بازدید
1069
آخرین بروزرسانی: 1395/11/18
خلاصه پرسش
«هر چه ببخشی خدا آن را جبران خواهد کرد»، «خدا به توبیخ فردی می‌پردازد که سرمایه‌اش را نابود کرده و مجدداً برای روزی دعا می‌کند و به او می‌گوید چرا اقتصادی فکر نکردی؟!» آیا این دو آموزه دینی، ناهمخوان نیستند؟!
پرسش
در روایات آمده است کینه را از خود دور کنید و نسبت به هم کینه نورزید، بخشش را فراموش نکنید، هر کس چیزی را که دوست دارد ببخشد خداوند بهترش را نصیب او خواهد کرد. از طرفی روایاتی وجود دارد که بعضی نعمت‌ها است که خداوند جایگزینش را نمی‌دهد و از این‌که آن نعمت از دست رفت او را مؤاخذه می‌کند که مگر به تو نعمت ندادم؛ چرا بخشیدی یا تلف کردی و... چگونه می‌توان بین این دو روایات تعادل برقرار کرد تا بتوانم از هر دو روایت سود برد؟
پاسخ اجمالی
الف: هرچه ببخشید، خدا جایگزین خواهد کرد.[1]
ب: چهار گروه هستند که دعایشان مستجاب نخواهد شد. یکی از آنها فردی است که سرمایه‌ای داشته و آن را فاسد و نابود ساخته و سپس دست به دعا برمی‌دارد و روزی می‌خواهد! [2]
شاید این دو متن، در نگاه اول همخوان نباشند، اما با درنظر داشتن تمام جوانب، باید گفت که منافاتی میان آنها وجود ندارد چون تردیدی نیست که بخشش یکی از سجایای اخلاقی ارزشمندی است که در آموزه‌‌های دینی سفارش بسیاری بر آن شده است، امّا توجه به این نکته لازم است که در بذل و بخشش نیز مانند سایر امور باید از افراط و تفریط پرهیز نمود و جانب اعتدال را رعایت نمود.
همان‌طور که شجاعت صفت پسندیده‌‌ای است و در صورت افراط به «تهور» که از صفتی ناپسند است، تبدیل می‌شود، بخشش نیز در صورت افراط، ناپسند خواهد بود؛ مثلاً اگر کسی تمام دارایی‌هایش را نابود کرده و یا به این و آن بخشیده، اما بعد از این بریز و بپاش، ظرفیت تحمل فقر را نداشته باشد و نزد خدا لب به شکوه بگشاید، خدا نیز می‌تواند چنین پاسخی به او بدهد!
خداوند در قرآن می‌فرماید: «نه دست خویش را بخیلانه به گردن ببند و نه در زندگی بریز و بپاش کن تا بعدها مورد سرزنش قرار گرفته و حسرت بخوری».[3]
در ضمن، آنچه در روایت بالا آمده که خدا فردی را به دلیل از دست دادن سرمایه‌اش توبیخ می‌کند، ناظر به بخشش‌‌های مثبت نیست، بلکه به معنای ریخت و پاش و ولخرجی و بخشش‌های بی‌مورد و بی‌حساب و کتاب و نابودی ثروت است.
 

[1]. «وَ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَیْ‏ءٍ فَهُوَ یُخْلِفُهُ وَ هُوَ خَیْرُ الرَّازِقین‏»، سبأ، 9.
[2]. کلینی، محمد بن یعقوب، ج 4، ص 56، دار الکتب الإسلامیة، تهران، 1407 ق.
[3]. «وَ لا تَجْعَلْ یَدَکَ مَغْلُولَةً إِلى‏ عُنُقِکَ وَ لا تَبْسُطْها کُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوماً مَحْسُوراً»، اسراء، 29.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    897119 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    559846 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    464673 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    422074 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    399948 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    372498 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    354587 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    336438 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    321756 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    313743 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...