جستجوی پیشرفته
بازدید
4313
آخرین بروزرسانی: 1393/09/27
خلاصه پرسش
گاه گفته می‌شود که مؤمنان انتظار مرگ و برپایی قیامت را می‌کشند تا به پاداش عملشان برسند. آیا چنین انتظاری با محتوای آیه 18 سوره شوری که عجله در برپایی قیامت را از ویژگی افراد غیر مؤمن می‌داند در تضاد نیست؟
پرسش
در مورد آیه 18 سوره شوری سؤالی داشتم؛ این‌که گفته می‌شود «کسانی که ایمان آورده‌اند، پیوسته در انتظار قیامت هستند و می‌خواهند هرچه سریع‌تر دنیا به پایان برسد؟»، آیا این جمله با مفهوم آیه 18 سوره شوری در تضاد نیست؟
پاسخ اجمالی
تضاد و منافاتی در این‌جا وجود ندارد؛ زیرا شتاب در آمدن قیامت؛ یک‌بار به جهت تمسخر است که منشأ آن ایمان نداشتن به قیامت است و مقصود از آیه نیز همین گروه از انسان‌ها هستند. اما گاهی شتاب در آمدن قیامت به جهت اشتیاق به لقای الهی است و منشأ آن هم ایمان به خداوند و قیامت می‌باشد و مؤمنان نیز با ایمان قلبی که دارند، هر لحظه انتظار قیامت را می‌کشند ولی از جهتی از حساب آن ترسناک هستند، و از جهت دیگر مشتاق حساب اعمال و رسیدن به ثواب و لقای محبوب خود خدای تعالی می‌باشند.
 
پاسخ تفصیلی
در آیاتی از قرآن کریم بیان شده که مؤمنان پیوسته با خوف و هراس مراقب برپایی قیامت هستند، و از حساب و کتاب آن بیمناک هستند[1]؛ البته این بدان معنا نیست که مؤمنان پیوسته خواهان به پایان رسیدن دنیا باشند. یکی از این آیات؛ آیه 18 سوره شوری است که در پرسش به آن اشاره شده است. در ذیل به تفسیر آن می‌پردازیم:
«آنها که به قیامت ایمان ندارند درباره آن شتاب می‌کنند، و می‌گویند این قیامت کى خواهد آمد؟!» (یَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ بِها).
این آیه شریفه به موضع‌گیرى کفّار و مؤمنان در برابر قیامت پرداخته که نخست درباره کفار می‌فرماید:‏ آنها هرگز به خاطر عشق به قیامت و رسیدن به لقاى محبوب، این سخن را نمی‌گویند، بلکه از روى استهزاء و مسخره و انکار چنین تقاضایى دارند، و اگر می‌دانستند قیامت بر سر آنها چه مى‏آورد هرگز چنین تقاضایى نداشتند.[2]
سپس درباره مؤمنان می‌فرماید: «ولى آنها که ایمان آورده‌اند پیوسته با خوف و هراس مراقب آن هستند، و می‌دانند پیوسته آن حق است و خواهد آمد» (وَ الَّذِینَ آمَنُوا مُشْفِقُونَ مِنْها وَ یَعْلَمُونَ أَنَّهَا الْحَقُّ).
البته لحظه قیام قیامت بر همه پوشیده است، حتى بر پیامبران و فرشتگان مقرّب خدا، تا هم وسیله تربیت مداوم باشد براى مؤمنان، و هم آزمون و اتمام حجتى براى منکران، ولى اصل وقوع آن جاى تردید نیست.
از این‌جا روشن می‌شود که ایمان به قیامت و دادگاه بزرگ الهی مخصوصاً با توجه به این معنا که هر لحظه احتمال وقوع آن می‌رود چه تأثیر تربیتى عمیقى در مؤمنان دارد.
در پایان آیه به عنوان یک اعلام عمومى، می‌فرماید: «آگاه باشید کسانى که در قیامت تردید می‌کنند و با لجاج و عناد در مورد آن به محاجه می‌پردازند، در گمراهى عمیقى هستند» (أَلا إِنَّ الَّذِینَ یُمارُونَ فِی السَّاعَةِ لَفِی ضَلالٍ بَعِیدٍ).
چرا که نظام این جهان خود دلیلى است بر این‌که مقدمه‌اى است بر جهان دیگر، که بدون آن، آفرینش این جهان، لغو و بی‌معنا است، نه با حکمت خداوند سازگار است و نه با عدالت او.
تعبیر به «ضلال بعید» اشاره به این است که گاه انسان راه را گم می‌کند، ولی چندان فاصله با آن ندارد، با مختصر تلاش و جستجو ممکن است راه را پیدا کند، اما گاه چنان فاصله او زیاد است که دیگر پیدا کردن راه براى او مشکل یا غیر ممکن است.[3]
در حدیثى می‌خوانیم: «مردى با صداى بلند از رسول خدا(ص) در یکى از سفرها سؤال کرد و گفت: اى محمد! ... پیامبر نیز با صدایى بلند همچون صداى خودش فرمود: «چه می‌گویی؟» آن مرد گفت: روز قیامت کى خواهد بود؟ پیامبر(ص) فرمود: «قیامت خواهد آمد، براى آن، چه تهیه کرده‌اى؟» گفت: سرمایه من محبت خدا و پیامبر او است. پیامبر فرمود: «تو با کسى خواهى بود که او را دوست دارى».[4]
در روایات؛ به اشتیاق مؤمنان به هر چه زودتر فرا رسیدن قیامت اشاره شده است؛ مانند این‌که امام علی(ع) – در بیان صفات پرهیزگاران در خطبه هَمّام – می‌فرماید: «و اگر خداوند براى اقامتشان در دنیا زمان معینى را مقرر نکرده بود از شوق به ثواب و بیم از عذاب‏ به اندازه چشم به هم زدنى روحشان در بدنشان قرار نمی‌گرفت».[5]
بنابر آنچه بیان شد؛ تضاد و منافاتی در این‌جا وجود ندارد؛ زیرا شتاب در آمدن قیامت؛ یک‌بار به جهت تمسخر است که منشأ آن ایمان نداشتن به قیامت است و مقصود از آیه نیز همین گروه از انسان‌ها هستند. اما گاهی شتاب در آمدن قیامت به جهت اشتیاق به لقای الهی است و منشأ آن هم ایمان به خداوند و قیامت می‌باشد و مؤمنان نیز با ایمان قلبی که دارند، هر لحظه انتظار قیامت را می‌کشند ولی از جهتی از حساب آن ترسناک هستند، و از جهت دیگر مشتاق حساب اعمال و رسیدن به ثواب و لقای محبوب خود خدای تعالی می‌باشند.
 

[1]. انبیاء، 49؛ شوری، 18؛ معارج، 27.
[2]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏20، ص 393، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش؛  آلوسی، سید محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، ج ‏13، ص 27، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، 1415ق.
[3]. ر.ک: طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 18، ص 39 – 40، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق؛ تفسیر نمونه، ج ‏20، ص 394.
[4]. ابن طاووس، علی بن موسی، الطرائف فی معرفة مذاهب الطوائف، ج ‏1، ص 215، قم، خیام، چاپ اول، 1400ق؛ قشیری نیشابوری، مسلم بن حجاج، صحیح مسلم، ج 4، ص 2032، بیروت، دارالاحیاء التراث العربی، بی‌تا.
[5]. سید رضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة، محقق، صبحی صالح، ص 303، قم، هجرت، چاپ اول، 1414ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    925968 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    616708 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548438 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452294 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    439693 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388130 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385017 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376442 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338549 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    326987 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...