جستجوی پیشرفته
بازدید
22959
آخرین بروزرسانی: 1387/01/29
خلاصه پرسش
اگر معاویه کافر بوده است پس چرا امام حسن مجتبی(ع) با او صلح کرد و خلافت را به او واگذار کرد؟
پرسش
شیعه می گوید معاویه کافر بوده است، سپس ما می بینیم که حضرت حسن بن علی(ع) که به گفته شیعه امام معصوم است – با معاویه صلح کرد و از خلافت دست کشید، پس شیعه باید بگوید که امام حسن مجتبی (ع) به نفع یک کافر از خلافت کناره گیری کرده است، و این با عصمت او متضاد است! و یا این که باید بپذیرند که معاویه مسلمان بوده است!
پاسخ اجمالی

معاویه، به شهادت کتب اهل سنت کارهای خلاف شرع و بدعت های متعددی از قبیل شراب خوارِی، بدعت گذاشتن اذان در نماز «عیدین»، خواندن نماز جمعه در روز چهارشنبه و... را مرتکب شده است به همین دلیل جای هیچ گونه مسامحه و مماشات با او وجود ندارد.

از طرف دیگر به شهادت تاریخ، صلح حسن (ع) با معاویه صلحی از روی رضایت نبود، بلکه بعد از تفرقه افکنی های معاویه و اطمینان به کشته شدن همان مقدار از یاران اندک امام (ع) (کشته شدنی بدون فایده) امام (ع) صلح را برای حفظ دین و جان مسلمانان پذیرفتند. همان گونه که پیامبر گرامی اسلام(ص) برای حفظ دین و جان مسلمانان صلح حدیبیه با مشرکان را منافی با عصمت ندانسته و آن را پذیرفت. پس چنین صلح اجباری نیز که قطعا برای حفظ مصلحت اسلام و مسلمین بوده است با عصمت امام (ع) منافاتی ندارد.

پاسخ تفصیلی

جای این سؤال است که از پرسشگر محترم، هدف از طرح چنین سؤالی پرسیده شود و این که در صدد بیان چه امری است؟ آیا می خواهد با این توجیحات چهره معاویه را از اموری که به او منتسب است پاک کند؟ یا واقعا درباره صلح امام حسن (ع)، فرزند گرامی دختر رسول خدا (ص)، و اقدام آن حضرت، پرسش دارد و نمی داند که آیا می شود به جهت مصالح بالاتر با یک انسانی که به اصول اسلامی معتقد نیست، صلح کرد؟ در هر صورت شیعه معتقد است که، گفتن شهادتین در ثبوت اسلام افراد کفایت می کند، اما این دلیل نمی شود که هر شخصی که اسلام را پذیرفت به اصول و ارزش های آن نیز پای بند باشد. در باره معاویه روایات زیادی از طریق شیعه و برادران اهل سنت به ما رسیده که بر عدم پای بندی عملی ایشان به اصول اسلامی گواهی می دهد.

در این مجال به روایاتی از طریق برادران اهل سنت اشاره می کنیم:

احمدبن حنبل از طریق عبدا... بن بریده نقل می کند که گفت: من و پدرم بر معاویه وارد شدیم او ما را بر فرشی نشاند، آن گاه طعامی آوردند که تناول نمودیم، سپس برای ما شراب آوردند، معاویه از آن آشامید و پدرم را نیز دعوت به تناول کرد ولی پدرم گفت: از زمانی که پیامبر (ص) آن را حرام کرده نیاشامیده ام[1] این در حالی است که پیامبر (ص) فرمود: شراب خوار همانند عبادت کننده بت است.[2] وی بر خلاف سنت پیامبر و حتی خلفاء اولین کسی بود که اذان را در نماز «عیدین» بدعت کرد[3]. این در حالی است که عدم مشروعیت اذان و اقامه در غیر نمازهای واجب از مسلمات همه مذاهب فقهی است، ابن عباس و جابر می گویند: هرگز پیامبر (ص) در روز عید فطر و قربان اذان نگفت.[4] او نماز جمعه را برای اهالی شام در روز چهارشنبه خواند، مسعودی نقل می کند: اطاعت اهالی شام از معاویه به حدی رسیده بود که معاویه هنگام حرکت به طرف صفین برای آنان نماز جمعه را در روز چهارشنبه به جای آورد.[5] و امور دیگری که همه نشان از عدم پایبندی او به اصول اسلامی است.

آیا از نظر برادران اهل سنت که افتخارشان عمل به سنت پیامبر(ص) است دفاع از چنین فردی عجیب نیست؟

عجیب تر این است که او در مقابل شخصیتی قرار داده اند که ارادت رسول الله (ص) به او و احادیثی که در شأن او فرموده، در کتابهای سنی و شیعه به فراوانی وارد شده است. نسائی در کتاب خصائص امیر المؤمنین علی (ع) بعضی از آنها را به مناسبت آورده است، از جمله این که پیامبر (ص) فرمود: «حسن و حسین دو گل خوشبوی من در دنیا هستند» و «حسن و حسین هر دو فرزندان من و آقای جوانان اهل بهشت هستند.»[6]

اما اگر مقصود پرسشگر دانستن علل صلح امام حسن (ع) با معاویه باشد و از این طریق و این که امام (ع) با چنین انسانی صلح نمی کند، خواسته باشد نظر شیعه را نسبت به معاویه برخطا جلوه دهد، به طور مختصر باید اشاره می کنیم: بعد از شهادت علی (ع)، امام حسن (ع) به امامت رسید از همان روز های اول بزرگترین مشکل امام (ع)، معاویه و اعمال او بود؛ زیرا او بعد از به امامت رسیدن امام (ع) دست از توطئه لجاجت بر نداشته و با امامی که به نص پیامبر امام شده بود و بیعت مردم را نیز به همراه خود داشت، مخالفت کرد. امام حسن (ع) نامه هایی برای اتمام حجت به او فرستاد که در متن تاریخ موجود است[7]، اما این نامه ها و نصیحت ها اثری نبخشید و معاویه با لشکری به قصد تعرض به سوی عراق حرکت کرد. امام (ع) با زحمت فراوان و فداکاری بعضی از یارانش توانست سپاهی برای مقابله فراهم کند اما این سپاه سست عنصر، نتوانست در مقابل وعده های دنیوی معاویه تاب تحمل بیاورد و فرمانده سپاه امام با عده زیادی به معاویه پیوست[8]. امام (ع) با دیدن این همه بی وفایی باز دوباره با یارانش صحبت کرد تا بلکه با معاویه به نبرد بپردازند، اما آنان چنین آمادگی نداشتند تا بالاخره فرمود: «من خواسته اکثریت را در صلح یافتم و دوست نداشتم بر آنچه کراهت دارند وادارشان کنم و جهت حفظ همان تعداد کم شیعیانم از کشته شدن، این جنگ را به روزهای دیگر انداختم (صلح کردم) بدرستی که خداوند هر روز در شأنی است.[9] با توجه به این شرایط و تفرقه افکنی های معاویه و خسته بودن مردم از جنگ، صلحی ناخواسته شکل گرفت که نه با عصمت امام ناسازگار است و نه توجیهی برای طرف مقابل است. چگونه با عصمت امام (ع) ناسازگار باشد حال آنکه جد بزرگوارش یعنی پیامبر اسلام (ص) به خاطر خباثت جاهلان و مشرکان مکه، که اتفاقاً در آن زمان معاویه و پدرش ابوسفیان نیز در صف مقابل و در جبهه مشرکان بودند[10]، صلح حدیبیه را با مشرکان پذیرفت[11]، اما هیچ شبهه ای وارد نشد و نمی شود که پس پیامبر گرامی (ص) به جهت این صلح معصوم نیست یا چون با مشرکان صلح کرد (مشرکانی که به آشکاری بت می پرستیدند) پس مشرکان، مسلمان و مؤمن اند!!!، آیا این صلح برای مصالح بالاتر نبوده است!!! و نمی توان برای مصالحی که اهمیت اساسی دارند دست به چنین اقدامی زد!!! و آیا اقدام پیامبر (ص) در این راستا توجیه نمی شود!!!

چنین استدلالی به همین روشنی مضحک اما درد آور است که کسانی ادعا کنند با طرح این سؤالات و شبهات سخیف می توان جوانان معتقد و راسخ را از راه حقی که دارند، به ضلالت و گمراهی بکشانند.



[1] مسند احمد، ج 6، ص 476، ح 22433.

[2] الترغیب و الترهیب، ابن منذر، ج 3، ص 102، به نقل از واقعه ی عاشورا و پاسخ به شبهات، علی اصغر رضوانی، ص 56.

[3] تاریخ الخلفاء، سیوطی، ص 187، چاپ دارالفکرف بیروت.

[4] صحیح بخاری، ج 10، ص 327، ج 917.

[5] مروج الذهب، مسعودی، ج 3، ص 42.

[6] خصائص، نسائی، ص 106 تا 108، چاپ مکتبه ی عصریه.

[7] زندگی امام حسن مجتبی (ع) سید هاشم رسولی محلاتی، ص 202 تا 210.

[8] همان، ص 214.

[9] اعلام الهدایه، کتاب امام حسین (ع)، ص 147 به نقل از اخبار الطوال، 221.

[10] واقعه عاشورا، علی اصغر رضوانی، ص 54.

[11] پیامبر امی، شهید آیت الله مطهری، ص 27.

ترجمه پرسش در سایر زبانها
نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    922972 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    611686 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    545736 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    450609 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    434846 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    386037 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    383566 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    372591 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    337570 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    325334 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...