در امت من باشى و امانت‌های من را بپردازى و به وعده‏های من وفا کنى.‏[15]

در حدیث اوصیا

پیامبر(ص) فرمود: «اوصیای پیامبران الهی، دین‌های آنان را ادا و به وعده‌های آنان وفا می‌کنند و بر اساس سنت آنان می‌جنگند. سپس به امام علی(ع) فرمود تو وصی و برادر من در دنیا و آخرت هستی و دین من را ادا و به وعده‌های من وفا می‌کنی... ».[16]

هنگام وفات

پیامبر(ص) در هنگام وفات به عباس فرمود: «آیا وصایت مرا پذیرفته و دین مرا ادا کرده و به آنچه وعده داده‏ام، عمل مى‏کنى؟ عباس گفت: من مردى مسن هستم و زن و فرزند من زیاد هستند و مالى ندارم؛ و نپذیرفت. آن‌حضرت(ص) فرمود: این سفارش را به کسى خواهم کرد که آنها را پذیرفته و سخنی چون سخن عباس بر زبان نخواهد آورد! سپس به امام علی(ع) فرمود: آیا تو وصایت مرا می‌‏پذیرى و دین مرا می‌پردازى و وعده‏هایم به سرانجام می‌رسانى؟ امام(ع) پذیرفتند.[17]

 

 

[1]. «معراج پیامبر اسلام (ص)»، 5636؛ «معراج و قاب قوسین»، 26883؛ «معراج حضرت رسول (ص)»، 10205.

[2]. خزاز رازی، علی بن محمد، کفایة الاثر فی النصّ علی الأئمة الإثنی عشر، محقق، مصحح، حسینی کوهکمری، عبد اللطیف،‏ ص 217، قم، بیدار، 1401ق.

[3]. «هجرت پیامبر اسلام(ص) به مدینه و وقایع آن»، 37354؛ «چگونگی هجرت پیامبر (ص) و اذیت مشرکان»، 2155؛ « جایگاه هجرت و مهاجران در اسلام»، 50637.

[4]. ابن اثیر جزری، علی بن محمد، الکامل فی التاریخ، ج 2، ص 103 و 104، بیروت، دار صادر، 1385ق.

[5]. ر. ک: «منظور از فواطم»، 109776.

[6]. «امام علی(ع) و بازگرداندن امانت‌های پیامبر اکرم(ص) پیش از هجرت»، 40386؛ «دفاع امام علی(ع) از کاروان حضرت فاطمه(س) در هنگام هجرت»، 111472.

[7]. «آیات جنگ خیبر در قرآن»، 27603؛ «فرار خلفای سه‌گانه از جنگ‌های زمان پیامبر خدا(ص)»،89957.

[8]. ابن طاووس، علی بن موسی، طرف من الأنباء و المناقب، محقق، مصحح، عطار، قیس، ص 432، مشهد، تاسوعا، چاپ اول، 1420ق.

[9]. ابن بطریق، یحیی بن حسن، عمدة عیون صحاح الأخبار فی مناقب إمام الأبرار، ص 181، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ اول، 1407ق.

[10]. «سخنان خلفای سه‌گانه درباره منزلت امام علی(ع)»، 92399؛ «منزلت امام علی(ع) به مانند منزلت سوره توحید»، 61053.

[11]. کفایة الأثر فی النص على الأئمة الإثنی عشر، ص 135.

[12]. «کنیه ابو تراب به امام علی (ع)»، 14879.

[13]. شیخ صدوق، علل الشرائع، ج 1، ص 157، قم، کتاب فروشی داوری، چاپ اول، 1385ش.

[14]. «عقد اخوت؛ بیانگر فضیلت امام علی(ع)»، 68916؛

[15]. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، محقق، مصحح، موسوی جزائری، سید طیب،‏ ج 2، ص 109، قم، دار الکتاب، چاپ سوم، 1404ق.

[16]. کفایة الأثر فی النص على الأئمة الإثنی عشر، ص 75 – 76.

[17]. علل الشرائع، ج ‏1، ص 168.

نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    904434 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    568584 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    499366 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    428141 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    407697 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374789 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    361804 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    347617 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    326706 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    316684 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...