آخرین پرسش ها و پاسخ ها
-
«أَنَّا أَرْسَلْنَا الشَّیاطینَ عَلَى الْکافِرینَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا». ما شیاطین را به سوى کافران فرستادیم تا با تمام توان، آنان را به گناه وادار کنند! آیا این آیه، تأییدی بر جبرگرایی نیست، و آیا کافران در رفتار خود مجبور نیستند؟!
233 تفسیر«أَلَمْ تَرَ أَنّٰا أَرْسَلْنَا اَلشَّیٰاطِینَ عَلَى اَلْکٰافِرِینَ تَؤُزُّهُمْ أَزًّا»؛[1] آیا ندیدى که ما شیاطین را به سوى کافران فرستادیم تا آنان را به شدت به سوی نافرمانی بکشانند!همزه در «أَلَمْ تَرَ» نشانهی استفهام و در مقام تعجّب است. خدای متعال در این آیه خطاب به ...
-
قرآن با عبارت «بَیْضٰاءَ لَذَّةٍ لِلشّٰارِبِینَ»، جام نوشیدنی بهشتی را توصیف میکند. آیا «بیضاء» و «سفید»، صفت خود نوشیدنی است یا جام آن؟!
182 تفسیرقرآن کریم در آیات 45 و 46 سوره صافات، در توصیفی از جامهای بهشتى و نوشیدنیهای پاکیزه درون آن میفرماید: خدمتکاران بهشتی جام پر از نوشیدنی پاک را در اطراف بهشتیان میگردانند که رنگش سفید و براى نوشندگانش لذّتبخش است: «یُطٰافُ عَلَیْهِمْ بِکَأْسٍ مِنْ مَعِینٍ، بَیْضٰاءَ ...
-
در مورد اسم فعل توضیح داده و مصادیق کاربردی آنرا بیان کنید؟
134 صرف و نحواسم فعل، کلمهای است که از دیدگاه ادبیات عرب، اسم به شمار میآید؛ اما معنای مشابه با معنای افعال دارد و کار فعل را انجام میدهد. البته بدون قبول علامت فعل.به تعبیر روشنتر، اسم فعل در اصطلاح علم نحو، اسمی را میگویند که بر فعل معین دلالت میکند، و بدون ...
-
معنای واژههای «دار المقامة»، «نَصَب» و «لُغوب» در آیه 35 سوره فاطر و دیگر فرازهای قرآن چیست؟
165 تفسیرنخست، برای روشن شدن معنای واژههای «نَصَب»، «لُغوب» و تعبیر «دارُالمُقامَة» در آیه 35 سوره فاطر، توجه به چند نکته ضروری است:الف) کاربرد واژه «لُغوب» در قرآن قرآن کریم تنها دو بار از ریشه «ل غ ب» استفاده کرده و در هر دو مورد، مشتق «لُغوب» به کار رفته است. ...
-
بر اساس روایتی که در کتاب کافی آمده، آیا امام صادق(ع) استمنا را گناه نمیداند؟!
379 حدیثنخست باید گفت؛ تعابیری مانند «النَّاکِحُ نَفْسَهُ»، یا «النَّاکِحُ یَدَهُ» در متون روایی، کنایه از استمناء(خودارضایی) است.همانگونه که در پرسش اشاره شد، در کتاب کافی روایتی از امام صادق(ع) نقل شده است که میفرماید:«النَّاکِحُ نَفْسَهُ لَا شَیْءَ عَلَیْهِ»؛[1] کسی که با خود نزدیکی میکند(استمناء میکند)، چیزی بر عهده ...
-
منظور از «عبقری حسان» در سوره الرحمن چیست؟
255 تفسیراز مشتقات ریشه چهار حرفی «ع ب ق ر»، تنها یک واژه در قرآن وجود دارد.«مُتَّکِئِینَ عَلَىٰ رَفْرَفٍ خُضْرٍ وَ عَبْقَرِیٍّ حِسَانٍ»؛[1] ([بهشتیان] بر تکیهگاههای سبزرنگ، با پوشش گرانبهایی زیبا تکیه زدهاند.اصل واژه «عَبْقَرِیّ» به معنای هر موجود کمیاب است؛[2] از اینرو ...
-
حکم در دست داشتن انگشتر در حال جماع چیست؟
382 روابط جنسیدر تعدادی از روایات، از پوشیدن انگشتری که بر نگین آن نام خدای متعال، یا عبارتی از قرآن نوشته شده، هنگام جماع نهی شده است؛[1] از اینرو، فقها این نهی را حمل بر کراهت کرده و پوشیدن چنین انگشتری را هنگام جماع مکروه دانستهاند.[2]بنابر این، بهتر ...
-
به صورت خلاصه، دلایل مادی نبودن خدا چیست؟
242 صفات اخلاقیبرای اثبات مادی نبودن خدای متعال، نخست باید ویژگیهای موجود مادی را شناخت، سپس بررسی کرد که آیا خداوند دارای چنین ویژگیهایی است، یا اساساً اتصاف او به این ویژگیها امکانپذیر است.حکیمان برای موجود مادی ویژگیهایی برشمردهاند که مهمترین آنها عبارتاند از:اشغال مکان و داشتن موقعیتی مشخص؛قرار داشتن در بستر ...
-
معنای واژههای «غابرین» و «غبرة» در قرآن چیست؟
230 تفسیرمشتقات برگرفته از ریشه «غبر»، هم به معنای ماندن و هم به معنای رفتن بوده و از لغات اضداد است.[1]هشت مشتق از ریشه «غ ب ر» در قرآن کریم وجود دارد که هفت مورد آن به صورت «الغابرین» و تنها یک مورد آن به صورت «غبرة» است.«غابر» ...
-
«لا یردّ الإحسان إلا الحمار»؛(جز الاغ، کسی احسان را رد نمیکند)! آیا عبارت یاد شده، روایت است؟ و آیا چنین تشبیهی توهین به انسان نیست؟!
300 حدیثبا بررسی منابع حدیثی، عبارت «لا یَرُدُّ الإحسانَ إلا الحمار» با این لفظ یافت نشد؛ به بیان دیگر، روایتی که در آن واژه «احسان» به کار رفته باشد، در منابع در دسترس مشاهده نشد. با اینحال، روایتی از رسول خدا(ص) با مضمونی بسیار نزدیک به این عبارت نقل شده است ...
-
امام علی(ع) میفرماید: مردم فرزندان دنیا هستند و نباید فردی را به دلیل دوستداشتن مادرش نکوهش کرد! پس این همه آیات و روایات در نکوهش دنیا چه معنایی خواهد داشت؟!
293 حدیثآنچه به صورت مختصر و در مقام جمعبندی در مورد این سخن امام علی(ع) میتوان گفت آن است که دنیا چیزی نیست که هیچ انسانی از آن بینیاز باشد؛ زیرا خودش از خاکی آفریده شده است که بخشی از دنیا است؛ اما او باید این دنیا را تنها به عنوان ...
-
در شبکههای اجتماعی گروههایی با محوریت اعضای یک خانواده، گروهی از دوستان و ... ایجاد میشود، اما برخی با طرح مسائلی نامرتبط، موجب کدورت دیگر اعضا میشوند. نظرتان در این مورد چیست؟!
231 بیشتر بدانیدیشتر گروههای موجود در فضای مجازی با هدف یا اهداف مشخصی تشکیل میشوند. گاه این اهداف از نام و عنوان گروه به خوبی قابل تشخیص است و گاه در قالب آییننامه، قوانین یا توضیحات مدیران گروه به اطلاع اعضا میرسد.در هر دو صورت، با عضویت در چنین گروهی، نوعی تعهد ...
-
«نرود میخ آهنین در سنگ». آیا این ضرب المثل را میتوان برگرفته از آموزههای دینی دانست؟
249 حدیثضرب المثل «نرود میخ آهنین در سنگ»، کنایه از سنگدلی، لجاجت، تأثیرنکردن نصیحت و نفوذناپذیری قلب برخی افراد است، بدین ترتیب که آنان به هیچ دلیل و نشانه و موعظهای، واکنش مثبت نشان نداده و بر راه نادرست خود اصرار میورزند.معنا و مفهوم این ضرب المثل را میتوان در ...
-
«جمله فعلیه» و «جمله اسمیه» چه تفاوتی با هم دارند؟ آیا جمله حرفیه هم داریم؟!
199 صرف و نحودر زبان و ادبیات عرب، جملهها به دو نوع اصلی «جمله اسمیه» و «جمله فعلیه» تقسیم میشوند.«جمله اسمیه» جملهای است که «مسندالیه» و یا «نهاد» آن «اسم» باشد و طبق چارچوب اولیه، آن «اسم» در ابتدای جمله قرار گیرد.«جمله اسمیه» دلالت بر استمرار و ثبوت دارد، نه بر تجدد و ...
-
تفسیر آیه 27 سوره فاطر چیست؟ و «غرابیب سود» به چه معنا است؟
276 تفسیرخدای متعال در آیهی 27 سوره فاطر، به یکی از دلایل اثبات مسئله توحید پرداخته و در بیان قدرت مطلقه خود بر نظام هستی، به نزول باران که یکی از نتیجههایش تولید و رویش میوههاى مختلف و رنگارنگ است، و نیز به تنوع رنگها در کوهها اشاره ...
-
آیا در رکوع و سجود نماز میتوان به جای ذکرهای رایج، تنها به صلوات اکتفا کرد؟
337 رکوعفقها با استناد به روایاتی از معصومان(ع)[1] در مسئله ذکر رکوع و سجده میگویند:انسان هر ذکری را در رکوع و سجده بگوید کافی است، ولی احتیاط واجب آن است که مقدار آن، کمتر از سه مرتبه «سُبْحانَ اللّه» نباشد.[2] همچنین، ...
-
آیا مقتل ابومخنف، تنها منبع اصلی رخدادهای عاشورا است؟ و آیا این موضوع، باعث کاهش اعتبار این گزارشها نمیشود؟
264 امام حسین عحادثهی جانسوز کربلا و شهادت امام حسین(ع) و یارانش در روز عاشورا از اندک حوادث تاریخی به شمار میرود که منابع فراوانی بدان پرداختهاند، شاعران زیادی در مورد آن سرودهاند و ... که میتوان گفت در نوع خود کمنظیر یا بینظیر است.اولین راویان وقایع عاشورا، اسیران و بازماندگان کاروان امام ...
-
«یوم» و «نهار» و هر دو به معنای «روز» از واژههایی هستند که کاربرد فراوانی در قرآن دارند. تفاوت این دو واژه در چیست؟
299 تفسیردو واژه «یوم» و «نهار» از واژههای بسیار پرکاربرد در قرآن هستند.واژه «نهار» بیش از 50 بار و واژه «یوم» با مشتقاتش بیش از 470 مرتبه در قرآن مورد استفاده قرار گرفتهاند.همانگونه که در پرسش آمده، کلمه «روز» در زبان فارسی ترجمهی این دو واژه است؛ اما لغتشناسان زبان ...
-
قاعده غرر، یا نفی غرر چیست و در چه مواردی کاربرد دارد؟
283 احکام مالیبرای مشخصشدن معنای «قاعده غرر» و موارد کاربرد آن باید به نکات زیر توجه کرد:«غرر» در لغت به معنای خطر، غفلت، خدعه، در معرض خطر قرار گرفتن، هلاکت یا فریب خوردن است؛[1] یعنی هر چیزی که به انسان آسیب برساند و باعث ایجاد مشکل و ...
-
«علم انواء» چه نوع دانشی است؟
262 بیشتر بدانید«اَنواء» جمع «نَوء» به معنای ستاره است. در گذشته و مردم عربزبان دوران جاهلیت، «علم انواء» را یکی از نامهای «دانش ستارهشناسی» -و البته نوع خاصی از آن- مورد استفاده قرار میدادند.دانشی که صاحبان آن به درست و یا نادرست، پدیدههای جوّی، باد و باران و ...
-
چرا در آیات 10 و 11 سوره نحل، برای بیان بارش باران از فعل ماضی استفاده شده؛ اما برای رویش گیاهان از فعل مضارع؟!
243 تفسیردر آیاتی از قرآن کریم، در رابطه با نزول باران، از واژههای «أَنْزَلَ» و «انزلنا» -به صورت فعل ماضی- استفاده شده است؛ مانند:«هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ مِنَ السَّمَاءِ مَاءً ۖ لَکُمْ مِنْهُ شَرَابٌ وَ مِنْهُ شَجَرٌ فِیهِ تُسِیمُونَ»؛[1]او است که از آسمان، برای شما آبی نازل ...
-
بر اساس روایات، آیا فردی که چهل روز از نوره استفاده نکند، بیایمان و غیر مسلمان است؟!
350 حدیثمیدانیم که یکی از روشهای مراقبت بهداشتی، زدودن موهای زائد بدن است و این موضوع از دیرباز و در تمام جوامع و با روشهای گوناگون انجام شده و میشود.از طرفی در زمان و مکانی که معصومان(ع) در آن حضور داشتند، بهترین روش برای موزدایی، همان استفاده از نوره بود ...
-
چند روایت در مورد تشویق خدمت به عموم مردم و یا همان «خدمات عمومی» میخواستم؟
238 حدیثدر آموزهها و تعالیم اسلامی، خدمت به مردم، جایگاه ویژهای دارد. روایات فراوانی در این زمینه در متون روایی و حدیثی آمده است که در ادامه به برخی از آنها اشاره میکنیم:پیامبر اسلام(ص): دو ویژگی است که در میان کارهای نیک از آن بالاتر وجود ندارد: ایمان ...
-
آیا ما با انتخابی که در «عالم ذر» داشتیم، مسیر زندگی خود در این دنیا را تعیین کردیم؟! آیا این حکیمانه است که پرسشهایی در زمینهی عدالت خدا برای ما پیش آید که هرگز نتوانیم پاسخی برایش بیابیم؟!
593نخست باید گفت؛ آنچه در متون دینی راجع به «عالم ذر» آمده، این است که «عالم ذر» مرحلهای پیش از زندگی دنیایی بود که در آن مرحله، انسانها وجود خداوند را به یقین پذیرفته و پیمان بستند که وحدانیت او را فراموش نکنند.در میان اندیشمندان اسلامی ...
-
در روایات سفارش شده است از عصا استفاده کنیم! آیا در جامعهی امروزی میتوان به جوانان توصیه کرد تا این مستحب را رعایت کنند؟!
420 حدیثدر متون حدیثی و روایی، روایاتی وجود دارد که به استفاده از عصا سفارش نموده و آنرا عملی مستحب میدانند.پیامبر اسلام(ص) فرمود: همراه داشتن عصا، فقر را برطرف، و شیطان را دور میکند.[1] همچنین در روایتی دیگر آنرا از نشانههای افراد مؤمن و از ...
در کاروان، انواع برنامه های فرهنگی داشتیم و به زیارت بسیاری از اماکن زیارتی مشرف شدیم که در برنامه های عادی کاروان وجود نداشتند و مدیر کاروان به صورت خارج از برنامه، این زیارت ها را ترتیب می داد. مدیر کاروان بالاخره در مکه یک بار با خانواده اش رفت خرید! وقتی از خرید برگشت، فهمیدیم که در همان مدت هم به فکر کاروان بوده و هدایای مسابقات فرهنگی کاروان را خریده بود!
خلاصه این که عملکرد مدیر و روحانی آن کاروان، باعث شد که دیگر هیچ مدیر و روحانی کاروانی در سفرهای بعدی مرا راضی نکنند.
-------------------------------------------------
کسی که از رشته های مهندسی یا غیر مرتبط، وارد رشته های علوم انسانی بشود، باید تعدادی از دروس دوره ی کارشناسی را به صورت پیش نیاز بگذراند. یکی از رفقا بعد از پایان دوره ی کارشناسی مهندسی صنایع در دانشگاه امیرکبیر، برای دوره ی کارشناسی ارشد، وارد دانشکده ی الاهیات شده بود. چند شب قبل در جلسه ای همین رفیق دانشجوی الاهیات فعلی، از کیفیت درس های کارشناسی ارشد به شدت شکوه می کرد. می گفت که همه ی درس ها بی کیفیت بودند. البته از یکی از درس ها تعریف می کرد. می گفت یک درس تفسیر دارم که پیش نیاز است. یعنی به جز این رفیق بنده، دانشجوی کارشناسی هستند. می گفت استادش اهل حال است و باسواد. می گفت همه ی کلاس ها با علاقه شرکت می کرده.
وقتی از او پرسیدم اسم استاد این کلاس چیست، گفت اسمش آفای دباغ است. هم استاد خوبی است هم مدیر کاروان است.
-------------------------------------------------
چه قدر خوب است که آدم هر کاری می کند، آن کار را خوب انجام دهد، چه وقتی مدیر کاروان حج و عمره است و چه وقتی که به دانشجویان دوره ی کارشناسی، تفسیر درس می دهد.
