جستجوی پیشرفته
بازدید
3204
آخرین بروزرسانی: 1397/08/22
خلاصه پرسش
منظور از اراده در فلسفه شوپنهاور چیست؟
پرسش
سلام؛ منظور از اراده در فلسفه شوپنهاور چیست؟
پاسخ اجمالی
آرتور شوپنهاور -از فلاسفه آلمانی قرن هجدهم- در فلسفه خویش، اعیان[1] یا بازنمودهای ذهن را به چهار دسته تقسیم می‌کند:
1. بازنمودهای شهودی-تجربی کامل(اشیائی که موضوع علومی نظیر فیزیکی و شیمی هستند).
2. مفاهیم (احکام) دریافتی از همبستگی بازنمودهای شهودی-تجربی.
3. ادراک مکان و زمان(به عنوان شهود پیشینیِ صوَرِ حواسّ).
4. ذهن یا نفس به عنوان فاعل خواهش و اراده.
در نظر وی، اصلی که در دسته آخر یا همان «ذهن» جریان دارد، «قانون انگیزش» است؛ به این معنا که انسان بر اساس انگیزه‌هایی عمل و رفتار می‌کند که در سرشت او نهفته است.[2]
بر اساس نظریه شوپنهاور، «شیءِ در ذات خویش» که همان طرف مقابل «بازنمود» است، «خواست» می‌باشد. به عقیده وی، در عالم غیرِ پدیداری و بازنمودی، فقط یک حقیقت وجود دارد که همان «خواست» است؛ اما نمودهای متعددی از آن در جهانِ بازنمودها یا جهان تجربی یافت می‌گردد. وی در توضیح نظریه خویش چنین عنوان داشته است که اعمال بدنی من، حاصل خواستن یا اراده کردن من است. پس اعمال من چیزی جدا از خواستن من نیستند - یا به تعبیر وی: «عمل بدنی، همانا خواست عینی شده است» -.[3]
خواست و اراده انسان چون بازنمودی است که نزد آگاهی و شناخت، جلوه‌گر شده است. پس تمامی عالم (چه بی‌جان و چه جاندار)، همگی پدیدار بوده و عبارت‌اند از نمودِ یک خواستِ مابعدالطبیعی.[4]
به عنوان مثال، پرندگان برای جوجه‌هایی لانه می‌سازند که هنوز به دنیا نیامده‌اند و حشرات جایی تخم می‌ریزند که نوزاد بتواند خوراک خود را بیابد. پس همه پدیدارهای طبیعت، نمودی از یک خواستِ زندگیِ فراگیر است.
در دیدگاه شوپنهاور، «خواست» کوششی است بی‌پایان که هیچ‌گاه از عمل باز نمی‌ایستد و آرام نمی‌یابد. سیمای اصلی خواست از این نظر در زندگی انسان نمایان است. انسان‌ها در پی خرسندی و شادکامی زیست می‌کنند، اما بدان نمی‌رسند. شادکامی یا لذات چیزی جز ایستادن گذرای خواهش نیست. از طرفی، هر چیزی در مقام عینیت یافتگیِ «خواست»، می‌کوشد تا زندگی خود را به زیان زندگی چیزهای دیگر استوار کند. به همین جهت، جهان میدان ستیزه بوده و «انسان، گرگِ انسان است».
وی همچنین معتقد است، نمی‌توان سرشت بنیادین جهان، یا زندگی را دگرگون ساخت؛ زیرا علت نهایی رنج و شرّ در جهان، همانا سرشتِ «خواست» یا «شیء در ذات خویش» است. مضافاً بر این‌که ریشه تمام شرور، همین «بندگی و فرمانبری از خواست» است.
در حقیقت می‌توان نظریه شوپنهاور را یک ایده‌باورِیِ خواست باورانه تلقّی نمود که در آن، جهان بازنمودی از ذهن معرفی شده، و از طرفی، مفهوم «خواست» به جای «عقل و اندیشه» (در فلسفه هگل) یا «مَن» (در فلسفه فیشته)، به عنوانِ «شیء در ذات خویش» مطرح شده است.[5]
خلاصه آن‌که «خواست و اراده»، حقیقتی یگانه و متعالی است که از دسترس شناخت انسان به دور بوده و فقط از راه نمودهایی متعدد که در عالَم تجربی نمایان شده است، می‌توان آن‌را دریافت.
 

[1]. اوبژه یا همان اشیاء مورد شناسایی انسان.
[2]. شوپنهاور از فیلسوفان جبرگرا به شمار می‌رود.
[3]. کاپلستون، فردریک چارلز، تاریخ فلسفه، ترجمه، مجتبوی، جلال الدین، ج7، ص269، تهران، سروش، چهارم، 1380ش.
[4]. وی گاهی از آن به عنوان «خواستِ زندگی» نیز تعبیر می‌نماید. ر. ک: همان، ص270.
[5]. همان، ص270-272.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    664328 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    475467 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    474331 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    432453 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    398538 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    397619 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    356683 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    350595 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    340689 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    312613 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...