جستجوی پیشرفته
بازدید
6931
آخرین بروزرسانی: 1393/01/25
خلاصه پرسش
ترجمه و توضیح روایت «مَنْ أکثَرَ ذَکَرَ الْمَوْتَ رَضِىَ مِنَ الدُّنْیا بِالْیَسیرِ» چیست؟
پرسش
حدیث «مَنْ أکثَرَ ذَکَرَ الْمَوْتَ رَضِىَ مِنَ الدُّنْیا بِالْیَسیرِ» از کیست؟ ترجمه و توضیح آن چیست؟
پاسخ اجمالی
دو عبارت نزدیک به هم از امام علی(ع) نقل شده است:
۱. «مَنْ أَکْثَرَ ذِکْرَ الْمَوْتِ رَضِیَ مِنَ الدُّنْیَا بِالْیَسِیرِ»؛[1] کسی که زیاد به یاد مرگ باشد، به کم دنیا راضی است.
۲. «مَنْ أَکْثَرَ مِنْ ذِکْرِ الْمَوْتِ رَضِیَ مِنَ الدُّنْیَا بِالْکَفَافِ»؛[2] کسی که زیاد به یاد مرگ باشد به اندازه‌ای که او را بس باشد، راضی است.
نظر به این‌که زندگی در دنیا دائمی و جاودان نیست و هر موجودی ناگزیر به ترک دنیا است، اگر کسی به این واقعیت باور پیدا کند حتماً در زندگی وی آثار مثبتی خواهد گذاشت، خداوند می‌فرماید: «پس هر که به لقاى پروردگارش امید دارد، باید کارى شایسته انجام دهد، و هیچ‌کس را در عبادت پروردگارش شریک نکند».[3]
از جمله آثار یاد مرگ که در روایات به آن اشاره شده است، بی‌اعتباری و بی‌ارزشی دنیا است. با توجه به توضیح مذکور نکاتی پیرامون این دو حدیث ارائه می‌شود.
الف. منظور از یاد مرگ، عبرت گرفتن از کسانی است که مرده‌اند و هیچ چیز از متاع دنیا را به همراه خود نبردند. با توجه به این‌که زندگی در دنیا محدود است، انسان از مال دنیا هرچه داشته باشد به مقدار محدود می‌تواند از آن بهره ببرد.
ب. کسی که تنها همّتش جمع آوری اموال زیاد در دنیا است، حتماً هدفش بهره بردن و التذاذ از آن است، امّا یاد مرگ آن‌را در کامش تلخ می‌کند؛[4] چون روزی فرا خواهد رسید که باید از تمام آنها دل بکند و جدا شود و هر چه بیشتر داشته باشد حسرت وی از ترک دنیا بیشتر خواهد بود. چنین شخصی اگر به این باور برسد که آنچه جمع کرده هیچ کدامش را بعد مرگ با خودش نخواهد برد و درک کند که کم کم به وقت کوچ به آخرت نزدیک می‌شود، به مال کم دنیا بسنده می‌کند.[5]
 

[1]. ابن شعبه حرانى، حسن بن على‏، تحف العقول‏، محقق و مصحح: غفارى، على اکبر، ص 89، دفتر نشر اسلامی، قم، چاپ دوم‏، 1404ق‏.
[2]. لیثى واسطى، على بن محمد، عیون الحکم و المواعظ، محقق و مصحح: حسنى بیرجندى، حسین‏، ص 440، دار الحدیث‏، قم، چاپ اول، 1376ش‏؛ تمیمى آمدى، عبد الواحد بن محمد، غرر الحکم و درر الکلم، محقق و مصحح: رجائى، سید مهدى‏، ص 629، دار الکتاب الإسلامی‏، قم، چاپ دوم، 1410ق‏‏.‏
[3]. «فَمَنْ کانَ یَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْیَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا یُشْرِکْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً»، کهف، 110.
[4]. ابن میثم، شرح ‏نهج ‏البلاغة، ج 5، ص 414، دفتر نشر کتاب، چاپ دوم، 1404ق.
[5]. موسوی، سید عباس، شرح ‏نهج ‏البلاغة، ج 5، ص 461 - 462، دار الرسول الاکرم، دار المحجه البیضاء، بیروت، چاپ اول، 1418ق.
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • بیضاوی که بود؟ و آثار علمی او کدام‌اند؟
    7820 تاريخ بزرگان
    عبدالله بن عمر بیضاوی شیرازی از دانشمندان و مفسران بزرگ اهل سنت در قرن هفتم هجری و صاحب آثاری در علوم مختلف اسلامی است؛ مانند: أنوار التنزیل و أسرار التأویل، الإیضاح، تهذیب الأخلاق و ... . ...
  • سیر کردن فقیری گرسنه پاداش بیشتری دارد یا قرائت قرآن برای مردگان؟!
    3874 فضایل اخلاقی
    ابتدا باید گفت که انجام همزمان اطعام و تلاوت قرآن امکان‌پذیر است؛ زیرا انسان مؤمن در همان حالی‌که به تهیه مقدمات اطعام می‌پردازد، می‌تواند قرآن را نیز تلاوت کرده و پاداش آن را به مردگان هدیه کند. با این وجود، نکات ذیل نیز باید مورد توجه قرار گیرد:
  • بیت الحمد چیست و در کجا قرار دارد؟
    2391 حدیث
    در روایات، واژه «بیت الحمد» در دو مورد استفاده شده است. 1. هر مؤمنی که فرزندش بمیرد و او سپاس‌گزار خدا باشد. پیامبر(ص) فرمودند: «وقتى فرزند بنده‏‌اى از بندگان خدا بمیرد، خداوند به فرشتگان می‌گوید: فرزند بنده مرا قبض روح کردید؟! می‌گویند: بله! خدا می‌گوید: بنده‌ام چه گفت؟! ...
  • آیا روایتی از امام حسین(ع) وجود دارد که معنای صدای پرندگان در آن بیان شده باشد؟
    10385 گوناگون
    روایات بسیاری وارد شده است که امامان(ع)، مانند پیامبران نه تنها به زبان تمامی اهل عالم آشنا و قادر به تکلم آن بودند، بلکه حتی به زبان حیوانات از جمله پرندگان نیز آشنایی داشته و آن‌را می‌فهمیدند.[1] در این ارتباط امام سجاد ...
  • تفسیر آیات 26 و 27 و 28 سوره احقاف چیست؟ آیا رابطه‌ای بین این آیات وجود دارد؟
    6949 تفسیر
    برای این آیات شأن نزولی ذکر نشده است. این آیات خطاب تهدید آمیز به کفار مکه و بت ‏پرستان است. این آیات در حقیقت نتیجه‌‏‌گیرى از آیات گذشته است که در مورد مجازات دردناک قوم عاد سخن مى‌‏گفت. خداوند در این آیات مشرکان مکه را مخاطب قرار داده، ...
  • معرفت شناسی فمنیستی چیست؟
    9398 انسان شناسی
    فمینیست ها معرفت شناسی خود را در دو رکن خلاصه کرده اند؛ یکی انتفاد از اصالت فرد (individualism) و دیگری نقش و جایگاه (standpoint) معرفت. تمام تلاش فمینیست ها معطوف به این است که اولاً معرفت زنانه با معرفت مردانه متفاوت است، ...
  • روایات منع نگارش حدیث، با روایات تشویق به کتابت حدیث، چگونه قابل جمع است؟
    16701 سرنوشت حدیث
    پیامبرِ اسلام(ص) بارها به نوشتن علم امر فرموده‌اند مانند این‌که: «علم را با نوشتنش، در بند کنید» و...؛ لذا این‌که منع از کتابت حدیث را به پیامبر اکرم(ص) نسبت داده‌اند، نسبت اشتباهی است که شیعه آن‌را قبول نداشته و روایات آن‌را رد می‌کند. بر اساس ...
  • آیا فقیر بودن باعث افتخار انسان است، یا آن‌که مرگ بهتر از فقر است؟! در هر دو زمینه روایاتی داریم!
    6484 درایه الحدیث
    از آن‌جا که انسان در دنیا مأمور به سعی و تلاش در راه به دست آوردن روزی حلال است، در این راستا اگر او سعی و تلاش خود را - البته از راه‌های صحیح و درست - به کار گرفت، دیگر چندان نگران نیازهای مادی نخواهد بود؛ چرا ...
  • چگونه از پی بردن به روح غیر مادی می‌توان به وجود خدا رسید؟
    6676 برهان نظم
    پس از اثبات وجود روح، یعنی وجود امر مجرد غیر مادی، می‌توان از این طریق دریچه برای شناخت خداوند باز کرد؛ زیرا مشکل اساسی کسانی که نمی‌خواهند اعتراف به وجود خداوند متعال کنند، این است که خداوند با حواس ظاهری و ابزارهای مادی قابل مشاهده نیست. بنابراین با ...
  • آیا جمله «اطلبوا العلم من المهد الى اللحد» حدیث است؟
    10531 درایه الحدیث
    جمله معروف «اطلُبوا العِلمَ مِنَ المَهدِ إلَى اللَّحْدِ»؛ (از گهواره تا گور، دانش بجویید)، در منابع حدیثی مشهور شیعه و اهل‌سنت وجود ندارد، اما بسیاری از مؤلفان کتاب‌های تفسیری، اخلاقی و ... در سده‌های گذشته، آن‌را نقل کرده و گاه تصریح به روایت بودن آن کرده‌اند. به عنوان ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    928727 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    621339 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    550810 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    453807 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    443950 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    390423 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    386510 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    380508 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    339433 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    328533 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...