جستجوی پیشرفته
بازدید
1342
آخرین بروزرسانی: 1398/09/06
خلاصه پرسش
چرا این اصل فلسفی که «هر حادثی محدثی دارد» - و نیز هر اصل فلسفی دیگر - را برگرفته از دانشی تجربی و خطاپذیر ندانیم؟!
پرسش
سلام؛ چرا هر حادثی محدثی دارد؟ آیا علم فلسفه تجربی نیست؟ مثلاً علت و معلول ممکن است تجربیات ما باشند، و حدوث هم همینطور.
پاسخ اجمالی

 

  1. حادث یعنی موجودی که زمانی نبوده و الآن موجود است؛ بنابراین – بدون آن‌که نیاز به تجربه باشد - عقل حکم می‌کند که چنین موجودی خود بخود ایجاد نشده و نیاز به وجودآورنده دارد.[1]
  2. فلسفه هر چند از تجربیات استفاده می‌کند، ولی ابزار اصلی فلسفه، نیروی عقل است. به بیان دیگر فلسفه تحلیل عقلی حوادث است؛ مفهوم علت و معلول فقط از تحلیل عقلی به ‌دست می‌آید؛ زیرا تجربه فقط تعاقب و پشت سر هم بودن را نشان می‌دهد؛ مثلاً با تجربه مشاهده می‌کنیم هنگامی که حرارتی به آب برسد، پس از مدتی به جوش می‌آید. در این‌جا آنچه از تجربه به دست می‌آید فقط تعاقب و پشت سر هم بودن حرارت و جوشیدن آب است، اما عقل با تحلیل این تجربه می‌گوید علت جوشیدن آب، حرارت است.[2]

 

 

[1]. ر. ک: 11013؛ 11702؛ 8109 و 97369.

[2]. ر. ک: 4644 و 9771.

نظرات
تعداد نظر 0
لطفا مقدار را وارد نمایید
مثال : Yourname@YourDomane.ext
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید
لطفا مقدار را وارد نمایید

طبقه بندی موضوعی

در خبرنامه سایت عضو شوید

آخرین پرسش ها و پاسخ ها را همه روزه در ایمیل خود مطالعه کنید

پرسش های اتفاقی

  • سوره هایی که نام بهشت در آنها وجود دارد، کدام اند؟
    19794 بهشت و جهنم
    1. نام بهشت، در قالب معنایی واژۀ «جَنّة» (بدون الف و لام) و «الجَنّة» (با الف و لام) در 36 سوره و 65 بار در آیات قرآن کریم آمده است که سوره های آن عبارت اند از: بقره، آل عمران، نساء، مائده، اعراف، توبه، یونس، هود، رعد، ...
  • آیا عرض می‌تواند در کمال جوهر تأثیر داشته باشد؟
    2985 جوهر و عرض
    اعمال و افعالی که انسان انجام می‌دهد، دارای دو بعد ظاهری و باطنی است. به بیان دیگر، دارای دو بعد ملکی(ناسوتی، دنیایی) و بعد ملکوتی است. هر چند بعد و صورت ظاهری اعمال‏ و افعال در دنیا حرکت است؛ و حرکت عرض، گذرا و متصرم است و دوام ...
  • آیا یک مؤمن می‌تواند برای طول عمر خود و دچار نشدن به مرگ ناگهانی دعا کند؟
    4783 حدیث
    مدت عمر و نوع مرگ به دست خدا است، اما انسان باید از خدا بخواهد تا بهترین‌ها را برای او فراهم کند و این بهترین‌ها در شرایط گوناگون می‌تواند مختلف باشد. الف) دعا و ذکر برای طول عمر در روایت آمده است خداوند فرشته‌ای دارد که هر ...
  • آیا غسل جمعه در ایام حیض و جنابت صحیح است؟
    11636 گوناگون
    بنابر نظر مراجع معظم تقلید؛ شخص جنب و زن حائض مى‌توانند در حال جنابت و حیض، غسل جمعه نمایند، و برخی چنین فرموده اند که: مستحب است براى حائض، غسل های مستحبی مثل غسل جمعه و احرام و .. را انجام دهد.
  • رمی جمره در شب چه حکمی دارد؟
    1816 رمی جمرات
    مراجع تقلید در این‌باره می‌گویند: در روز عید قربان، اولین عمل واجب بر حج‌گزاران، رمی جمره عقبه است،[1] ولی بانوان و کسانى که از رمى در روز عذر دارند، مى‌توانند در هر وقت شب [قبل] رمى کنند.[2] حال اگر شب ...
  • سند روایت «إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ» را بررسی کنید؟
    45842 درایه الحدیث
    روایت موجود در پرسش «به‌راستی که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم [و به مردم بیاموزم]» در کتاب‌های مختلف بدون ذکر سند به پیامبر اسلام(ص) نسبت داده شده است،[1] اما در متون حدیثی اهل سنت این روایت دارای سلسله ...
  • نفرین و دعا برای مرگ کسی از جمله والدین، چه حکمی دارد؟
    3282 گوناگون
    برای آن دسته از دشمنان اسلام که هیچ امید برای هدایت آنان نیست، می‌توان لعن و نفرین فرستاد، اما در غیر این موارد، بویژه در ارتباط با درگیری‌ها و دلگیری‌های شخصی نفرین و آرزوی مرگ کار شایسته‌ای نیست، به خصوص نفرین علیه والدین که ...
  • افسانه غرانیق چیست؟
    41976 تفسیر
    افسانه غرانیق ساخته و پرداخته دشمنان و مخالفان بی خبری است که براى تضعیف موقعیت قرآن و پیامبر (ص) چنین حدیث بى اساسی را جعل کرده‏اند. آنها در این افسانه گفته اند: پیامبر خدا (ص) در مکه مشغول خواندن سوره" النجم" بود، چون به آیاتى که نام بتهاى مشرکان در ...
  • آیا قنوت در نمازها اجباری (واجب) است؟‌
    33892 مستحبات نماز
    در تمام نمازهاى واجب و مستحب پیش از رکوع رکعت دوم، مستحب است ]نمازگزار[ قنوت بخواند.بنابراین، خواندن قنوت در نمازها مستحب است، نه واجب.[1]
  • آیا دادگاه می‌‌تواند قبل از برگرداندن امانت و بدون رضایت شاکی، رأساً مجرم را از زندان آزاد نماید؟
    10989 احکام قضایی
    تصرف در اموال امانی و انتفاع بدون اجازه امانت‌‌گذار و یا امتناع از رد امانت، از مصادیق خیانت در امانت به حساب می‌آید. از جنبه حقوقی به استناد مواد 616، 617، 618 قانون مدنی، امین ضامن می‌‌باشد و باید از عهده عیب و نقصی که بر مال امانی ...

پربازدیدترین ها

  • سریع الاستجابة ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
    926634 دستور العمل ها
    اگرچه دعاهای زیادی از امامان معصوم (ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابة هستند، که ذکر متن آنها در این جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می شود: 1. دعای توسل 2. دعای فرج 3. دعای اسم اعظم 4. ...
  • در چه صورت غسل جنابت بر زن واجب می شود؟
    617725 Laws and Jurisprudence
    از دو راه جنابت حاصل می شود:1) نزدیکی و آمیزش جنسی، اگرچه منی بیرون نیاید.2) بیرون آمدن منی، (حتی بدون دخول) چه در خواب باشد یا بیداری، کم باشد یا زیاد، با شهوت ...
  • پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتاب‌‌های آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
    548907 پیامبران و کتابهای آسمانی
    واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
  • نماز جمعه به چه صورت خوانده می شود؟
    452615 Laws and Jurisprudence
    نماز جمعه یکی از عباداتی است که در فضیلتش همین بس که سوره ای از قرآن به نامش آمده است و به جماعت خوانده می شود. نماز جمعه دارای دو خطبه می باشد که با حمد و ...
  • حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
    440551 Laws and Jurisprudence
    زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و تصمیم جدی ...
  • تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
    388537 معصومین
    شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عده‏ای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
  • آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
    385397 تفسیر
    قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده است و ویژگی‏های زیر را برای او برمی شمارد: 1.جن موجودی است که از آتش آفریده شده، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1] 2. دارای علم ، ادراک، تشخیص ...
  • عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
    377127 Practical
    عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
  • اصول و فروع دین را نام برده و مختصراً توضیح دهید؟
    338773 Laws and Jurisprudence
    دسته بندی اصول دین و فروع دین به این شکلی که در میان ما متداول است از احادیث و روایات ائمه (ع) اخذ نشده است؛ بلکه دانشمندان علوم دینی معارف دینی را به این صورت دسته بندی کردند. تاریخ بحث ها در باره به نیمه دوم قرن اول هجری ...
  • آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
    327309 Laws and Jurisprudence
    در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...