جستجوی پیشرفته
بازدید
1356
تاریخ بروزرسانی 1395/09/08
 
کد سایت fa74741 کد بایگانی 91326 نمایه تعارض آیات در ارتباط با کیفر گنه‌کاران
طبقه بندی موضوعی تفسیر
خلاصه پرسش
با آنکه پروردگار در قرآن فرموده که مجازات هر گناهی به اندازه همان گناه است، چرا در فرازی دیگر می‌خوانیم که عذابشان چند برابر می‌شود؟!
پرسش
مگر نه این‌که «وَ جَزاءُ سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِثْلُها» است، پس چرا «یُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذابُ»؟
پاسخ اجمالی
در ارتباط با نوع برخورد انسانها با بدی‌ها و ظلم‌های یکدیگر، پروردگار به برخوردی همسان و یا گذشت توصیه می‌کند: «وَ جَزاءُ سَیِّئَةٍ سَیِّئَةٌ مِثْلُها» و کیفر هر بدرفتاری، به همان اندازه بدرفتاری متقابل است،[1] یعنی مؤمنان مجاز نیستند در برابر بدی و ظلمی که به آنها شده بیش از اندازه آن بدی، پاسخ گویند. مثلاً هر گاه کسى به انسان گفت: خداوند ذلیلت کند، باید در پاسخ او بگوید: خداوند ترا ذلیل کند، بی‌آنکه زیاده روى کرده باشد.[2] یا این‌که اگر کسى به فرد دیگری بدى و ظلمى نمود، مثل همان ستمى که به او وارد شده باید انتقام گیرد نه زیادتر، اما با این وجود اگر از همان انتقام همسان نیز گذشت شود بهتر است زیرا ادامه آیه می‌گوید: و کسى که از ستم برادر مؤمن خود گذشت نمود و انتقام نگرفت، پاداش عمل نیک او بر خدا است.
اما در ارتباط با کیفر گنه‌کاران در روز جزا آیاتی در قرآن کریم وجود دارد که در نگاه نخست چنین برداشت می‌شود که میان آنها نوعی تعارض وجود دارد؛ مانند: «وَ الَّذینَ کَسَبُوا السَّیِّئاتِ جَزاءُ سَیِّئَةٍ بِمِثْلِها»؛[3] و کیفر هر بدى (براى) آنان‌که بدى کنند، همانند آن است. و «الَّذینَ یَصُدُّونَ عَنْ سَبیلِ اللَّهِ ... یُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذاب»؛[4] آنان‌که مردم را از راه خدا بازمی‌دارند ...، عذابشان چند برابر می‌شود.
آنچه در معنای این آیات می‌توان گفت؛ آن است که آیاتی؛ مانند «جَزاءُ سَیِّئَةٍ بِمِثْلِها»، به تناسب کیفر گنه‌کاران با گناهشان می‌پردازد یعنی افراد زشت‌کار، کیفرى بیش از گناه خود ندارند؛ و در نتیجه پیامد هر گناهی تنها یک کیفر است، بر خلاف حسنه که پاداش آن یا ده برابر است، و یا چیزى است که عقل بشر از درک آن عاجز است.
اما آیاتی که به چند برابر شدن عذاب اشاره دارند؛ مانند «یُضاعَفُ لَهُمُ الْعَذابُ»،[5] معنایش آن نیست که فرد گنه‌کار دو برابر استحقاقش مجازات می‌بیند، بلکه با توجه به قرائن موجود در آیه، می‌توان یکی از احتمالات زیر را در تبیین آیه در نظر گرفت:
1. منظور این است که فردی که دیگران را از راه خدا بازداشته، هم عذاب خود و هم عذاب دیگران را بردوش خواهد کشید.[6] این معنا در جاى دیگر چنین بیان شده است: «لِیَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ کامِلَةً یَوْمَ الْقِیامَةِ وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِینَ یُضِلُّونَهُمْ بِغَیْرِ عِلْمٍ»؛[7] آنها باید روز قیامت، (هم) بار گناهان خود را به طور کامل بر دوش کشند و هم سهمى از گناهان کسانى که به سبب جهل، گمراهشان می‌سازند.
2. چند برابر شدن عذاب براى این است که آنها فاسق شدند، و بر این فسق و گناه خود لجاجت و اصرار کردند؛ علاوه بر این‌که از مسیر هدایت خارج شدند، سعی و تلاششان نیز بر ادامه این آن بود.[8]
3. منظور این است که چون آنان گناهان زیادی را مرتکب شده‌اند، هر وقت یک نوع عذاب ببینند‌، به صورت پیوسته و به دنبال آن عذاب‌هایی مشابه و یا دشوارتر دامنگیرشان می‌شود که هر کدام آنها کیفر گناهی مستقل است(اما چون به صورت پیاپی اعمال می‌شود، چند برابر به چشم می‌آید).[9]
4. چند برابر شدن عذاب، کنایه از شدت و هولناک بودن عذاب است.[10]
 

[1]. شوری، 40.
[2]. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، مقدمه، بلاغی‏، محمد جواد، ج 9، ص 51، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش.
[3]. یونس، 27.
[4]. هود، 19، 20. «آنان‌که مردم را از راه خدا بازمی‌دارند و راه خدا را منحرف می‌خواهند و به آخرت ایمان ندارند، اینان نمی‌توانند در روى زمین از خداى بگریزند و جز او هیچ یاورى ندارند، عذابشان مضاعف می‌شود. نه توان شنیدن داشته‌‏اند و نه توان دیدن».
[5]. هود 20
[6]. طباطبائی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج 10، ص 190، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق.
[7]. نحل، 25.
.[8]المیزان فی تفسیر القرآن، ج ‏10، ص 190.
[9]. مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج ‏5، ص 228.
.[10] مغنیه، محمد جواد، تفسیر الکاشف، ج 4، ص 221، تهران، دارالکتب الإسلامیة، چاپ اول، 1424ق.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

درخبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید.

پرسش‌های اتفاقی

پربازدیدترین‌ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    879156 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    541774 حقوق و احکام 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    421048 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    406439 حقوق و احکام 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    366723 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    329817 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    311470 حقوق و احکام 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    307392 حقوق و احکام 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    306948 اخلاق عملی 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی اگر ...
  • آیاتی را از قرآن در اثبات امامت امام علی(ع) بیان فرمائید.
    298200 گوناگون 1386/08/30
    بهترین راه اثبات امامت امام علی(ع) برای اهل سنت، تمسک به قرآن و روایاتی که در توضیح آنها در کتب خودشان نقل شده است، می باشد و البته بدیهی است که انسان باید حقیقت جو باشد تا به توجیهات ناصواب و غیر عقلانی ...

پیوند‌ها

حاضرین در سایت :

5253  نفر