جستجوی پیشرفته
بازدید
2207
آخرین بروزرسانی: 1395/12/13
خلاصه پرسش
چرا در سوره حجرات از مؤمنان خواسته شد برای مخاطب قرار دادن یکدیگر، از لقب‌های دارای بار منفی استفاده نکنند؟
پرسش
چرا در سوره حجرات از مؤمنان خواسته شد برای مخاطب قرار دادن یکدیگر، از لقب‌های دارای بار منفی استفاده نکنند؟ نقش این القاب برای شخصیت هر کس چگونه است؟
پاسخ اجمالی
مقدمه
انسان از روز نخست به جهت یک ضرورت و احساس نیاز به دیگر انسان‌ها، تن به تشکیل زندگى اجتماعى داد. بنابراین زندگی اجتماعی یک هدف مهم برای انسان بوده و نقشی اساسی در حیات او دارد و بدون تشکیل اجتماع، استمرار زندگی انسان با مشکلات فراوانی مواجه خواهد شد؛ به همین جهت یکی از وظایف مهم انسان، حفظ و نگهداری مجتمع و زندگی جمعی است و باید با عوامل بر هم زننده زندگی اجتماعی مقابله شود؛ از این‌رو قرآن کریم در بخش‌هایی از سوره حجرات به این امر مهم پرداخته،[1] و جامعه بشریت را متوجه عوامل بر هم زننده‌ی نظم اجتماعی کرده ‌است؛ عواملی که چه بسا افراد در اثر بی‌توجهی به آثار مخرّب آن، به سادگی از آن عبور کنند و حتی به عنوان تفریح و سرگرمی از آن استفاده کنند.
نقش القاب در زندگی اجتماعی
با توجه به مقدمه‌ای که بیان شد، می‌‌توان نقش و جایگاه القاب در زندگی اجتماعی را به‌دست آورد؛ زیرا یکی از جهات مهم زندگی اجتماعی این است که انسان در اجتماع داراى منزلتى شایسته و صالح باشد، منزلتى که به خاطر آن دیگران با او بیامیزند، و او با دیگران بیامیزد، او از خیر دیگران بهره‌‏مند گردد، و دیگران از خیر او برخوردار شوند؛ در تأمین این هدف همان‌‌گونه که احترام به شخصیت افراد و صدا زدن آنان با القاب زیبا دارای نقش اساسی است؛ مسخره کردن، عیب‌‌جویی، صدا زدن افراد با نام‌های ناپسند و غیبت کردن، از عوامل مؤثرى است ‌که انسان را از منزلت اجتماعی ساقط می‌کند و این هویت را از او می‌گیرد. این کار در آغاز، یک فرد را از مجموع انسان‌های خوب کم می‌کند، و سپس فرد دوم و سوم را، تا آن‌جا که در اثر شیوع این امور ناپسند، تمامى افراد جامعه از صلاحیت زندگى اجتماعى ساقط می‌شوند، و صلاح جامعه به فساد مبدل می‌گردد، و در آن صورت افراد جامعه با هم انس نمی‌گیرند، و از یکدیگر ایمن نیستند، و به یکدیگر اعتماد نمی‌کنند؛ در نتیجه تشکیل جامعه، که از روز نخست به عنوان دارویی برای حل مشکلات انسان بود، تبدیل به درد بی‌درمان می‌شود.
پس این امور ناپسند(مسخره کردن، عیب‌جویی، صدا زدن افراد با نام‌های ناپسند و غیبت) در حقیقت ابطال کننده‌ی هویت و شخصیت اجتماعى افراد است؛ زیرا با در نظر گرفتن این‌که هیچ انسانى منزه از تمامى عیوب نیست، اگر انسان مجاز باشد که هر چه از دیگران می‌داند را به گونه‌‌های مختلف برای دیگران بیان کند، در آن صورت زندگی اجتماعى به درستی استمرار نمی‌یابد.
خداى سبحان، علاوه بر این‌که خود عیب‌های انسان‌ها می‌پوشاند، به دیگران هم دستور می‌دهد تا پرده پوشی داشته‌ باشند؛ تا خواسته‌ی فطرى بشر اجراء گردد؛ یعنى این‌که فطرت بشر او را وامی‌داشت تا به زندگى اجتماعى تن در دهد، این غرض حاصل شود، و افراد بشر دور هم جمع شوند، با یکدیگر تعاون و همکاری داشته باشند، و گر نه اگر این پرده‌‏پوشى خداى تعالى و ممانعت از پرده‌دری نبود، تشکیل و استمرار زندگی اجتماعی با مشکلات فراوانی مواجه می‌شد.
به بیان دیگر، قرآن کریم از آن‌جهت از کارهای ناپسند نهى فرمود که این‌ امور، اجزاى مجتمع بشرى را یکى پس از دیگرى فاسد می‌سازد، و از صلاحیت داشتن آن آثار صالحى که از هر کسى توقعش می‌رود ساقط می‌کند، و آن آثار صالح عبارت است از این‌که هر فرد از افراد جامعه با فرد دیگر بیامیزد و در کمال اطمینان خاطر و سلامتى از هر خطرى با او یکى شود، و ترسى از ناحیه او به دل راه ندهد، و او را انسانى عادل و صحیح بداند، و در نتیجه با او مأنوس شود. در این هنگام است که از تک تک افراد جامعه آثارى صالح عاید جامعه می‌گردد، و جامعه‌‌ای که عیناً مانند یک بدنه است، تشکیل می‌شود؛ اما اگر افراد جامعه در اثر مسخره کردن، عیب‌‌جویی، غیبت و بدگویى، از دیدن یک‌‌دیگر بیزار باشند و هر یک دیگری را فردى پلید بشمارد، و ...، به همین مقدار با هم قطع رابطه می‌کنند، و این قطع رابطه هر چند اندک باشد، ولی وقتى آن­‌را در بین همه افراد جامعه در نظر بگیریم، آن وقت می‌فهمیم که چه خسارت بزرگى به جامعه‌ی انسانی وارد می‌کند؛ پس در حقیقت این اعمال زشت، بلاى خانمان‌‌سوز جامعه و به منزله خوره‌‏اى است که در بدن شخص راه یابد، و اعضاى او را یکى پس از دیگرى بخورد، تا جایى که به کلى رشته حیاتش را قطع سازد.[2]
 

[1]. ر. ک: 66137.
[2]. طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 18، ص 324، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    634058 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    466129 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    462001 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    414110 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    393069 جن
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگی‌‏های زیر را برای او برمی‌شمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    390634 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    349715 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    335696 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می کند؟
    320401 Practical
    نفرین در آموزه های دینی ما مسئله ای شناخته شده است، چنان که در آیات و روایات آمده است: "بریده باد هر دو دست ابو لهب"؛ "از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می رود". و... . منتها همان گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، ...
  • آیا از آیات قرآن می‌توان امامت علی(ع) را اثبات کرد؟
    309281 امام علی ع
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل‌سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در کتب خودشان نقل شده، می‌باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت‌جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی حقیقت نبندد.در قرآن ...