بازدید
1539
آخرین بروزرسانی: 1396/09/17
 
کد سایت az22190 کد بایگانی 71449 نمایه شادی و اندوه غیر اختیاری شیعیان و اهل‌بیت(ع)
طبقه بندی موضوعی حدیث
خلاصه پرسش
گاه بدون دلیل مشخصی شادمان و یا اندوهناک می‌شویم. روایتی وجود دارد که دلیلی را اعلام می‌کند. آیا این روایت را می‌توان پذیرفت؟
پرسش
یکی از شیعیان پیش امام صادق(ع) می‌آید و عرض می‌کند: فدات بشوم یابن رسول الله(ص) من بعضاً بی‌سبب و بی‌جهت غمگین و غصه‌دار می‌شوم؟ امام صادق(ع) فرمودند: «آن غصه و شادی از ما به شما می‌رسد. اگر بر ما غصه و یا شادی روی دهد به شما نیز می‌رسد؛ زیرا ما و شما از نور خداییم». این حدیث در چه حدی صحت دارد؟ لطفاً در صورت صحیح بودن توضیح هم بدهید.
پاسخ اجمالی
در زمینه آنچه در پرسش آمده است، روایتی را شیخ صدوق(م 381ق) نقل می‌کند:
ابا بصیر می‌گوید: با یکى از دوستانم خدمت امام صادق(ع) رسیدیم. به ایشان گفتم: فدایت شوم، اى فرزند پیامبر خدا! گاه بدون آن‌که دلیلش را دریابم، افسرده و اندوهناک می‌شوم. امام فرمود: «چنین شادى و اندوهی، از جانب ما به شما می‌رسد؛ زیرا اگر شادی و یا اندوهى به ما برسد، بر شما نیز تأثیر خواهد گذاشت؛ چون هم ما و هم شما از نور خدای عزّ و جلّ هستیم و او  سرشت ما و شما را یکى قرار داده است».[1]
از دیدگاه حدیث‌شناسی، این روایت، صحیح و معتبر است.[2]
مشابه این روایت، در منابع حدیثی دیگر نیز نقل شده است:
جابر جُعفى می‌گوید: در حضور امام باقر(ع) دلم گرفت. گفتم: فدایت شوم! گاه بدون آن‌که دچار گرفتاری‌ شوم و یا پیشامد بدی برایم رخ دهد، اندوهگین می‌شوم، چندان که همسر و یا دوستم، نشانه‌های آن‌را در چهره‌ام می‌بینند.
حضرت فرمود: «درست می‌گویی! خدای عزّ و جلّ مؤمنان را از خاک بهشت آفرید و نسیم روحش را در آنها روان ساخت. از این‌رو است که مؤمن، برادر تنى مؤمن است. پس هرگاه به یکى از آن ارواح در سرزمینى اندوهى رسد، آن روح دیگر، اندوهگین می‌شود؛ زیرا از جنس او است».[3]
این حدیث نیز صحیح و معتبر است.[4]
در توضیح متن و محتوای روایت به نکاتی اشاره می‌شود:
1. امورى اختیارى هستند که انسان، با بهره‌گیرى از آنها، می‌تواند شادکام باشد؛ امّا در روایات اهل‌بیت(ع)، به دو عامل غیر اختیارىِ شادى و یا اندوه نیز اشاره شده است:
الف. رابطه ناشناخته روانى میان مؤمنان:‏ برپایه شمارى از روایات، ارواح اهل ایمان، رابطه عمیقی با یکدیگر، و با اهل‌بیت عصمت و طهارت(ع) دارند که در نتیجه آن، شادى و اندوه آنها به یکدیگر منتقل می‌شود. در این صورت، انسان، احساس شادى و یا اندوه می‌نماید بدون این‌که بداند علّتش چیست؟!
با توجه به روایات، مشخص است که چنین دلیلی که برای شادی و اندوه غیر منتظره بیان شده، تنها مختص افراد باایمان است و دلیل منحصر به فرد شادی‌ها و اندوه‌های بی‌دلیل در تمام انسان‌ها نیست، بلکه ممکن است دلایل دیگری نیز وجود داشته باشد که فراز بعدی نیز به یکی دیگر از این عوامل اشاره می‌کند.
ب. القائات فرشتگان و یا وسوسه‌های شیاطین‏: یکى دیگر از عوامل غیر اختیارى شادى و یا غم، القائات درونى است که به وسیله فرشته و یا شیطان صورت می‌گیرد. گاه بدون این‌که انسان بخواهد، مسائلى به ذهن او خطور می‌کنند که باعث شادى وى می‌شوند و گاه به عکس، چیزهایى در ذهنش وارد می‌شوند که او را غمگین می‌نمایند.[5] بر پایه روایتى از امام صادق(ع) این‌گونه شادی‌ها و غم‌ها ممکن است ریشه در الهام فرشتگان و یا وسوسه شیاطین داشته باشد.[6]
2. مقصود از معیّت شیعه با ائمّه اطهار(ع)، معیّت همسانی و همتایی دو شیء نیست،[7] بلکه عبارت است از: معیت دنیوی، قلبی، روحی و اخروی.[8]
 

[1]. ابن بابویه، محمد بن على، علل الشرائع، ج ‏1، ص 93، قم، کتاب فروشى داورى، چاپ اول، 1385ش.
[2]. مجلسی، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق، رسولی، سید هاشم، ج ‏9، ص 11، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ دوم، 1404ق.
[3]. کلینى، محمد بن یعقوب بن اسحاق، کافی، ج ‏2، ص 166، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ چهارم، 1407ق.
[4]. مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، ج ‏9، ص 9.
[5]. محمدى ری‌شهرى، محمد، الگوى شادى از نگاه قرآن و حدیث، ص 109، قم، دار الحدیث، چاپ دوم، 1392ش.
[6]. عیاشى، محمد بن مسعود، تفسیر العیّاشی، ج ‏1، ص 150، تهران، المطبعة العلمیة، چاپ اول، 1380ق.
[7]. جوادی آملی، عبدالله، تفسیر تسنیم، ج 4، ص 296، قم، مرکز نشر اسراء، 1394ش.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • اگر در مضاربه، عامل به جای کار و کسب سود، از اموال دیگران، به طرف‌های عقد سود پرداخت کند، حکم آن چیست؟
    548 مضاربه 1397/08/28
    . اگر به مفاد عقد مضاربه عمل نشود، قرارداد صحیح نبوده و پرداخت سود وجاهت شرعی ندارد. 2. اگر مالک سرمایه، بداند که سود دریافتی، عین مبالغی است که عامل جهت مضاربه از دیگران گرفته است باید آنها را به صاحبانش برگرداند و در صورت عدم شناخت یا ...
  • آیا اگر صفحات قرآنی در صفحه نمایش کامپیوتر یا موبایل باز باشد، دراز کردن پا در جلوی آن بی احترامی بوده و جایز نیست؟
    12202 احترام به نام خدا، قرآن، پیشوایان 1392/05/03
    1. با توجه به این‌که به اشیائی چون موبایل و مانند آن که قرآن در آنها ذخیره شده باشد، (قرآن اطلاق نمی‌شود)، به آن ذخیره شده‌ها نیز خطوط قرآن صدق نمى‌شود.[1] از سوی دیگر، لمس آیات نوشته شده بر روی کاغذ برای کسی که ...
  • چرا تعدد قدما باطل است؟
    6835 قدم 1391/07/27
    قدیم ذاتی و قدیم بالحق، صفتی از صفات اختصاصی ذات واجب تعالی است؛ از این رو ادله­ای که برای نفی تکثر و تعدد از واجب الوجود ذکر می‌شود، برای نفی تعدد نسبت به قدیم نیز ثابت است. به عبارت دیگر، تصور قدیم‌های متعدد همانند تصور شرکای متعدد ...
  • بکاربردن انگور در تهیه کیک حکمش چیست؟
    5408 گوناگون 1392/07/03
    بکار بردن انگور پس از پختن کیک، اشکالی ندارد. اما چنانچه استفاده از انگور در کیک قبل از پخت آن باشد، حکم آن به شرح زیر است: با توجه به این‌که کیک برای آماده و پخته شدن باید در مَعرض حرارت قرار گیرد، اگر انگور مورد استفاده در ...
  • واجبات نماز کدام است؟
    14660 واجبات نماز 1392/10/04
    نماز از مهم‌ترین عبادتها در اسلام محسوب می‌شود. این عبادت از اجزای متعددی تشکیل شده که برخی از آنها مستحب و برخی دیگر واجب است. برخی از این واجبات نیز به عنوان رکن نماز محسوب می‌شوند. واجبات نماز که تعدادشان به عدد یازده می‌رسد عبارتند از: 1. نیّت: ...
  • نحوه انجام غسل چگونه است؟
    10893 کیفیت و احکام غسل 1386/11/08
    انجام غسل به دو گونه است: 1. غسل ارتماسی؛ که فرد با نیت غسل، درون آب فرو ‌می‌رود به طوری که آب تمام بدن را فرا گیرد.[1] 2. غسل ترتیبی؛ در غسل ترتیبى باید به نیّت غسل، اول سر و گردن، بعد طرف راست ...
  • چگونه باید به محضر امام عصر (عج) نامه نوشت؟
    33481 وظیفۀ شیعیان در زمان غیبت 1390/06/26
    نفس ارتباط با امام زمان (عج) و درخواست از وی آثار سازنده روحى و معنوی دارد. این درخواست می تواند به صورت قلبى یا لفظى و حتى کتبى باشد. نوشتن نامه کتبى براى حضرت راهى براى ایجاد ارتباط با او است و در وقت گرفتارى ...
  • نظر اسلام در مورد نگاه به آلت تناسلی زن و مرد چیست؟
    157517 برخی احکام 1389/01/24
    از نظر حکم فقهی نگاه به عورت غیر همسرحرام است مگر در جایی که برای معالجه چنین نگاهی ضرورت داشته باشد. در روایات مجازات متعددی از جمله: قرار گرفتن در گروه منافقین و مورد لعنت هفتاد هزار ملک واقع شدن، بیان شده است. ...
  • برهان نظم چیست؟
    32309 ادله عقلی 1391/10/27
    1. براهین و راه‏هایى که براى شناخت و اثبات وجود خدا بیان مى‏شود، متعدد مى‏باشد و در آنها روش‏هاى گوناگونى مورد استفاده قرار گرفته است. این براهین از جهت روش به سه دسته ...
  • برخی روحانیون، با لباس شخصی تردد می‌کنند، آیا دریافت شهریه طلبگی توسط آنها جایز است؟
    206 شرایط امام 1398/07/10
    این‌گونه امور، تابع قوانین و مقررات دفاتر شهریه و حوزه علمیه است؛ پس اگر پرداخت شهریه منوط به پوشش دائمی لباس روحانیت باشد، لازم است این امر رعایت گردد، البته اگر پوشیدن این لباس به اندازه‌ای باشد که در عرف طلبگی، او را به عنوان یک روحانی ملبس ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897090 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559794 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    464623 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422062 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399909 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372492 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    354556 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    336402 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321748 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313733 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...