جستجوی پیشرفته
بازدید
13597
آخرین بروزرسانی: 1390/01/14
خلاصه پرسش
چرا خداوند باید تمام کمالات را داشته باشد؟
پرسش
در بحث یکتایی خداوند می گوییم اگر دو واجب الوجود وجود داشته باشد، پس باید بین آن دو تمایزی باشد؛ یعنی صفتی را واجبی دارد که واجب دیگر ندارد و بر عکس و در نتیجه گفته می شود چون این واجب فاقد کمال است پس محتاج است و ممکن، اما این سوال برای من مطرح است که ممکن است این واجب اصلاً نیازی به این خصوصیّت نداشته باشد و به عبارتی چرا واجب حتماً باید تمامی کمالات را داشته باشد؟
پاسخ اجمالی

وحدتی که در جهان حاکم است مانع از آن است که تصور کنیم موجودی فقط نوع خاصی از کمالات را دارا بوده و نیازی هم به هیچ نوع دیگری از کمالات نداشته باشد. این امر فقط در کمالات اعتباری و عرفی قابل تصور است ولی در مراتب وجود قابل تحقق نیست.

پاسخ تفصیلی

در این استدلال موجودی فرض شده است که همه کمالات را دارا هست بجز برخی کمالات که وجه تمایز او با واجب الوجود مفروض دیگر است. و بنابر فرض پرسشگر نیازی هم به کمالاتی دیگر ندارد.

حال باید دید چنین فرضی که در ذهن قابل فرض است در عالم هستی و جهان واقع می تواند محقق شود؟

واقعیت این است که کمالات تکوینی و وجودی به خلاف کمالات اعتباری و عرفی نمی توانند بدون هیچ ارتباطی با هم وجود داشته باشند به طوری که در مرزی واقع شده باشد که ابداً رابطه ای با سایر کمالات نداشته باشند.این بحث در جای خود به تفصیل قابل بیان و اثبات است.

به بیان دیگر آنچه ما در عالم خارج می بینیم ارتباط بین کمالات است نه انفصال و تفکیک و بلکه هر موجودی در هماهنگی با دیگر موجودات عالم بوده  و هیچ مرز دقیقی که به طور کامل امور را از هم تفکیک کند را نمی توان ادعا کرد. بلکه هرچه بیشتر در مراتب کمال بالاتر رویم شاهد وحدت و هم گرائی و هماهنگی بشتری بین کمالات متکثره در عالم خواهیم بود.

با اثبات این پیش فرض نمی توان موجودی را تصور کرد که همه کمالات را دارد بجز برخی کمالات و هیچ ارتباطی هم با سایر کمالات ندارد، زیرا چون مرتبط با دیگر کمالات است، ذاتا نیاز به کامل شدن در آن کمال را هم خواهد داشت (این مطلب در فلسفه بنابر قاعده امکان اشرف به اثبات رسده). بنابراین، چنین موجودی هرچند در مراتب والای کمال باشد نمی تواند واجب الوجود باشد. بله مقایسه با عرف بشری شاید این تصور را در مورد واجب الوجود مفروض هم دامن زند.

چون بسیار اتفاق می افتد که یک فرد که دارای بخشی از کمالات است ادعا کند که به کمالات دیگر هیچ نیازی ندارد و تا آخر هم در این جهل مرکب بماند اما در عالم تکوین این گونه نیست و هر حقی را حقیقتی است که در ذات یک موجود نهفته است و بی نیازی فقط با ادعای بی نیازی قابل تحقق نیست.

بنابر این در یک کلمه، وحدت حاکم بر جهان مانع از آن است که تصور کنیم موجودی فقط نوع خاصی از کمالات را بطور تخصصی داشته و نیازی هم به هیچ نوع دیگری از کمال نداشته باشد. این امر فقط در کمالات اعتباری و عرفی قابل تصور است یا در فنون تکنولوژیکی ولی در مراتب والای عالم هستی قابل تحقق نیست.

در قرآن کریم در مورد وحدت خداوند چنین آمده است:

«اگر در آسمان و زمین جز الله خداى دیگرى بود تباهى و فساد ایجاد می شد»[1].

در این بیان بطور مستیم وحدت خداوند مترتب بر هماهنگی و عدم اختلاف و تباهی در عالم وجود و نظام خلقت شده و برای انتقال به محال بودن کثرت در واجب الوجود بر همین اصل بدیهی تکیه شده و با بهترین و اجمالی ترین وجهی علت عدم امکان تعدد در واجب الوجود را بیان نموده است. سایر براهین فلسفی که بطور مفصل تر و پیچیده تری بیان شده است در نهایت بازگشت به همین اصل دارد.



[1] الانبیاء ، 22.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    755356 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
    734872 حدیث 1396/06/14
    «لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست‏. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    648165 Practical 1390/07/12
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    645408 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    640625 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    579356 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده می‌شود؟
    576971 نماز جمعه 1389/09/10
    در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سوره‌ای از قرآن به نامش می‌باشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده می‌شود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع می‌شود و امام جمعه در این خطبه‌ها باید مردم را به تقوای ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    559732 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
     دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    559543 جن 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • می خواهم دعا کنم همسرم در زندگی مطیع من باشد آیا در این زمینه دعایی از اهل بیت (ع) به ما رسیده است؟
    548755 Practical 1389/02/22
    دعاها، لازم نیست حتماً به زبان عربى خوانده شوند؛ هرچند به عربی بهتر است، حتى دعا در نماز به زبان فارسى جایز است.نکته مهم تر این که انسان باید شرایط دیگر تأثیر گذاری دعا ...