جستجوی پیشرفته
بازدید
6363
آخرین بروزرسانی: 1402/05/12
شک ، تردید ، ریب ، ریبه
توضیحات

در تعالیم قرآن و روایات، شک و تردید بیشتر در جنبه‌ی مسائل اعتقادی مطرح است. و شک و شبهه در اعتقادات هم دو گونه است. یکی ابتدایی و موقت که زمینۀ یقین است؛ و دیگر شک دائمی و همیشگی. شک‌های دائمی از بیماری‌های قلبی است و سلامت روحی و جسمی فرد و جامعه را در معرض خطر می‌اندازد. بنابراین، باید با دقت معالجه گردد.

گفتنی است؛ همان‌گونه که یقین و علم باعث آرامش روح و موجب تکامل انسان است؛ در مقابل شک و تردید موجب اضطراب و سلب آرامش و مانع حرکت و تکامل است. به همین جهت در اسلام چنین شکی با شرک برابری می‌کند. چنان‌که فلیسوفان اسلامی نیز رد شکاکیت را در رأس کارهای فلسفی و علمی خود قرار می‌دهند و با ابزار فکر و اندیشه به مبارزه با این بیماری می‌پردازند تا جامعه را از این خطر نجات دهند.

اما شک و تردید ابتدایی که زمینۀ یقین است نکوهیده نیست، بلکه آن را می‌توان نشانه‌ای از آغاز بلوغ عقلی و فکری دانست. قرآن کریم ریشه‌ی شکّ و شبهه‌ها را نداشتن علم و آگاهی می‌داند؛ یعنی چون مشرکان و تکذیب‌کنندگان، خود را به آن درجه پیشرفت نداده بودند که گفته‌های پیامبران را درک کنند، در نتیجه یقین به آن مطالب هم پیدا نمی‌کردند، و تا یقین نباشد از تصدیق هم خبری نیست؛ لذا جهل این افراد به حقیقت آنچه به آن دعوت می‌شدند، آنان را به تکذیب مدّعای پیامبران وادار می‌کرد.

طبقه بندی موضوعی

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها