جستجوی پیشرفته
بازدید
1461
آخرین بروزرسانی: 1397/07/22
خلاصه پرسش
نتیجه فلسفه غرب چیست؟ و آیا می‌توان با عمل بر مبنای این فلسفه نجات یافت؟
پرسش
نتیجه فلسفه غرب چیست؟ و آیا با عمل کردن بر این فلسفه انسان می‌تواند نجات یابد؟
پاسخ اجمالی
1. «فلسفه غرب» بر خلاف اصطلاحاتی؛ نظیر «فلسفة الئائی» ( (Eleatic یا «فلسفه تومیستی»، یک مکتب فکری واحد که دارای پیروانی(با اختلاف نظرهای اندک) باشد به شمار نمی‌رود؛ بلکه مفهومی عام است که به مکاتب و جریان‌های فکری گوناگون فلسفی و نیز آرای خرده فلاسفه ساکن کشورهای اروپایی و آمریکایی اطلاق می‌گردد. در حقیقت، «فلسفه غرب» اصطلاحی است که به مجموعه افکار فلسفی به دست آمده از اندیشمندان کشورهای مغرب زمین(در مقابل خاور دور و نزدیک) گفته می‌شود، و شامل گونه‌های فکری بسیار متنوعی است. همان‌گونه که اصطلاحاتی؛ نظیر «فلسفه یونان باستان» یا «فلسفه قرون وسطی» که زیر مجموعه‌های فلسفه غرب به شمار می‌آیند، چنین گستره‌‌ای را در بر دارند. به عنوان نمونه، «پارمنیدس» از فلاسفه یونان باستان قائل به رجوع اشیاء به حقیقتی واحد، ثابت و سرمدی است و آن‌را اصل و اساس عالم عنوان می‌نماید،[1] در حالی‌که «گرگیاس» از دیگر فلاسفه آن زمان، وجود، فهم و نیز امکان ارائه هر حقیقتی را انکار می‌نماید.[2] نظیر این مطلب در میان تفکرات فلاسفه سایر ادوار فلسفه اروپا نیز قابل مشاهده است. به عنوان مثال، «دکارت» از فلاسفه قرن شانزدهم میلادی ادله‌ای بر اثبات وجود خدای مسیحیت ارائه نموده است،[3] در حالی‌که «نیچه» از فلاسفه قرن نوزدهم، از مرگ خدای مسیحیت سخن می‌گوید.[4]
به همین جهت نمی‌توان انتظار داشت نتیجه‌ای واحد یا نتایجی همسو برای «فلسفه غرب» به طور کلی عنوان گردد و پیامدهای یکسانی بر پیروی و تنظیم رفتارها طبق آن، مترتب شود. به عبارت روشن‌تر، تناقضات آرای فلاسفه در چنین گستره‌ای سبب می‌شود نتایجی که از نظرات ایشان حاصل می‌شود نیز متناقض بوده و نتوان نتیجه‌ای واحد را برای همگان در نظر گرفت.[5]
2. اما این‌که آیا عمل کردن طبق فلسفه به صورت کلی و یا فلسفه‌هایی؛ نظیر فلسفه غرب، فلسفه چین، هند، ایران باستان و حتی فلسفه اسلامی به طور خصوصی، می‌تواند سبب نجات انسان باشد یا خیر؛ باید اذعان داشت که عقل قادر به ادراک حقایق کلی است و انسان با استفاده از عقل می‌تواند مسائلی نظیر احکام وجود به صورت عام، روابط بین علت و معلول و... را بداند، اما فهم بسیاری از حقایق عالم نظیر سعادت ابدی انسان در دنیا و آخرت و... نیازمند مقدماتی است که خارج از حیطه دانش عادی بشر بوده و همین امر نیز مسئله نیاز انسان به وحی الهی را مبرهن می‌سازد. به همین جهت، نمی‌توان آرای فلاسفه در صحیح‌ترین حالت مفروض را به منزله دینی جامع و کامل که سعادت‌بخش انسان به صورت مطلق باشد تلقی نمود و عمل بر اساس مکتب یا مکاتب فلسفی را به عنوان نجات دهنده انسان از هلاکت معرفی کرد.
البته، تذکر این مطلب نیز ضروری است که اگر شخصی به لحاظ مقدمات تکلیف (نظیر قدرت فهم، دسترسی به دین حقّ و...) معذور از دسترسی به وحی الهی بود و در جست‌وجوی راه سعادت به قدر توان خویش، به حقیقتی غیر از آنچه در یک مکتب فلسفی یا غیر فلسفی(نظیر عرفان‌های مختلف و...) عنوان می‌گردد دست نیازید، در این صورت باید بر اساس فهم و دانش خویش عمل نموده و دانسته‌های وی در این خصوص، منجّز و معذّر به شمار می‌آیند. در نتیجه نجات چنین شخصی از هلکات اخروی منوط به تبعیت وی از دانسته‌های قطعی‌اش خواهد بود.[6]

[1]. کاپلستون، فردریک چارلز، تاریخ فلسفه، ترجمه، مجتبوی، جلال الدین، ج1، ص60-61، تهران، سروش، چهارم، 1380ش.
[2]. همان، ج1، ص112.
[3]. همان، ج4، ص128-135.
[4]. همان، ج7، ص393.
[5]. البته عده‌ای از فلاسفه نظیر سهروردی، هیدگر (یا هایدگر)، هانری کربن، سید حسین نصر و... قائل به حکمت خالده یا اندیشه جاودان‌اند که با نظریه مذکور مخالف می‌باشد. طبق این نظریه، تمامی فلسفه‌ها از بدو خلقت تا کنون ارائه دهنده حقیقتی واحد هستند و نتیجه آنها یکی است؛ لیکن هر کدام به قدر وسع خویش آن حقیقت را ارائه می‌نمایند و به همین جهت نمی‌توان آنها را متناقض تلقی نمود.
[6]. ر. ک: 1523.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • آیا از نظر قرآن، عمل به «ظن» و «گمان» مطلقاً ممنوع است؟ در صورت مثبت بودن پاسخ، چگونه می‌توان به مضمون برخی آیات که نمی‌توان تفسیری قطعی از آنها ارائه داد عمل نمود؟
    3220 تفسیر
    ابتدا باید گفت که همواره نباید به «ظن» و «گمان» با دیده منفی نگریست. بیشتر رفتارهای مردم با اعتماد به ظن و گمان قوی انجاممی‌شود و در آیات بسیاری از قرآن کریم نیز عمل به «ظن» و یا «گمان قوی» در طرازعمل به «علم» ...
  • نماز شکر چگونه خوانده می‌شود؟
    42184 گوناگون
    علاوه بر نمازهای واجب، نمازهای مستحب بسیاری نیز وجود دارد، که از جمله آنها؛ دو رکعت نماز عادی است که به هر منظور خیری می‌توان آن‌را خواند؛ از جمله شکر و سپاس از درگاه خداوند. با این وجود، نماز شکری با چارچوبی انحصاری نیز از امام صادق(ع) چنین ...
  • آیا آشامیدن آب در ظروف مسی مکروه است؟
    8375 گوناگون
    در روایتی نقل شده است که؛ امام صادق(ع) در ظرفی از فلز روی، آب نوشیدند و اعتقادی به کراهت استفاده از این ظرف نداشتند: یوسف بن یعقوب برادر یونس گوید: امام صادق(ع) آب خواست و در ظرفى که از فلز روى بود برای حضرتشان آب آوردند، یکى از ...
  • روش صحیح طهارت در دستشویی و طریقه شستن آلت و مقعد را بگویید؟
    243643 گوناگون
    نظر شما را به مسایل مربوط جلب می کنیم: 1. در سه صورت، مخرج غائط فقط با آب پاک مى‏شود: اول: آن که با غائط، نجاست دیگرى مثل خون بیرون آمده باشد. دوم: آن که نجاستى از خارج به مخرج غائط رسیده باشد. سوم: آن که اطراف مخرج ...
  • شخص جنبی که بدون غسل از حمام خارج می شود، آیا تمام بدنش نجس است؟
    70576 گوناگون
    قبل از پاسخ به سؤال، تذکر این نکته ضروری است که منظور از جنابت، نجاست تمام بدن به عین نجس نیست، بلکه جنابت یک نجاست معنوی است. بنابراین، منی فقط همان قسمت از بدن را که بر آن اصابت کرده نجس می کند، نه تمام بدن را و با شستن ...
  • فلسفه وضو و تیمم چیست؟
    23252 بیشتر بدانیم
    آنچه با استحمام حاصل می شود طهارت ظاهری است، اما علاوه بر طهارت ظاهری، یکی دیگر از شرایط نماز، تحصیل طهارت معنوی است که تنها از راه وضوء و غسل بدست می آید و اگر استفاده از آب امکان پذیر نباشد،این طهارت معنوی و باطنی بوسیله تیممی که به جای ...
  • آیا خوشبو کردن مُرده و یا کفن او و نیز روشن کردن چراغ و نور در کنارش ایرادی دارد؟
    1272 میت
    در بخش آداب و احکام کفن کردن مُرده، احادیثی درباره «مِجمَرَه» و «دخنه» نقل شده است؛ این واژه‌ها در لغت به معنای بخار دادن لباس با عود و خوشبو کردن آن است.[1] مانند: 1. امام علی(ع): «لَا تُجَمِّرُوا الْأَکْفانَ وَ لَا تَمْسَحُوا مَوْتاکُمْ بِالطِّیبِ ...
  • اولین نافرمانی که در حق خداوند انجام گرفت چه بود؟
    2073 تفسیر
    اولین نافرمانی که در قرآن صریحاً بدان اشاره شده است، نافرمانی ابلیس از سجده کردن به آدم(ع) است؛ آن‌جا که می‌فرماید: «و [یاد کن] هنگامى را که به فرشتگان گفتیم: "براى آدم سجده و خضوع کنید!" همگى سجده کردند جز ابلیس که سر باز زد، و تکبر ورزید، ...
  • ابداع به چه معنا است؟ و آیا از صفات الهی است؟
    7991 پروردگار. نامها و ویژگی ها
    در منابع دینی ابداع به صورت‌های مختلف به عنوان صفت خداوند تبارک و تعالی آمده است. در قرآن فقط به صورت صیغه مشبهه (بدیع) آمده است، اما در روایات به صورت‌های مختلف؛ مانند صیغه مشبهه(بدیع)، اسم فاعل(مبدع)، فعل(ابدع)، (ابتدع) آمده است. ابداع به معنای اختراع بدون داشتن نمونه ...
  • مبنای مشروعیت ولی فقیه، مقبولیت عامه است یا خیر؟
    4874 انتصاب یا انتخاب
    پاسخ آیت الله هادوی تهرانی به این شرح است:مقبولیت عامه در فعلیت ولایت ولی فقیه دخالت دارد، نه در اصل ولایت وی. به دیگر سخن، تحقق خارجی ولایت منوط به پذیرش عامه است، هر چند ثبوت شرعی آن به این امر نیازی ندارد و تابع تحقق شرایط، یعنی ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926472 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617494 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548802 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452550 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440372 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388445 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385314 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376964 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338719 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327239 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...