جستجوی پیشرفته
بازدید
15636
آخرین بروزرسانی: 1399/06/18
خلاصه پرسش
آیا وجود استاد در مسیر تزکیه و خودسازی ضروری است؟
پرسش
وجود استاد در مسیر تزکیه و خودسازی تا چه حد ضروری است؟
پاسخ اجمالی

مسلماً راهی به این دشواری و مهمی احتیاج به استاد دارد. استاد اوّلیۀ انسان خداوند است؛ زیرا علاوه بر آن‌که از طریق فطرت، انسان را به سوی این مسئله راهنمایی کرد، پیامبران(ع) را نیز برای هدایت انسان‌ها فرستاده است. در این مسیر، اگر نعمت استاد پرهیزکار، صالح و وارسته نصیب انسان شد، انسان از او استفاده می‌کند، اما اگر از چنین نعمتی محروم بود، گام نهادن و حرکت در این مسیر ترک نمی‌شود، بلکه با عمل به دانسته‌ها، خداوند علم به مجهولات را به انسان عنایت می‌کند و با انجام واجبات و ترک گناهان، هر روز شاهد علم جدید و رشد بالندگی در این مسیر خواهیم بود.

پاسخ تفصیلی

مسلماً وقتی علوم ظاهری و تجربی؛ مانند طبابت جسم نیاز به استاد داشته باشد، طبابت روح که سخت‌تر و دقیق‌تر است حتماً به طبیب و استاد احتیاج دارد.

اما این، مسیری است که در پیمودن آن بزرگ‌ترین استاد، انسان را راهنمایی می‌کند. استاد اوّلیۀ برای همۀ انسان‌ها و راهنمای آنان، خداوند است. در قرآن آمده است: "خداوند سرپرست ایمان آورندگان است و آنها را از تاریکی‌ها به سوی نور می‌کشاند".[1] و "کسانی که در راه ما تلاش کنند، قطعا آنها را  به راه‌­های خود هدایت می‌کنیم".[2]

پس با استعانت و توکل بر او می‌توان در این راه گام نهاد، و اگر در این مسیر، خداوند شخصی وارسته، صالح و متقی را در مسیر انسان قرار داد، از او استفاده می‌کند، اما اگر چنین نعمتی نبود، این‌راه تعطیل نمی‌شود، بلکه با عمل به آنچه می‌دانیم خداوند علم به مجهولات را به ما عنایت می‌کند. در حدیث است که "هر که به دانسته‌هایش عمل کند، خداوند علم مجهولات را به او عطا می‌کند".[3]

در سؤالی از محضر آیت الله بهجت پرسیده شد: آیا این مسیر نیاز به استاد دارد؟ در جواب فرمود: "استاد تو علم تو است، به آنچه می‌دانی عمل کن، آنچه را نمی‌دانی کفایت می‌شود". هم‌چنین در جواب کسی که گفته بود: تصمیم بر سیر و سلوک دارم چه عملی انجام دهم؟ فرمودند: "ترک معصیت برای هزار سال زندگی کافی است".[4]

بنابر این، استاد اوّلیۀ خداوند است و به همین جهت پیامبرانش را برای هدایت خلق فرستاده است. و پس از آنها ائمۀ اطهار(ع) و بعد از آنها انسان‌های وارسته، متقی و راه پیموده، سِمَت استادی خواهند داشت. انسان در نبود استاد خاص می‌تواند با استعانت از خداوند متعال و روح پیامبر اعظم(ص) و ائمۀ اطهار(ع) راه را شروع نموده و ادامه دهد و علم خود را مانند معلمی بداند که او را به نیکی‌ها راهنمایی کرده و از معاصی باز می‌دارد. و همین ترک معصیت و انجام واجبات، موجب رشد در این مسیر خواهد شد.[5]

 


[1]. "الله ولی الذین امنوا یخرجهم من الظلمات الی النور". بقره، 257.

[2]. "و الذین جاهدوا فینا لنهدینهم سبلنا". عنکبوت، 99.

[3]. شیخ صدوق، محمد بن علی‏، التوحید، محقق، مصحح، حسینی، سید هاشم‏، ص 416، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، 1398ق.  

 [4]. به سوی محبوب، دستورالعمل ها و راهنمائی های حضرت آیت الله بهجت، ص 58.

[5]. مراحل آغازین خود سازی و تزکیۀ نفس»، 387؛ «مطالعه و سیر و سلوک عرفانی»، 9043؛ « نیاز به استاد عرفان»، 7709.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755356 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734872 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648165 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645408 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640625 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579356 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576971 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559732 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559543 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548755 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...