جستجوی پیشرفته
بازدید
7517
آخرین بروزرسانی: 1393/08/15
خلاصه پرسش
آیا امامان معصوم نیز جنگ قدرت دارند و آنها هم حکومت موروثی می خواستند؟
پرسش
در مورد افرادی که سؤال می کنند امامان معصوم نیز جنگ قدرت داشته و آنها هم حکومت موروثی می خواستند چه جوابی داریم؟
پاسخ اجمالی

اولاً: با توجه به سیره امامان روشن می شود که آنان نه تنها جنگ قدرت نداشتند، بلکه هیچ هوای قدرتی نیز در آنان وجود نداشت و اگر زمانی از حقوقشان دفاع می کردند از باب تکلیف بود.

 

این سخن امام علی (ع) آن جا که می فرماید: مرا رها کنید و به سراغ دیگران بروید، بهترین شاهد این ادعا است.

 

ثانیاً: موروثی بودن امامت که همراه با شایستگی و برتری نسبت به دیگران باشد، نه تنها اشکالی ندارد، که مورد تأیید عقل و شرع است. به عبارت دیگر، همان طور که دستور مستقیمی از جانب خداوند برای نبوّت وجود داشته و او می داند که رسالتش را در کجا قرار دهد، حال اگر بر اساس همین دستور، امامت و نبوت در نسلی وجود داشت نیز باید آن را پذیرفت؛ مانند این که پس از حضرت ابراهیم دو فرزند او اسماعیل و اسحق به نبوت رسیدند و پس از اسحق پسرش یعقوب و پس از آن پسرش یوسف و ... .

 

پاسخ تفصیلی

در ارتباط با این پرسش، دو نکته مهم باید مورد توجه قرار گیرد:

 

نکته اوّل: با دقت در سیره امامان روشن می شود که آنان نه تنها جنگ قدرت نداشتند، بلکه هیچ هوای جاه طلبی نیز در آنان وجود نداشت، و اگر زمانی از حقوقشان دفاع می کردند، از باب تکلیف و وظیفه بود، نه چیز دیگر. در این باره به دو نمونه اشاره می شود:

 

1. پس از آن که خلیفه دوم شش نفر را به عنوان شورای خلافت مطرح کرد، زبیر رأیش را به علی (ع) داد و طلحه به عثمان و سعد وقاص به عبدالرحمن و در نتیجه سه نفر باقی ماندند که اگر هر کدام به نفع دیگری کنار می رفت همان خلیفه بود، در این زمان عبد الرحمن خدمت علی (ع) آمد و عرض کرد من با تو بیعت می کنم به شرط این که به کتاب خدا، سنت پیامبر (ص) و سیره شیخین عمل کنید، اما حضرت فرمود اگر خلیفه شوم به کتاب خدا و سنت رسولش با روش و فهم خودم عمل می کنم نه سیره شیخین؛ از این رو از پذیرش خلافت خود داری نمود. [1]

 

برخی از سیاست مداران بر این باورند که امام باید این شرط را گرچه به ظاهر می پذیرفت و بعداً به آن عمل نمی کرد. واقعاً هر شخص دنیا پرست قدرت طلب چنین فکر می کند، اما می بینیم که امام (ع) به آن جواب رد می دهد.

 

2. زمانی که مردم بعد از کشتن عثمان برای بیعت به خانه علی (ع) هجوم بردند، حضرت فرمود: من وزیر و مشاورتان باشم بهتر از آن است که بر شما فرمانروایی کنم ... مرا رها کنید و به سوی دیگران بروید. [2]

 

آیا کسی که قدرت طلب باشد چنین رفتار می کند؟! این با کدام معیار و سنجش قدرت طلبی سازگار است؟!

 

ما مطمئنیم اگر دغدغه عدالت نبود، هیچ گاه امامان به دنبال حکومت و ریاست نبودند و به فرموده امام علی (ع) اگر این دغدغه نبود تمام دنیا به اندازه عطسه بزی برای او ارزش نداشت. [3]

 

نکته دوم: موروثی بودن نبوت، خلافت و حکومت از دو نظر قابل بررسی است.

 

1. بدون شایستگی تنها به دلیل ارتباط فامیلی، مقامی از یک فرد به فرد دیگری منتقل شود که این نوع وراثت نه مورد پسند شرع است و نه مورد تأیید عقل.

 

2. افرادی تنها به دلیل شایستگی های شخص خودشان و نه تنها به دلیل ارتباط فامیلی از مقامی برخوردار شوند. در رابطه با این بخش، نخست اصل موروثی بودن را در لابه لای تاریخ انبیای ادیان الاهی بررسی می کنیم، سپس به خلافت امامان می پردازیم.

 

1-2. حضرت ابراهیم پس از آن که از جانب خداوند به امامت منصوب شد، دعا می کند که این امامت در نسلش تداوم پیدا کند و خداوند نیز می فرماید: به افراد ظالم نمی رسد. [4]

 

2-2. حضرت موسی از خداوند می خواهد که برادرش هارون را وزیر و جانشین او قرار دهد. [5]

 

3-2. و سلیمان فرزند داود از پدرش ارث برد. [6]

 

بنابراین، در تمام این موارد که نوعی وراثت در آن نیز وجود دارد؛ به دلیل شایستگی های فردی اشخاصی که در مقام پدران، برادران و ... قرار می گیرند، از دیدگاه قرآن کریم قابل توجیه است.

 

ما در مورد امام علی (ع) و امامان از نسل وی افزون بر نص خاصی که از پیامبر (ص) در مورد خلافت و امامت آنان رسیده، آن حضرت (ص) در مورد علی (ع) می فرماید: تو وارث من هستی. [7]

 

در ارتباط با امامت ائمه نیز باید گفت که این وراثت از نوع دوم آن می باشد و معیار برای خلافت و امامت، دستوری است که از جانب خداوند می رسد؛ چون او بهتر می داند که ابلاغ پیام خود را به چه افرادی واگذار کند ... [8] حال اگر براساس این دستور، خلافت و امامت در نسلی شایسته وجود داشت باید آن را بپذیریم مانند این که پس از حضرت ابراهیم دو فرزند او اسماعیل و اسحق (ع) به نبوت رسیده و پس از اسحق نیز پسرش یعقوب و پس از آن پسرش یوسف (ع) و ... .

 

برای آگاهی بیشتر نمایه های زیر را مطالعه کنید:

 

«انحصار امامت در نسل پیامبر»، سؤال 2969 (سایت: 3209) .

 

«ارتباط تشکیل حکومت پیامبر اکرم (ص) با فطرت خداجو»، سؤال 12305 (سایت: 12080) .

 

«امامان و رهبری سیاسی»، سؤال 7163 (سایت: 8068) .

 

«دلایل اعتقاد به امامت و امامان»، سؤال 321 (سایت: 2707) .

 

«ولایت سیاسی علی (ع) در غدیر خم»، سؤال 2570 (سایت: 2724) .

 

 

[1] . نک. کلینی، اصول کافى، کمره‏اى، محمد باقر، ج ‏2، ص 721، انتشارات اسوه‏، چاپ سوم، قم‏، 1375 ش‏.

[2] . علامه مجلسى، بحارالأنوار، ج 32، ص 7 و 8، مؤسسة الوفاء بیروت، 1404 هـ ق.

[3] نهج البلاغة، ص 50، دارا الهجرة، قم، بی تا.

[4] . بقره، 124، وَ إِذِ ابْتَلى‏ إِبْراهیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ فَأَتَمَّهُنَّ قالَ إِنِّی جاعِلُکَ لِلنَّاسِ إِماماً قالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتی‏ قالَ لا یَنالُ عَهْدِی الظَّالِمین‏.

[5] . طه، 29 و 30، وَ اجْعَلْ لی‏ وَزیراً مِنْ أَهْلی‏ هارُونَ أَخی‏.

[6] . نمل، 16، وَ وَرِثَ سُلَیْمانُ داوُد.

[7] . شیخ صدوق، أمالی، ص 364، انتشارات کتابخانه اسلامیه، 1362 هـ ش، قال رسول الله ص لعلی أنت وارثی‏.

[8] . انعام، 124، اللَّهُ أَعْلَمُ حَیْثُ یَجْعَلُ رِسالَتَه‏.

 

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926593 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617658 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548872 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452600 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440499 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388508 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385380 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    377089 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338756 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327283 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...