جستجوی پیشرفته
بازدید
1730
آخرین بروزرسانی: 1396/10/26
خلاصه پرسش
آیا این ناعدالتی نیست که خدا برخی انسان‌هایی که با ایمان و عمل صالح زندگی کرده‌اند را عاقبت به شر و در طرف مقابل برخی انسان‌های ناسپاس و شرور را عاقبت به خیر کند؟
پرسش
سلام؛ چرا بعضی آدم‌های خوب، عارف و مجاهد عاقبت به شر می‌شوند، اما بعضی از آدم‌هایی که یک عمر غرق در گناه بوده، لحظه آخر لطف خدا شامل‌شان می‌شود؟ خدا به این آدم‌های یک عمر غرق گناه لطف می‌کند، اما به آنها که یک عمر عبادت کردند و فقط یک لحظه غفلت کردند لطف نمی‌کند؟ آیا این‌کار خدا عادلانه است؟ علت چیست؟
پاسخ اجمالی
انسان‌ها بر اساس نظام آفرینش مختار آفریده شده‌اند؛ خداوند نیز برای این‌که زمینه انتخاب آزاد را برای انسان‌ها فراهم کند، آنها را در مسیر زندگی از ابتدا تا لحظه‌ی مرگ، مخاطب دو دعوت قرار داده است: یکی مخاطب دعوت عقل و پیامبران الهی، و دیگر مخاطب شیطان و خواسته‌های نفسانی. برخی از انسان‌ها با اراده خود مسیر عقل و انبیا را انتخاب می‌کنند و برخی دیگر مسیر شیطان را بر می‌گزینند؛ بنابراین نباید گفت خداوند برخی را مورد لطف خاص خود قرار داده و برخی را از آن محروم کرده است، بلکه همه به‌طور مساوی از لطف خداوند برخوردار هستند. علاوه بر این، این‌گونه نیست که خداوند تنها به میل خود و بدون هیچ دلیلی فرد مطیع را ناگهان به فردی عصیان‌گر تبدیل کرده و عاقبت او را به شر ختم کند، بلکه کسی که عاقبت به شر شده زمینه‌های شری را از ابتدا در دل خود داشته، اما بروزش نمی‌داد، مانند بلعم باعورا که قرآن در مورد وی می‌فرماید: «وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذی آتَیْناهُ آیاتِنا فَانْسَلَخَ مِنْها فَأَتْبَعَهُ الشَّیْطانُ فَکانَ مِنَ الْغاوین»؛[1] و بر آنها بخوان سرگذشت آن‌‌کس را که آیات خود را به او دادیم، ولى (سرانجام) خود را از آن تهى ساخت و شیطان در پى او افتاد، و از گمراهان شد. از طرفی برخی انسان‌های گنه‌کار و ناسپاس نیز وجود دارند که به صورت اختیاری در درون خود به خوبی‌ها مشتاق بوده و به عبارتی زمینه‌های خیر در وجودشان نهفته است اما فرصت ظهور و بروز نمی‌یابد که امکان عاقبت به خیری آنان وجود خواهد داشت.
توضیح این‌که برخی از انسان‌ها ممکن است ابتدا دعوت حق را لبیک گفته باشند و در زندگی عادی و روز مره انسان‌های خوبی باشند، اما از آن‌جا که شیطان دشمن قسم خورده انسان‌ها است،[2] و در هر لحظه در کمین وی می‌باشد؛ لذا در مسیر پر پیچ و خم زندگی و آن‌جا که امتحان‌های سخت الهی در پیش رو قرار می‌گیرد، کسانی که ایمان و تقوای الهی در وجودشان نهادینه نشده باشد،[3] گرفتار دام‌های شیطان شده و پیروی از هوای نفس را با اختیار خویش بر می‌گزینند. و این انتخاب هیچ‌گونه خللی در عدالت خدای متعال ایجاد نمی‌کند؛ چرا که خداوند راه هدایت و گمراهی را برای انسان مشخص نموده،[4] و اساساً وظیفه پیام‌آوران الهی نشان دادن مسیر رسیدن به سعادت و هشدار نسبت به پیروی نکردن از شیطان است.[5]
آیه «وَ اتْلُ عَلَیْهِمْ نَبَأَ الَّذی ...»، به روشنى به داستان کسى اشاره می‌کند که نخست در صف مؤمنان بود، و حامل آیات و علوم الهى گشته، سپس با اختیار خود و بدون آن‌که جبری در کار باشد از این مسیر گام بیرون نهاد؛ به همین جهت شیطان به وسوسه او پرداخت، و عاقبت کارش به گمراهى و بدبختى کشیده شد.
لذا گاهى در میان مردم افرادى پیدا می‌‌‏شوند که ممکن است از نظر دین و معنویات به درجاتی رسیده باشند، ولى در اثر دنیا‌پرستى و خودخواهى و ریاست‌طلبى آن‌چنان در گمراهى فرو می‌‏‌روند که گویا علم و کمالی نداشتند و به حدى از شقاوت مى‌‏رسند که به تعبیر قرآن، شیطان همراه و ملازم آنان می‌‌‏شود: «و آنها کسانى هستند که اموال خود را براى نشان‏ دادن به مردم انفاق می‌کنند، و ایمان به خدا و روز بازپسین ندارند (چرا که شیطان، رفیق و همنشین آنها است) و کسى که شیطان قرین او باشد، بد همنشین و قرینى است».[6]
از این‌رو، چه بسا افرادی که از ابتدای زندگی با دین حق آشنا بوده و حدود آن‌‌را رعایت می‌‌کردند، ولی در اواخر عمر خویش، راه شیطان را برگزیده و از خدا رویگردان شدند. و برخی دیگر در اواخر عمر خود راه حق را انتخاب کرده و عاقبت به خیر شدند. افرادی مانند حرّ بن یزید ریاحی که در لحظات آخر، در روز عاشورا به سپاه امام حسین(ع) پیوست و سعادت‌مند شد. در مقابل، افرادی مانند بلعم باعورا که آیه بالا در مورد او نازل شد، و کسانی که سال‌‌ها به اسلام خدمت کرده و در کنار پیامبر اسلام(ص) و ائمه(ع) با دشمنان جنگیدند، ولی در اواخر عمر خود، آخرت را به دنیا فروختند و در مقابل آن بزرگواران قرار گرفتند و سرانجام زندگی آنان به شر ختم شد.
 

[1]. اعراف، 175.
[2]. «قالَ فَبِعِزَّتِکَ لَأُغْوِیَنَّهُمْ أَجْمَعین»؛ گفت: به عزّتت سوگند، همه آنان را گمراه خواهم کرد. سوره ص، 82.
[3]. عرب‌هاى بادیه ‏نشین گفتند: ایمان آورده‌‏ایم. بگو: شما ایمان نیاورده‌‏اید، ولى بگویید اسلام آورده‌‏ایم، امّا هنوز ایمان وارد قلب شما نشده است. حجرات، 14.
[4]. «وَ هَدَیْناهُ النَّجْدَیْن»؛ و او را به راه خیر و شرّ هدایت کردیم. بلد، 10.
[5]. «إِنَّا هَدَیْناهُ السَّبیلَ إِمَّا شاکِراً وَ إِمَّا کَفُوراً»؛ ما راه را به او نشان دادیم، خواه شاکر باشد (و پذیرا گردد) یا ناسپاس. انسان، 3.
[6]. نساء، 38.
نظرات
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • پنج ویژگی امام را طبق آیات قرآنی ذکر کنید؟
    7653 تفسیر 1387/03/26
    قرآن کریم در ادامه بیان داستان نجات حضرت ابراهیم و حضرت لوط و اعطای مواهب ویژه و فرزندان صالح به ابراهیم (ع)[1]به آیه مورد بحث که مربوط به مقام امامت و رهبرى این پیامبر بزرگ و بخشى از صفات، برنامه‏ها و ویژگیهای این مقام الهی است اشاره مى‏کند: ...
  • تفاوت واجب مطلق و مشروط چیست؟
    633 General Terms 1398/03/04
    1. واجب مطلق: واجبى را «مطلق» گویند که وجوب آن متوقّف بر شرطى - غیر از شرایط عامه تکلیف - نباشد، مانند وجوب نماز ‌که مشروط به حصول وضو و غسل در خارج نیست. و مثل وجوب حج بر زن نسبت به اجازه شوهر که در این
  • برخورد پیامبر(ص) با بادیه‌نشینان چگونه بود؟
    1267 رفتار با پیروان 1397/02/09
    بیشتر عرب‌های بادیه‌‌نشین که به آنها اعرابی نیز گفته می‌شود،[1] به حکم دورى از تعلیم و تربیت و شنیدن آیات الهى و سخنان پیامبر(ص)، دارای کفر و نفاق شدیدتری نسبت به دیگر افراد جامعه بودند و البته این قاعده‌ای کلّی‏ نبوده و در میان ...
  • معنای یوم التغابن چیست؟
    19070 تفسیر 1391/03/10
    منظور از «یوم التغابن» که در قرآن کریم آمده، روز قیامت است؛ چون در آن روز براى همه مردم کشف مى ‏شود که در معامله ‏اى که کرده اند، مغبون شده‏اند، آن کس که با خدا معامله نکرده مى ‏فهمد که از معامله نکردن مغبون شده، ...
  • طبق روایات چه چیزی برای تمدد اعصاب و آرامش روانی کسی که عصبی است توصیه شده است؟
    66787 دستور العمل ها 1388/08/03
    اگر کسی اعصاب خود را کنترل کند، دیگر خشمگین و عصبانی نمی شود، که از آن در آیات و روایات به "کظم غیظ" تعبیر شده است. خداوند متعال یکی از مهم ترین ویژگی های انسان های الاهی و پارسا پیشه را کظم غیظ و عفو از ...
  • چرا خداوند زنان را به طور کلی موجوداتی رشد یافته در زینت معرفی می کند؟
    6884 تفسیر 1389/09/21
    آیه ای که در پرسش مطرح شد، در بیان تفکر کفار جاهلی است که دختران را فرزندان خدا می دانستند. خداوند در این آیات براى محکوم کردن تفکر خرافى از ذهنیات و مسلمات خود آنها استفاده مى‏کند؛ چرا که آنها جنس مرد را بر زن ترجیح مى‏دادند، و اصولاً ...
  • آیا ربوبیت تنها مخصوص خدای متعال است؟
    13453 پروردگار. نامها و ویژگی ها 1391/10/26
    ربوبیت از واژه "رب"، در زبان عربی در مواردی؛ مانند مالک، صاحب و تربیت کننده به کار می رود. از آن جا که خدا مالک همه هستى‏ها است، در نتیجه تدبیر همه عالم از او خواهد بود، پس او "رب" تمامى ما سواى خویش است. با آن که ...
  • خلاصه ای از زندگی نامه امام رضا(ع) را بیان کنید.
    132303 تاريخ بزرگان 1391/02/14
    امام رضا (ع) هشتمین امام شیعیان از سلاله پاک رسول خدا (ص) و هشتمین جانشین پیامبر مکرم اسلام (ص) است. بنابر نظر مشهور مورّخان وی در یازدهم ذی قعده سال 148 هـ. ق، در مدینه منوّره متولد شد. نام مبارکش، علی، کنیه آن حضرت، ابوالحسن و دارای ...
  • آیا والدین نوزاد پس از هدیه دادن کودکشان به خانواده‌ای دیگر، می‌توانند آن را بازپس گیرند؟
    1528 حضانت 1396/05/11
    انسان حُر (انسانی که برده نیست)، شرعاً قابل خرید و فروش یا هدیه دادن نیست؛ بنابراین، پدر و مادر اصلی او، می‌توانند آن را مطالبه کرده و نزد خود نگه‌داری کنند، ولی هزینه‌هایی که در این مدت برای کودک شده را باید پرداخت نمایند. ضمائم: پاسخ مراجع عظام ...
  • چرا شیخ محمد غزالی در گفتاری یک مشروب‌خوار را فردی مؤمن و برتر از خودش پنداشته و خود را مبتلا عنوان می‌کند؟
    4107 گناه و رذائل اخلاقی 1393/11/13
    ۱. صرف نظر از صحت این داستان و یا مستند آن، قصد گوینده این جملات، تأیید شخص شراب‌خوار یا تأیید کار زشت و حرام او نیست. بلکه گوینده از زاویه دیگری به این مطلب نگاه کرده است. او ابتدا خود را در مقام اصلاح شخص گناه‌کار قرار می‌دهد ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    904269 دستور العمل ها 1386/03/09
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    568399 Laws and Jurisprudence 1386/09/04
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولوالعزم و کتاب‌های آنها کدام‌اند؟ چرا «اولوالعزم» نامیده شده‌اند و چرا زرتشت و داوود(ع) اولوالعزم نیستند؟
    498911 تفسیر 1387/02/31
    واژه اولوالعزم در آیه 35 سوره احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است و اولوالعزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بوده اند. در روایات برای پیامبران اولوالعزم شرایطی ذکر شده است: 1. داشتن دعوت جهان شمول
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    427899 Laws and Jurisprudence 1389/09/10
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    407546 Laws and Jurisprudence 1387/05/23
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    374746 تفسیر 1386/02/01
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    361706 معصومین 1387/06/05
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    347455 Practical 1391/02/11
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    326626 Laws and Jurisprudence 1387/09/23
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    316623 Laws and Jurisprudence 1387/12/04
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...