جستجوی پیشرفته
بازدید
3039
آخرین بروزرسانی: 1399/01/07
خلاصه پرسش
آیا در روایات برای بهره‌گیری و استفاده از وجود خویشتن سفارشی وجود دارد؟
پرسش
آیا حضرت علی(ع) سخنی درباره بهره‌گیری و استفاده از وجود خود دارند؟ چگونه می‌توان از وجود خود بهره برد؟
پاسخ اجمالی

معرفت نفس و خودشناسی،[1] به معنای ‌شناخت تمام استعدادها‌ و نیروها، برای رسیدن به ‌کمال‌ مورد تأکید آیات‌ و ‌روایات‌ است. امام علی(ع) در این باره می‌فرماید: «خودشناسی سودمندترین دانش‌ها است».[2] «زیرک کسى است که نفس خود را بشناسد و عمل‌هاى خود را خالص گرداند».[3]

آن‌حضرت در ضمن اشعاری به این مطلب مهم اشاره فرمودند:

«دَوَاؤُک فِیک وَ مَا تَشْعُرُ *** وَ دَاؤُک مِنْک وَ مَا تَنْظُرُ»

«وَ تَحْسَبُ أَنَّک جِرْمٌ صَغِیرٌ *** وَ فِیک‏ انْطَوَى‏ الْعَالَمُ الْأَکبَرُ»

«وَ أَنْتَ الْکتَابُ الْمُبِینُ الَّذِی‏ *** بِأَحْرُفِهِ یظْهَرُ الْمُضْمَر»

«دواى دردهاى تو در خویشتن تو است و تو آن‌را نمی‌دانی و دردهاى تو همه از خویشتن تو است و تو نمى‏بینى».

«و می‌پندارى که جسم کوچکى هستی، و حال آن‌که در خویشتن تو عالمى پنهان است که از همه‌ی عوالم الهى بزرگ‌تر است(که آن روح و عقل است)».

«و تو کتاب ظاهرکننده خداوندی (که فرموده است:‏ «وَ لا رَطْبٍ وَ لا یابِسٍ إِلَّا فِی کتابٍ مُبِینٍ‏»؛[4] هیچ تر و خشکى نیست، مگر آن‌که همه در کتاب مبین است) و با کلمات او پنهان­ها آشکار مى‏شود».

گفتنی است؛ بهترین راه برای بهره‌‌گیری کامل از نفس آن است که انسان در مرحله‌ی اول، نفس خود را بشناسد:

چنان‌که امام علی(ع) فرمود: «کسی که به شناخت خود دست یابد، به بزرگ‌ترین رستگاری دست یافته است».[5]

و بعد از شناخت نفس، آن‌را در اطاعت خداوند قرار دهد:

پیامبر(ص) فرمود: «محبوب‏ترین مؤمنان نزد خدا، کسى است که وجود خود را در اطاعت خدا قرار دهد...».[6]، [7]

 


[1]. «خودشناسی»، 22998؛ «خود آگاهی در قرآن»، 14568؛ «رابطه وقوف در عرفات با خودشناسی»، 3523.

[2]. تمیمی آمدی، عبد الواحد بن محمد، تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، محقق، مصحح، درایتی، مصطفی، ص 232، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چاپ اول، 1366ش.

[3]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 232.

[4]. انعام، 59.

[5]. تصنیف غرر الحکم و درر الکلم، ص 232.

[6]. دیلمی، حسن بن محمد، ارشاد القلوب إلی الصواب، ج 1، ص 14، قم، الشریف الرضی، چاپ اول، 1412ق.

[7]. «چگونگی تحکیم اعتقادات»، 11826.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

  • منظور از «شرط خیار معلق» در معاملات چیست؟
    6504 خرید و فروش 1396/06/26
    یکی از شروطی که در قراردادها توسط ‏طرفین قرارداد مورد استفاده قرار می‌گیرد، شرطی است که به ‏موجب آن در فرض بروز حالتی خاص، به فردی که شرط را گذارده، اختیار ‏فسخ معامله در زمان معیّن را می‌دهد؛ ‏مثل این‌که فروشنده شرط ‌کند، چنانچه چک خریدار در موعد ...
  • متن خطبه غدیر خم چه بود؟
    23030 غدیر خم 1390/08/22
    متن کامل خطبه پیامبر اسلام(ص) در غدیر خم 1. حمد و ثناى الهى حمد و سپاس خدایى را که در یگانگى خود بلند مرتبه، و در تنهایى و فرد بودن خود نزدیک است. در قدرت و سلطه خود با جلالت، و در ارکان خود عظیم است. «علم او ...
  • فرق حدس منطقی و عرفانی چیست؟
    10751 منطق ارسطو و دیالکتیک 1392/07/21
    در نظر اهل منطق حدس، مرتبه‌ای از قدرت و قوت اندیشه انسانی است که در اثر مشاهده و تجربه زیاد به دست می‌آید. کسی که از قدرت حدس برخوردار باشد بسیار سریع به نتیجه می‌رسد. به عبارت دیگر، در نظر اهل منطق راه رسیدن انسان به یک نتیجه ...
  • آیا عرض می‌تواند در کمال جوهر تأثیر داشته باشد؟
    6597 جوهر و عرض 1394/04/08
    اعمال و افعالی که انسان انجام می‌دهد، دارای دو بعد ظاهری و باطنی است. به بیان دیگر، دارای دو بعد ملکی(ناسوتی، دنیایی) و بعد ملکوتی است. هر چند بعد و صورت ظاهری اعمال‏ و افعال در دنیا حرکت است؛ و حرکت عرض، گذرا و متصرم است و دوام ...
  • آیا پیامبری به نام «اموص» یا «اموصیا» داشتیم؟
    2957 تاريخ بزرگان 1398/11/16
    در قرآن کریم و نیز روایات مستند،‌ نام چنین افرادی به عنوان پیامبر ذکر نشده است، اما در برخی گزارش‌های تاریخی، چنین نام‌هایی آمده است که احتمالاً نام چند فرد باشد:از «اموص بن زارح بن رعوئیل بن عیصو بن اسحاق(ع) بن ابراهیم(ع)‏»، به عنوان ...
  • فرق معجزه پیامبر اکرم(ص) با معجزات سایر پیامبران از نگاه اجتماعی و فرهنگی چیست؟
    16492 معجزه حضرت محمد(ص) 1392/10/24
    معجزات پیامبران الهی که از طرف خداوند مأمور به ارائه آنها بودند، تا از آن طریق صحت ادعای خود را -در ارتباط با مأموریت برای هدایت و نجات انسان‌ها- به اثبات برسانند، با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی مردم هر منطقه فرق می‌کرد؛ لذا هر جامعه‌ای با ...
  • حکم گفتن ذکر "اعوذ بالله من الشیطان الرجیم" در نماز و قبل از قرائت حمد چیست؟
    40345 مستحبات نماز 1391/07/24
    مستحب است نماز گزار در رکعت اول، پیش از خواندن حمد، آهسته بگوید: «اعُوذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّیْطٰانِ الرَّجیمِ».[1] [1]. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، گردآورنده: بنی‌هاشمی، سید محمدحسین ج‌1، ص ...
  • تفاوت منطق ارسطویی و دیالکتیک در چیست؟
    42251 Islamic Philosophy 1387/03/22
    منطق، مجموعه قوانینی است که رعایت آنها، باعث می شود ما در فکر کردن دچار خطا نشویم. منطق تقسیم می شود به منطق قدیم و جدید. منطق قدیم همان منطق ارسطویی است که به ما می گوید چگونه باید یک قیاس و استدلال صحیح اقامه کنی، به ...
  • حکمت جایگزین کردن گوسفند به جای حضرت اسماعیل که قرار بود توسط پدرش ذبح شود چیست؟
    38196 Philosophy of Religion and Law 1389/08/24
    از این عبارت دو نوع برداشت وجود دارد: 1. چرا به جای گوسفند موجود دیگری برای قربانی شدن انتخاب نشده است؟ 2. اساسا چرا این جایگزینی انجام گرفته است؛ یعنی به چه دلیلی همان حضرت اسماعیل قربانی نشده است؟ پاسخ به سوال اول در حدیثی از امام رضا (ع) این گونه آمده است: ...
  • حضرت علی اکبر در روز عاشورا چند نفر از دشمنان را کشت و چگونه به شهادت رسید؟
    35181 تاریخ 1393/08/07
    على اکبر(ع) در واقعه عاشورا، از ارکان سپاه امام حسین(ع) به شمار می‌رفت. گزارش‌های تاریخی گوناگونی درباره چگونگی جنگیدن و شهادت ایشان و تعداد دشمنانی که توسط حضرتشان به هلاکت رسیدند، در منابع روایی نقل شده است؛ در برخی از این منابع به تعداد - البته با اختلاف ...

پربازدیدترین ها