جستجوی پیشرفته
بازدید
1221
آخرین بروزرسانی: 1398/10/01
خلاصه پرسش
خداوند در قرآن می‌فرماید: اگر به معاد و قیامت باور ندارید، زندگی را به محتضری که در حال جان دادن است برگردانید! چه ارتباط منطقی بین عدم باور به معاد و برگرداندن جان محتضر وجود دارد؟!
پرسش
در سوره واقعه خداوند در آیاتی می‌فرماید اگر باور ندارید که معادی وجود دارد و در قیامت جزا داده می‌شوید جان محتضری را که در حال جان دادن است برگردانید. چه ارتباط منطقی بین این عدم باور به معاد و برگرداندن جان فرد در حال مرگ وجود دارد؟!
پاسخ اجمالی

قرآن کریم در برابر منکران معاد و رستاخیز و حساب و کتاب در قیامت می‌فرماید، اگر باورتان آن است که مرگ امری تصادفى و اتفاقى است، پس باید بتوانید براى یک‌بار هم که شده جان یک محتضری که مرگش قطعی شده را به او برگردانید؛ چون امر تصادفى همان‌طور که پیش آمدنش تصادفى است، برگشت آن هم تصادفى است، و می‌توان با چاره‌‏‌جویى آن‌را بازگرداند، و از تحققش جلوگیرى نمود، و اگر نمی‌‏توانید جلوی مرگ محتضر را بگیرید، پس بدانید که مرگ مسئله‌‌‏اى حساب شده و مقدر از ناحیه خدا است، تا جان‌ها را به وسیله آن به سوى بعث و جزا سوق دهد.

جمله «غَیْرَ مَدینینَ» در آیه «فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدینینَ»[1] را چه به معنای «غیر مجزیین» و چه به معنای «غیر مربوبین» و «غیر مملوکین» بگیریم، در استدلال تفاوتی ایجاد نخواهد کرد. چنانچه برخی از مفسران مدینین را از دَین به معنای جزا و پاداش گرفته‌اند؛ یعنی اگر پاداش و مجازاتی ندارید، پس چرا جلوی مرگ محتضر را نمی‌گیرید؟[2]

برخی که غیر ‌را به معنای غیر مربوبین دانسته‌اند، یعنى اگر شما تحت ربوبیت دیگرى قرار ندارید و مالک امر خویش هستید، چنان‌که گفتار و رفتارتان چنین می‌گوید، پس چرا روح محتضر را به بدنش بر نمی‌گردانید![3]پس هرگاه بر این قدرت نداشتید، بدانید که آن از تقدیر مقدر حکیم و تدبیر مدبّر دانا است؛[4] لذا این خود دلیل بر این است که تحت حکومت دیگرى قرار دارید.

بر این اساس، جمله «فَلَوْ لا إِذا بَلَغَتِ الْحُلْقُومَ»، تفریع بر تکذیب کفار نسبت به مسئله بعث و جزا است.

گفتنی است که کلمه «لو لا» تحریک را می‌رساند، البته تحریک به کارى که شنونده از عهده آن بر نمی‌‌آید، تا به این وسیله او را وادار به تسلیم در برابر ادعاى خود کند، و رسیدن جان به حلقوم کنایه از مشرف شدن به مرگ است.

و جمله «فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدِینِینَ»، تکرار همان «لولا» اى است که در آیه 83 گذشت. و این تکرار برای تأکید است.[5]

ارتباط منطقی میان جمله «فَلَوْ لا إِنْ کُنْتُمْ غَیْرَ مَدینینَ» با باور به معاد این است که در حقیقت هدف از این آیات بیان قدرت خداوند بر مسئله مرگ و حیات است، تا از آن پلى به مسئله معاد زده شود، و انتخاب لحظه احتضار و مرگ در این‌جا به خاطر ظهور ضعف و ناتوانى کامل انسان در این هنگام است، با تمام قدرتى که براى خود فکر می‌کند.[6]

به عبارت دیگر کسانی که خود را بیرون از ربوبیت پروردگار می‌دانسته و می‌دانند، و معتقد بودند که می‌توانند جلوی مرگ را بگیرند، طبیعی است که به آنها گفته شود که شما چنین ادعای بزرگی دارید، برای یک‌بار هم که شده جان یک محتضری را که قطعاً به زودی خواهد مرد، به او برگردانید تا ادعای شما ثابت شود![7]

به بیان روشن‌تر مرگ کانال ورود به قیامت و اولین مرحلۀ آن است، و قیامت با مردن آغاز می‌شود و بدون مرگ قیامت بر پا نمی‌شود؛ بنابر این توانایی بر جلوگیری از مرگ در واقع توانایی بر جلوگیری از وقوع قیامت است و شما که نمی‌توانید خود و دیگران را از مرگ برهانید، قطعاً نخواهید توانست از حسابرسی روز قیامت نیز بگریزید.

 

 

 

 

[1]. واقعه، 86.

[2]. طباطبائی، سید محمد حسین‏، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏19، ص 139، قم، دفتر انتشارات اسلامی‏، چاپ پنجم‏، 1417ق.

[3]. آلوسی، سید محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، تحقیق، عطیة، علی عبدالباری، ج ‏14، ص 158، بیروت، دارالکتب العلمیة، چاپ اول، 1415ق.

[4]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج ‏9، ص 342، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.

[5]. المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏19، ص 139.

[6]. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‏23، ص 276، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1374ش.

[7]. چنانچه از بعضی نحوی‌‌ها نقل شده است که این جمله متوجه گروهی است که منکر رستاخیز بوده و می‌‌گفتند که ما می‌‌توانیم جلوی مرگ را بگیریم و تسلیم مرگ نشویم؛ لذا خداوند فرمود اگر چنین است که شما مدعی آن هستید، پس جان محتضر را به او برگردانید. ر. ک: شیخ طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، تهرانی، شیخ آقابزرگ، تحقیق، قصیر عاملی، احمد، ج ‏9، ص 513، بیروت، دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • منظور از خلفای راشدین در کتاب معراج السعادة چیست؟
    8458 شیعه و خلفا
    ملا احمد نراقی فرزند ملامهدی نراقی از عالمان معاصر شیعه بوده، و منظور ایشان در کتاب معراج السعادة از خلفای راشدین، جانشینان پیامبر (ص)؛ یعنی امامان معصوم هستند. ...
  • پیامبر اسلام(ص) روز عید فطر را چه نامیده است؟
    5414 بیشتر بدانیم
    جابر از امام باقر(ع) نقل می‌کند: رسول خدا(ص) فرمود: چون روز اول شوّال فرا مى‌‏رسد منادی فریاد مى‌‏کند: اى مؤمنان در این صبح‌‌گاه بشتابید براى جوایزتان (که به ‌پاداش عبادات رمضان می‌‌دهند) سپس فرمود: اى جابر جوایز خداوند متعال که مانند جوایز این پادشاهان نیست، آن‌‌گاه فرمود: امروز ...
  • یک جوان برای پاک سازی خود، قبل از حج یا عمره چه اقداماتی را باید انجام دهد؟
    7924 دستور العمل ها
    انجام کارهایی که در زیر می آید برای پربار شدن این سفر معنوی، توصیه می شود: 1.انسان باید نیت خود را برای خدا خالص کند تا انگیزه غیر خدایی در آن نباشد. 2.از گناهان توبه نماید. 3.اگر حق و حقوقی از مردم بر عهده او است ادا کند. 4.واجبات مالی خود؛ مانند خمس و ...
  • مقصود از حدیث «البکاء من الرحمة و الصراخ من الشیطان» چیست؟
    9636 خنده و گریه
    در پیشینه، اصل و جریان صدور این روایت، آمده است: رسول خدا(ص) بر مرگ فرزندش ابراهیم آهسته مى‏ گریست، ولی اسامة بن زید با صداى بلند و با فریاد گریه می کرد. در این هنگام پیامبر(ص) او را منع فرمود. اسامه عرض کرد: دیدم شما گریه می ...
  • آیا نباید آرزو داشت؛ به دلیل آن‌که شیطان با آرزوها به دنبال فریب انسان‌ها است؟!
    2254 تفسیر
    نخست باید گفت؛ اصل امید و آرزو نه تنها مذموم و نکوهیده نیست، بلکه نقش بسیار مهمی در زندگی و پیشرفت انسان در جنبه‌های مادی و معنوی بشر دارد. پیامبر اسلام(ص) می‌فرماید: «الْأَمَلُ رَحْمَةٌ لِأُمَّتِی، وَ لَوْ لَا الْأَمَلُ مَا أَرْضَعَتْ أُمٌّ وَلَداً وَ لَا غَرَسَ غَارِسٌ شَجَراً»؛
  • پدر واقعی حضرت ابراهیم کیست؟
    77866 پیامبران و کتابهای آسمانی
    این پرسش از دو بخش تشکیل شده است: 1. درباره پدر حضرت ابراهیم 2. درباره تمام پیامبران در موضوع پرسش اول دو دیدگاه وجود دارد. 1.عده ای از اهل ...
  • آیا می‌شود برای کسی که در زمان زنده بودنش قرآن نمی‌خواند بعد از مرگش قرآن خواند؟
    3641 بیشتر بدانیم
    برای کسی که در زمان زنده بودنش قرآن نمی‌خواند، اگر به قرآن اعتقاد داشت و منکر آن نبود -هر چند تلاوت نمی‌کرد- خواندن قرآن و هدیه ثوابش به آن میت، نه تنها اشکالی ندارد؛ چه بسا این کار از باب ارسال خیرات برای او موجب نزول رحمت الاهی ...
  • جهان‌بینی، جهان‌شناختی و هستی‌شناسی چه ارتباطی با هم دارند؟
    1736 خدا و جهان
    در این زمینه اصطلاح مستقری وجود ندارد؛ یعنی یک قرار داد مورد اتفاق همگانی وضع نشده است؛ از این‌رو، گاهی هر کدام به جای دیگری به کار می‌رود، ولی معمولاً در مورد اصول اعتقادی(اعم از الهی و مادی)، از کلمه «جهان‌بینی» استفاده می‌شود؛ چنان‌که «هستی‌شناسی» بیشتر در فلسفه ...
  • فلسفه حرمت نگاه به نامحرم چیست؟
    10027 برخی احکام
    هر جامعه‌ای برای سامان دادن به امور اجتماعی خود در روابط بین انسان‌ها، نیازمند به قوانین و مقرراتی است که امورات جاری مردم دچار هرج و مرج و نابسامانی نگردد. حضور زنان و مردان در جامعه برای فعالیت در عرصه‌های گوناگون امری ضروری است. اسلام با حضور زن ...
  • معنای چهار بیت شعر ابتدای مثنوی معنوی، معروف به «نی‌نامه» چیست؟
    17062 آراء شناسی
    مولوی شاعر و عارف بنام ایرانی است که در اشعار خود معروف به نی‌نامه شرح جدایی انسان از مبدأ خویش را بیان کرده است. تشبیه مشخصی که در این ابیات شده است تشبیه انسان با نی می‌باشد. نی ساقه‌ای است که از محل خود که نیستان است بریده ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926283 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617183 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548672 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452416 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440068 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388318 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385192 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    376724 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338640 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327144 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...