جستجوی پیشرفته
بازدید
11863
تاریخ بروزرسانی 1393/06/11
 
کد سایت fa614 کد بایگانی 337 نمایه مفهوم و کیفیت مسخ
طبقه بندی موضوعی تفسیر|مسخ
خلاصه پرسش
کیفیت مسخ چگونه است و آیا حیوانات فعلی، همان انسان‌های مسخ شده هستند؟
پرسش
کیفیت مسخ شدن برخی انسان‌ها که در قران نیز به آن اشاره شده است، چگونه است و آیا حیوانات فعلی، همان انسان‌های مسخ شده هستند؟
پاسخ اجمالی

«مسخ» در لغت به معنای تبدیل شدن از صورتی به صورت زشت تر است و در اصطلاح قرآنی و روایی به نوعی عذاب گفته می شود که بر اشخاص و امت های گناهکار (گناهان خاص) نازل می شود.

 

انسان های مسخ شده به صورت حیوان (میمون، بوزینه و...) هستند؛ یعنی صورت حیوانی گناهی که انجام داده در همین دنیا بر روی صورت انسانی او قرار می گیرد و تبدیل به انسان مسخ شده یا به تعبیر ساده تر انسان حیوان صورت می شود.

 

اکثر مفسرین، مسخی را که در قرآن آمده است، مسخ حقیقی می دانند؛ یعنی شخص واقعاً به صورت حیوان در می آید، اما در این میان عده ی کمی از مفسران اهل سنت این نوع مسخ را، مسخ در طبع می دانند؛ یعنی فرد مورد نظر به صورت حیوان درنیامده ولی چنین طبیعتی را دارد و برتر از آن نیست.

 

علت مسخ شدن عده ای، گناهان آنان و جنبه عبرت آموزی این عذاب است و از روایات استفاده می شود مسخ شده ها پس از چند روز از بین می روند و حیوانات امروزی همان نسل اصلی حیوانات هستند و نه از نسل انسان های مسخ شده.

 

پاسخ تفصیلی

«مسخ» در لغت به معنای تبدیل شدن از صورتی به صورت زشت تر است[1] اما در قرآن و معارف اسلامی به نوعی عذاب گفته می شود که خداوند به طور معجزه در مورد عده ای از مردم و امت های پیشین اعمال کرده است و آثار معجزه مانند تنبیه مردم، عبرت گرفتن و دیدن عاقبت سوء گناهکاران از آن حاصل می شود.[2]

 

پاسخ سوال های زیر مطلب را روشن تر خواهد کرد:

 

1. مسخ چیست و کیفیت آن چگونه است؟

 

تبدیل صورت انسانی به صورت حیوانی را مسخ گویند و کیفیت آن به این صورت است که انسان ها در اثر تکرار عملی، صورتی از صور ملکات را کسب می کنند؛[3] یعنی بر اثر کارهای نیک و مخلصانه، انسان به سمت نفس ملکوتی حرکت می کند و بر عکس با انجام کارهای زشت و ناپسند، به سوی ملکه ی آن کار ناپسند حرکت می کند. در بسیاری از روایات اخلاقی، عصبانیت به آتش تشبیه شده است[4] و یا در قرآن مجید، حقیقت خوردن مال یتیم به آتش تعبیر شده است.[5] اینها مجاز و استعاره نیست، بلکه حقیقت این گناهان است که توسط کتاب صادق و پیامبران راستگو بیان شده است.

 

در نتیجه اگر کسی در گناه غوطه ور شود، حقیقت این گناهان می تواند به صورت ملکه ای در نفس او درآید که حتی با آن ملکه در روز قیامت محشور شود. از امام باقر (ع) روایت شده است که فرمود: «کسانی که خدا و رسولش را تکذیب کنند، در روز قیامت به صورت میمون و خوک از قبرهای­شان بلند شده و محشور می شوند.»[6]«از طرفِی هیچ دلیلی نداریم که نفسانیات و صورت های نفسانی، همان طور که در آخرت مجسم می شوند در دنیا نیز از باطن به ظاهر درنیامده و مجسم نشوند».[7]«در مسئله ی مسخ، انسان تبدیل به حیوان نمی شود بلکه بر روی صورت انسانی، صورت حیوانی قرار می گیرد، پس مسخ شده، انسان مسخ شده است نه مسخ شده ای فاقد انسانیت.»[8]

 

این مطلب را دلایل دیگر نیز تأیید می کند، زیرا همان طور که گفته شد مسخ برای عذاب کردن عده ای گنه کار است.

 

پیامبر اکرم (ص) می فرمایند: «خداوند، امت هایی را به خاطر سرپیچی از اوصیا و امامان بعد از انبیا مسخ کرد»[9]،پس اگر قرار است عذاب الهی شامل آن ها شود، باید انسانیت خود را درک کرده و صورتی از حیوانیت بر آنها تسلط یابد و وقتی عذاب در این باره صدق می کند که متوجه شوند انسان هستند ولی به صورت خوک یا میمون در آمده اند.

 

در این باره از امام رضا (ع) روایت شده است: «خداوند انسان های مسخ شده را عبرت و پندی برای مردم قرارداد و دلیل بر اینکه کسانی هستند که در صورت خلقی شان تبدیلی ایجاد شده است، و در این مسخ شباهتی از انسان قرار داد تا فهمیده شود این ها انسان های مورد غضب اویند»[10]؛ یعنی هم خودشان می فهمند که انسانند و هم دیگران آنها را می شناسند و این مسخ بر صورت انسانی آنها تسلط پیدا کرده است.

 

در روایتی از امام زین العابدین (ع) چنین آمده است: «بعد از گناهی که یهودیان در روز شنبه کردند و از دستور خداوند مبنی بر ممنوعیت صید ماهی در روز شنبه سرپیچی کردند، خداوند آنها را به صورت میمون هایی درآورد: "محققاً دانسته اید جماعتی از شما را که عصیان ورزیدند و حرمت شنبه را نگاه نداشتند، گفتیم بوزینه شوید دور از قرب حق"[11]، عده ای از مؤمنان که در شهرهای مجاور بودند برای دیدن آنها آمدند. عده ای از آنها که قبلاً این گناه­کاران را می شناختند بعد از دیدن چهره عوض شده ی آنها، دوباره آنها را می شناختند و می گفتند: تو فلانی پسر فلانی نیستی، آن میمون هم با اشک ریزان و با حرکت سر خود جواب می داد که بله.»[12]

 

2. آیا مسخ انواعی دارد؟

 

اکثر مفسرین، مسخی را که در قرآن در مورد بوزینه و خوک شدن افراد آمده است، مسخ حقیقی می دانند؛ یعنی شخص واقعاً به صورت میمون و خوک درآمده است، اما در این میان عده ی بسیار کمی از مفسران اهل سنت مانند شیخ محمد عبده و دیگران این نوع مسخ را، مسخ در طبع می دانند، مثل این آیه ی قرآن که می فرماید: «کمثل الحمار یحمل اسفارا»، که فرد مورد خطاب به صورت حمار درنیامده ولی چنین طبیعتی دارد و برتر از آن نیست.[13]

 

3. آیا انسان هایی که مسخ شدند، در همان صورت مسخ شده نیز تولید مثل داشته و تا امروز باقی هستند؟

 

جواب این سؤال از عهده ی علوم تجربی و ژنتیک خارج است و اصولاً این علوم، توانایی اثبات مسائلی از این قبیل را ندارند. زیرا اگر انسان های مسخ شده باقی مانده باشند به صورت میمونی شبیه دیگر میمون ها هستند و اگر هم اختلافاتی در بعضی از میمون ها با دیگر هم جنس های شان ثابت شود دلیلی بر ادامه نسل مسخ شدگان نیست.

 

اما در روایات اهل بیت (ع) به این موضوع اشاره شده است؛ امام علی بن الحسین(ع) می فرمایند: «مسخ شدگان تا سه روز زنده بودند،سپس خداوند باران و بادی فرستاد و همه را به دریا انداخت، هیچ مسخ شده­ای بعد از سه روز زنده نمانده است و این حیواناتی که اکنون به شکل آنها می بینید، فقط شبیه آنانند نه آنکه خود آنان و یا از نسل آنان باشند.»[14]و اگر در بعضی از روایات علت حرمت گوشت سگ و خوک و میمون را مسخ شدن آنها نام می برد، منظورش این نیست که از نسل آنان اند، بلکه «به خاطر مضراتی که گوشت آنان دارد و به خاطر تعظیم عقوبت خداوند بر عده ای که به این شکل در آمده اند می باشد تا مردم با این گونه حیوانات انس نگیرند و عذاب الهی را سبک نشمارند.»[15]

 

 

[1] المنجد، ماده «مسخ».

[2] برای آگاهی بیشتر، نک: ترجمه ی المیزان، ج 1، ص 310 به بعد.

[3] المیزان، ج 1، ص 311.

[4] معراج السعادة، فصل در مذمت غضب، ص 172.

[5] نساء، 10.

[6] سفینة البحار، ج 4، ص 377.

[7] المیزان، ج 1، ص 311.

[8] همان.

[9] سفینة البحار، ج 4، ص 376.

[10] تفسیر نورالثقلین، ج 1، ص 86.

[11]«و لقد علمتم الذین اعتدوا منکم فی السبت فقلنا لهم کونوا قردة خاسئین»، بقره، 65.

[12] تفسیر صافی، ملامحسن فیض، ج 1، ص 620.

[13] تفسیر کاشف، محمد جواد مغینه، ج 1، ص 121.

[14] تفسیر صافی،همان.

[15] سفینة البحار، ج 4، ص 375.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

  • اگر امام جماعت در نماز با اختلاف سی درجه از قبله بایستد وظیفه مأمومین چیست؟
    2977 حقوق و احکام 1387/11/05
    سؤال مذکور به دفاتر تعدادی از مراجع استفتاء شد که پاسخ آنان به شرح ذیل می باشد:دفتر حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی):نماز را باید به طرف قبله خواند و انسان نمى‌تواند عمداً با انحراف سى درجه از قبله نماز بخواند .دفتر حضرت آیت الله العظمی مکارم شیرازی ...
  • فلسفه غسل حیض چیست؟ با این که در این دوران پاکیزگی را رعایت می کنیم؟
    5149 فلسفه احکام و حقوق 1390/02/20
    تمام احکام و دستورهای اسلامی برای حفظ مصالح و منافع مادی و معنوی مردم وضع شده و به هیچ وجه هدف دیگری در کار نبوده است. خداوند می‌خواهد با این احکام، هم طهارت معنوی و هم پاکیزگی جسمانی برای مردم فراهم شود.اساساً حکمت و اسرار غسل، از جمله غسل حیض ...
  • نام پدر امام علی(ع) چه بود؟
    3023 خصوصیات و مناقب 1392/03/25
    حضرت ابوطالب، فرزند عبدالمطّلب، فرزند هاشم، فرزند عبد مناف، فرزند قصی، از طائفه قریش، نامش عبد مناف است.[1] گفته شده است که نام ابوطالب، «عمران» است، ولی نام مشهور ایشان، «عبد مناف» است.[2] دلیل بر این مطلب، وصیت پدرش عبدالمطلب است که در آن به ابوطالب نسبت به پیامبر اسلام (ص) ...
  • چه تفاوتی بین حدیث جابر و حدیث ثقلین وجود دارد؟
    2749 درایه الحدیث 1392/01/31
    1. حدیث ثقلین از طریق اهل سنت و شیعه به طور متواتر نقل شده است، از جمله کسانی که این حدیث را گزارش کرده جابر بن عبد الله است. امام باقر(ع) می‌فرماید: نزد جابر بن عبد اللَّه رفتم و گفتم مرا از حجة الوداع خبر ده، جابر ضمن بیان حدیثی طولانى، ...
  • تجرّی چیست؟ آیا از مسائل اختلافی در علم اصول است؟
    1751 کلیات و اصطلاحات 1391/12/17
    «تجرّى»؛ یعنى جرأت و بی‏پروایى در مخالفت عملی با شرع مقدس، مانند این‌که فردی معتقد باشد کار مورد نظر، گناه و خلاف شرع است و آن‌را انجام دهد، در حالى‌که آن عمل در واقع خلاف شرع و گناه نیست. او در این هنگام تجری و بی‌پروایی کرده است. براین اساس؛ هرگاه ...
  • چرا روحانی یک مسجد جواب سلام شما را ندهد؟
    1415 شرایط امام 1389/07/14
    این سؤال، پاسخ اجمالی ندارد. گزینه پاسخ تفصیلی را انتخاب کنید. ...
  • آیا خدا در قرآن به عالم مطلق بودن خود اشاره کرده است؟
    1191 تفسیر 1392/05/17
    قرآن کریم در آیات فراوانی بر عالم مطلق بودن خداوند تأکید کرده است. در این‌جا به عنوان نمونه تنها به چند مورد اشاره می‌کنیم. 1. «بگو: پروردگار من حق را (بر دل پیامبران خود) مى‌‏افکند، که او داناى غیب‌ها (و اسرار نهان) است».[1]‏ 2. «او چشم‌هایى را که به خیانت مى‌‏گردد و ...
  • مراد از اصطلاح «واجب» در حدیث وجوب غسل جمعه چیست؟
    2412 انواع غسل 1391/08/16
    غسل جمعه؛ از سنتهای مورد تاکید رسول گرامی اسلام (ص) و اهل بیت ایشان بوده و احادیث فراوانی در کتب شیعه و اهل سنت دربارۀ آن وارد شده است. برخی از احادیث اشاره به وجوب این غسل دارد. از جمله، هنگامی­که از امام رضا (ع) دربارۀ این غسل سؤال شد، ...
  • آیا در آیات و روایات ثوابی برای امام جماعت قرار داده شده است؟
    2553 حقوق و احکام 1389/08/17
    در آیات و روایات بر اهمیت نماز جماعت تأکید شده است. روشن است که امام جماعت در برپایی نماز جماعت و ایجاد روح وحدت در بین مسلمین نقش داشته و بر این اساس دارای ثواب و پاداش است. ...

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    269564 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    106827 حقوق و احکام 1387/12/04
    پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است: [1] حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (مدظله العالی): اگر ناخن کاشته شده قابل برداشتن نبوده یا ازاله آن مستلزم ضرر و مشقّت باشد و با وجود ناخن ها قدرت بر رساندن رطوبت به پوست دست نباشد، ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    101913 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول 2. داشتن شریعت و دین 3. داشتن کتاب الهی به ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    100904 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری باز ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    85525 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال است.[2] 3. دارای تکلیف و مسئولیت ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    75134 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت باشد یا بی شهوت، با اختیار باشد یا بی اختیار.[1]طبق نظر اکثر فقها رطوبتی که از زنها ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    74226 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را هفده تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    62895 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی متوسل نشود و چشم را به روی ...
  • فلسفه ی حرمت ازدواج هم زمان با دو خواهر چیست؟
    60322 فقه 1385/12/03
    درشرع مقدس اسلام ازدواج، هم زمان با دو خواهر جایز نیست. لازم به ذکر است اگر ازدواج با دو خواهر یا بیشتر به صورت جمع؛ یعنی دریک زمان نباشد، اشکال ندارد. به بیانی دیگر هرگاه مردی زنی را برای خود عقد کند، تا وقتی که زن در عقد اوست، نمی‏تواند ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    51929 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود.نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ثنای الاهی شروع می شود و امام جمعه در این خطبه ها باید مردم ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

6897  نفر