جستجوی پیشرفته
بازدید
2623
آخرین بروزرسانی: 1396/10/26
خلاصه پرسش
آیا این ناعدالتی نیست که خدا برخی انسان‌هایی که با ایمان و عمل صالح زندگی کرده‌اند را عاقبت به شر و در طرف مقابل برخی انسان‌های ناسپاس و شرور را عاقبت به خیر کند؟
پرسش
سلام؛ چرا بعضی آدم‌های خوب، عارف و مجاهد عاقبت به شر می‌شوند، اما بعضی از آدم‌هایی که یک عمر غرق در گناه بوده، لحظه آخر لطف خدا شامل‌شان می‌شود؟ خدا به این آدم‌های یک عمر غرق گناه لطف می‌کند، اما به آنها که یک عمر عبادت کردند و فقط یک لحظه غفلت کردند لطف نمی‌کند؟ آیا این‌کار خدا عادلانه است؟ علت چیست؟
پاسخ اجمالی
انسان‌ها بر اساس نظام آفرینش مختار آفریده شده‌اند؛ خداوند نیز برای این‌که زمینه انتخاب آزاد را برای انسان‌ها فراهم کند، آنها را در مسیر زندگی از ابتدا تا لحظه‌ی مرگ، مخاطب دو دعوت قرار داده است: یکی مخاطب دعوت عقل و پیامبران الهی، و دیگر مخاطب شیطان و خواسته‌های نفسانی. برخی از انسان‌ها با اراده خود مسیر عقل و انبیا را انتخاب می‌کنند و برخی دیگر مسیر شیطان را بر می‌گزینند؛ بنابراین نباید گفت خداوند برخی را مورد لطف خاص خود قرار داده و برخی را از آن محروم کرده است، بلکه همه به‌طور مساوی از لطف خداوند برخوردار هستند. علاوه بر این، این‌گونه نیست که خداوند تنها به میل خود و بدون هیچ دلیلی فرد مطیع را ناگهان به فردی عصیان‌گر تبدیل کرده و عاقبت او را به شر ختم کند، بلکه کسی که عاقبت به شر شده زمینه‌های شری را از ابتدا در دل خود داشته، اما بروزش نمی‌داد، مانند بلعم باعورا که قرآن در مورد وی می‌فرماید: «وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذی آتَیْناهُ آیاتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطانُ فَکانَ مِنَ الْغاوین»؛[1] و بر آنها بخوان سرگذشت آن‌‌کس را که آیات خود را به او دادیم، ولى (سرانجام) خود را از آن تهى ساخت و شیطان در پى او افتاد، و از گمراهان شد. از طرفی برخی انسان‌های گنه‌کار و ناسپاس نیز وجود دارند که به صورت اختیاری در درون خود به خوبی‌ها مشتاق بوده و به عبارتی زمینه‌های خیر در وجودشان نهفته است اما فرصت ظهور و بروز نمی‌یابد که امکان عاقبت به خیری آنان وجود خواهد داشت.
توضیح این‌که برخی از انسان‌ها ممکن است ابتدا دعوت حق را لبیک گفته باشند و در زندگی عادی و روز مره انسان‌های خوبی باشند، اما از آن‌جا که شیطان دشمن قسم خورده انسان‌ها است،[2] و در هر لحظه در کمین وی می‌باشد؛ لذا در مسیر پر پیچ و خم زندگی و آن‌جا که امتحان‌های سخت الهی در پیش رو قرار می‌گیرد، کسانی که ایمان و تقوای الهی در وجودشان نهادینه نشده باشد،[3] گرفتار دام‌های شیطان شده و پیروی از هوای نفس را با اختیار خویش بر می‌گزینند. و این انتخاب هیچ‌گونه خللی در عدالت خدای متعال ایجاد نمی‌کند؛ چرا که خداوند راه هدایت و گمراهی را برای انسان مشخص نموده،[4] و اساساً وظیفه پیام‌آوران الهی نشان دادن مسیر رسیدن به سعادت و هشدار نسبت به پیروی نکردن از شیطان است.[5]
آیه «وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذی ...»، به روشنى به داستان کسى اشاره می‌کند که نخست در صف مؤمنان بود، و حامل آیات و علوم الهى گشته، سپس با اختیار خود و بدون آن‌که جبری در کار باشد از این مسیر گام بیرون نهاد؛ به همین جهت شیطان به وسوسه او پرداخت، و عاقبت کارش به گمراهى و بدبختى کشیده شد.
لذا گاهى در میان مردم افرادى پیدا می‌‌‏شوند که ممکن است از نظر دین و معنویات به درجاتی رسیده باشند، ولى در اثر دنیا‌پرستى و خودخواهى و ریاست‌طلبى آن‌چنان در گمراهى فرو می‌‏‌روند که گویا علم و کمالی نداشتند و به حدى از شقاوت مى‌‏رسند که به تعبیر قرآن، شیطان همراه و ملازم آنان می‌‌‏شود: «و آنها کسانى هستند که اموال خود را براى نشان‏ دادن به مردم انفاق می‌کنند، و ایمان به خدا و روز بازپسین ندارند (چرا که شیطان، رفیق و همنشین آنها است) و کسى که شیطان قرین او باشد، بد همنشین و قرینى است».[6]
از این‌رو، چه بسا افرادی که از ابتدای زندگی با دین حق آشنا بوده و حدود آن‌‌را رعایت می‌‌کردند، ولی در اواخر عمر خویش، راه شیطان را برگزیده و از خدا رویگردان شدند. و برخی دیگر در اواخر عمر خود راه حق را انتخاب کرده و عاقبت به خیر شدند. افرادی مانند حرّ بن یزید ریاحی که در لحظات آخر، در روز عاشورا به سپاه امام حسین(ع) پیوست و سعادت‌مند شد. در مقابل، افرادی مانند بلعم باعورا که آیه بالا در مورد او نازل شد، و کسانی که سال‌‌ها به اسلام خدمت کرده و در کنار پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع) با دشمنان جنگیدند، ولی در اواخر عمر خود، آخرت را به دنیا فروختند و در مقابل آن بزرگواران قرار گرفتند و سرانجام زندگی آنان به شر ختم شد.
 

[1]. اعراف، 175.
[2]. «قالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعین»؛ گفت: به عزّتت سوگند، همه آنان را گمراه خواهم کرد. سوره ص، 82.
[3]. عرب‌هاى بادیه ‏نشین گفتند: ایمان آورده‌‏ایم. بگو: شما ایمان نیاورده‌‏اید، ولى بگویید اسلام آورده‌‏ایم، امّا هنوز ایمان وارد قلب شما نشده است. حجرات، 14.
[4]. «وَ هَدَیْناهُ النَّجْدَیْن»؛ و او را به راه خیر و شرّ هدایت کردیم. بلد، 10.
[5]. «إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً»؛ ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد (و پذیرا گردد) یا ناسپاس. انسان، 3.
[6]. نساء، 38.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    931806 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    627197 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    559676 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    455560 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    449578 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    400869 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    388285 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    383879 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    341076 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • نزدیکی با همسر از طریق مقعد در صورت رضایت او چه حکمی دارد؟
    332438 Laws and Jurisprudence
    مراجع محترم تقلیدی که فرموده اند : دخول در پشت (مقعد) «کراهت شدیده» دارد[1]، کراهت شدیده به این معنا است که چنین چیزی مورد پسند خداوند نیست و اگر آن را انجام ندهد بهتر است ولی گناهی برای انجام دهنده آن نوشته نمی شود. باید توجه داشت در مورد ...