اصطلاحات و مدخل ها
-
سوار بن حمیر جابری ، سوار بن منعم
2012 شخصیت‌ها
سوار بن ابی حمیر که در برخی منابع از او به عنوان سوار بن منعم نیز یاد شده، یکی از شهدای کربلا و از یاران سوفسطایی ، سفسطه
4549 طبقه‌بندی نشده«سفسطه»، قیاسی است که در آن از قضایای وهمی(وهمیات) استفاده شود؛ و غرض از آن به غلط انداختن طرف مقابل و یا ساکت‌کردن او باشد.
در اواخر قرن پنجم پيش از ميلاد، جماعتى از اهل نظر در يونان پيدا
- سوید بن عمرو
1930 شخصیتهاسوید بن عمرو بن مطاع (ابی مطاع) خثعمی و به نقلی سوید بن مطاع یکی ازیاران امام حسین(ع) و یکی سویدا
2164 اصطلاحات عرفانیدر منابع عرفانی به طور ششم از «اطوار سبعه»، «سویدا» گفته می‌شود که مخزن مکاشفات غیبیّه و علوم الهامى و منبع حکمت و اسرار الهیّه است. رجوع کنید: «اطوار سبعه».
- سهل و ممتنع
2092 طبقه‌بندی نشدهاصطلاح «سهل و ممتنع»، در مواردی مورد استفاده قرار می‌گیرد که کار و یا موضوعی در مرحله‌ی نخست و در نگاه اول، آسان به نظر می‌رسد، اما در واقع با دشواری‌های فراوانی روبرو شده و یا اساساً امکان انجام
- سیر و سفر ، مسافرت، جهانگردی
7010 سرفصل‌های قرآنیسیر و سفر و جهانگردی، از موضوعات مورد سفارش قرآن کریم است که در تعالیم پیشوایان دین نیز مورد تأکید قرار گرفته است.یکی از راه‌های شناخت و
- سیر و سلوک
4672 اصطلاحات عرفانیسیر و سلوک عبارت است از: پیمودن مسیر ترسیم شده در عرفان عملی برای رسیدن به وصال حضرت حق و فانی شدن در خداوند. بنابراین، سیر و سلوک، بخش عم
- سیف (شبیب) بن حارث (ابی حارث)
2205 شخصیتهایکی از شهدای کربلا که در روز عاشورا به شهادت رسید، سیف(شبیب) بن حارث(حرث، ابی ح
- سیف بن مالک نمیری
1840 شخصیتهاسیف بن مالک نمیری از قبیله‌ی عبد القیس، و از اهالی بصره بود که به سپاه امام حسین(ع) پیوست و در حمله‌ی اول دشمن به سیناء (طور، سینین)
4832 سرفصل‌های قرآنی«سيناء» و یا «سینین» نام منطقه‌ی وسیعی میباشد كه اکنون در کشور مصر واقع است؛ كوه معروفی در این سرزمین وجود دارد كه ميان سرزمین اصلی مصر و بندر ايله واقع شده که گفته می‌شود در آن‌جا بر شادی ، فرح ، طنز ، نشاط
5528 سرفصل‌های قرآنیشادی واقعی از دیدگاه یک فرد باایمان زمانی متصور است که او را یک گام به خدایش نزدیکتر کند. با این وجود، انسان‌ها به دلیل حس شب قدر ، لیلة القدر
6197 سرفصل‌های قرآنیبر اساس صریح قرآن کریم، شب قدر یکی از شب‌های بی‌نظیر در طول سال است؛ چرا که این شب، شب نزول قرآن بوده و قرآن کریم در نزول دفعی خود در این
- شب و روز
23159 سرفصل‌های قرآنیخداوند در قرآن کریم بارها و بارها به شب و روز اشاره فرموده و جابجا شدن آنها را دو نشانه از نشانه‌ها و آیات الهی – به ویژه برای شبیب بن عبدالله
2314 شخصیت‌ها«شبیب بن عبدالله» نام یکی از شهدای کربلا است که به شب‌زنده‌داری و نمازخواندن بسیار شناخته شده بود و در روز عاشورا و در رکاب شجاعت، شجاع
4739 اصطلاحات اخلاقییکی از چهار صفت برتر در فضایل اخلاقی، «شجاعت» است که تعریف ساده آن عبارت است از آنکه قوه‌ی غضبيه‌ای که در انسان‌ها وجود دارد، تحت فرمان قوه‌ی عاقله او عمل نماید؛ يعنى نترسیدن از آنچه نبايد ترسيد، و
- شرف الشمس
2428 طبقه‌بندی نشدهحرزی است که بر روی سنگ‌های قیمتی چون عقیق نگاشته می‌شود.
- شرک
27448 سرفصل‌های قرآنی«شرک»، در لغت به معنای نصیب قرار دادن، و درهم آمیخته شدن دو چیز با یکدیگر است. و در اصطلاح قرآن، مراد از شرک، مثل و مانند و شریک قراردادن برای خداوند متعال است و به فردی که چنین ا
- شریعت
3534 سرفصل‌های قرآنیشريعت، در لغت به معنای راه آشكارا است. و در اصطلاح به معناى "مجموعه‌ی تعاليم انسان‌سازی است كه از طرف خداوند در اختيار بشر نهاده شده و توسط پیامبران و جانشینان آنان تبيين گشته و به مرحله‌ی اجرا و ع
- شطحیات
2605 اصطلاحات عرفانی"شطحیات" جمع "شطح"، در اصطلاح عرفانی به سخنانی گفته می‌شود که عرفا هنگام وجد و از خود بی‌خود شدن بر زبان می آورند که چه بسا در ظاهر، مخالف عقل، شرع و یا عرف باشد.
پرسش‌های مرتبط: شعبان ، ماه شعبان
4923 زمانهاشعبان هشتمین ماه از ماه‌های قمری است و گفته می‌شود به دلیل آنکه روزى مؤمنان در این ماه برای ماه رمضان تقسیمبندى مى‌شود، نام آن را شعبا
- شعر
6201 سرفصل‌های قرآنیشعر نوعی هنر انسانی در مرتب‌کردن الفاظ است که در زمان‌ها و مکان‌های گوناگون با روش‌ها و مدل‌های مختلفی عرضه می‌شود که آموزه‌های دینی متکفّل این تقسیم‌بندی‌ها نیست. شعر به خودی خود نه یک ارزش است و
- شعیا
2170 پیامبراندر منابع تاریخی گزارش شده است شعيا بن امصيا، (اموص)، (راموص)، یکی از پیامبران الهی از نسل حضرت سلیمان(ع) بود که در بيت المقدس زندگی می‌کرد. یکی از دلایل پیامبر بودن شعیا، دعای امام صادق(ع) در نیم
- شغاف
1961 اصطلاحات عرفانیدر منابع عرفانی به طور سوم از «اطوار سبعه»، «شغاف» می‌گویند که مخزن شفقت و محبت بر خلق است.
- شفاعت
9219 سرفصل‌های قرآنی«شفاعت» در لغت به معنای ضمیمه شدن دو چیز به یکدیگر است و در محاورات عرفی بدین معنا به کار می‌رود که شخصی آبرومند از بزرگی بخواهد که از کیفر جرمی درگذرد، یا بر پاداش خدمت‌گزاری بیفزاید. از نظر فرهنگ
- شفقت، شفق
4839 سرفصل‌های قرآنی«شَفَقَت» اصطلاحی اخلاقى است که عبارت از ملاطفت و مهربانی در حق دیگران؛ یعنی با رفتار مهربانانه با دیگران برخورد کردن میباشد.
شفقت در فقه در باب‌‌هاى اجتهاد و تقليد، طهارت، امر به معروف و
- شقاوت ، بدبختی
4806 سرفصل‌های قرآنی«شقاوت» از ماده «شقو» به معناى فراهم بودن اسباب گرفتارى، مجازات و بلا است.شقاوت در مقابل سعادت بوده و عبارت است از نداشتن خیرات جسمانی و ر
- شک ، تردید ، ریب ، ریبه
- شکر
18202 سرفصل‌های قرآنیواژۀ «شُکر»، به معنای یاد‌آوری نعمت و اظهار و نشر آن است که «سپاس» را می‌توان معادل فارسی آن دانست.
شکر در برابر نعمت‌ها می‌تواند با زبان، قلب و یا دیگر اعضای بدن انجام شود؛ بر این اساس، حم
- شمس ، خورشید ، آفتاب
9618 سرفصل‌های قرآنیخورشید، مرکز منظومه شمسی است که چندین کره از جمله زمین بر گرد آن در حرکتند. یکی از عوامل شکل‌گیری زندگی و حیات در کره زمین و نیز روشنایی آن ناشی از نور خورشید است.
2502 پیامبرانبر اساس روایات اسلامی، «شمعون بن حَمّون» وصی حضرت عیسی(ع) بود که در انجیل با نام «پطرس» از او یاد شده است.
حضرت عیسی(ع) خطاب به امّتش فرمود: شما بعد از من سه گروه می‌شوید؛ دو فرقه از شما به
- شنیدن کی بود مانند دیدن.
5653 ضرب المثلهااین ضرب المثل را می‌توان در چند موضوع و معنای نسبتاً جداگانه به کار گرفت: 1. «شنیدن یک واقعیت از زبان دیگران، با دیدن همان واقعیت تفاوت بسیاری دارد» و اثبات یک واقعیت با دیدن با اثبات همان واقعیت
- شوذب غلام ابی شبیب
2016 شخصیتهایکی از شهدای کربلا و از آزادمردان سپاه امام حسین(ع)، شورا
3382 سرفصل‌های قرآنیواژههای «مشاوره» و «مشورت» از ماده «شور» به معناى استخراج رأى و نظر صحيح است. به اين بیان كه انسان در مواقعى كه خود در باره انجام و یا ترک کارى به رأى و نظر صحيح نرسیده، به ديگرى مراجعه كرده و از
- شهاب ، شهاب سنگ
3018 سرفصل‌های قرآنیآنچه در گذشته و امروز به عنوان «شهاب» شناخته می‌شود، سنگ‌های سرگردان در آسمان است که بر اثر سرعت و اصطکاک، به صورت ستاره‌ای که با سرعت در حال حرکت است، مشاهده می‌شوند. در آیات متعددی از شهدای کربلا (شهدای عاشورا)
10951 شخصیتهادر جریان قیام امام حسین(ع) و قیام خونبار عاشورا، ده‌ها نفر از پاک‌ترین شیعیان به شهادت رسیدند که قتلگ
پرسش های اتفاقی
-
رعایت دستورات دینی به نفع خود انسان‌ها بوده و نرسیدن چنین نفعی به گناهکاران، خودش نوعی عذاب و مجازات است، پس چرا خداوند باز هم آنان را به عذاب مضاعف در دنیا و آخرت تهدید می‌کند؟!
2947 1401/10/08پاسخ این پرسش در ضمن چند بند ارائه می‌گردد:نخست باید گفت که دین اسلام، رفتارهای انسان را از یک نگاه به پنج دسته تقسیم می‌کند که در سه دسته‌ی از آنها (مباحات، مکروهات و مستحبات) هیچ دوزخ و عذابی در انتظار متخلفان نیست، بلکه پیامد آنها همان رسیدن و ...
-
انوار قاهره، استشراف و استشراق معنایشان چیست؟
8171 اصطلاحات 1399/07/27انوار قاهره یکی از اصطلاحاتی است که در فلسفه‌ی اشراق[1] فراوان به کار رفته است.سهروردی(شیخ اشراق) مکتب فلسفی خود و چگونگی چینش موجودات عالم را بر اساس نظام نوری(جواهر نورانی و ظلمانی) بنا نهاده، و ترتیب عالم بر حسب نظام نوری را چنین بیان می‌کند:
-
امام علی(ع) در نکوهش کوفیان فرمود: کاش به جای ده نفر از شما، یک نفر از «قبیله بنی‌فراس» را داشتم! در مورد این قبیله توضیح دهید؟
4081 حدیث 1402/06/19قبیله‌ی «بنی‌فراس»، یکى از قبایل عرب ساکن مصر بودند که به شجاعت و سرعت عمل مشهور بودند.[1] یکى از سران معروف آنها شخصی به نام «ربیعة بن مکدّم» بود که همواره حامى زنان و کودکان بود. در توصیف او گفته‌اند که او فردی بود که حتی بعد ...
-
مروان بن حکم پرسشی از امام حسین(ع) مطرح کرد، اما با برخورد خشنی از امام مواجه شد که در نهایت به بیهوشی او انجامید! چرا امام چنین برخوردی با او داشت؟!
13201 تاریخ 1396/06/15. این روایت تنها در احتجاج طبرسی و مناقب ابن شهرآشوب[1] ذکر شده است، و برای یک واقعه تاریخی، همین مقدار قابل قبول به نظر می‌رسد: «قَالَ مَرْوَانُ بْنُ الْحَکَمِ یَوْماً لِلْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ ع لَوْ لَا فَخْرُکُمْ بِفَاطِمَةَ بِمَ کُنْتُمْ تَفْتَخِرُونَ عَلَیْنَا؟ فَوَثَبَ ...
-
آیا امام علی(ع) توصیه فرمود که با بانوانی گندم‌گون، میان اندام و ... ازدواج کنیم؟!
117781 حدیث 1396/06/13ابتدا باید گفت روایاتی وجود دارد که در آنها نسبت به برخی ویژگی‌های ظاهری در انتخاب همسر توصیه شده است. در ارتباط با این نوع توصیه‌ها باید گفت؛ اولاً: زیبایی امری نسبی بوده و در دوران‌ها و جوامع و سلایق مختلف، متفاوت است. ثانیاً: ویژگی‌های ظاهری تنها یک ...
-
تفسیر عرفانی آیاتی از سوره روم که به ابر و باد و باران می‌پردازد، چیست؟
15629 تفسیر 1393/04/07در این آیات به توضیح نعمت وزش بادها و نقش ابرها و نزول باران پرداخته شده است. در قرآن کریم می‌خوانیم:«اللَّهُ الَّذی یُرْسِلُ الرِّیاحَ فَتُثیرُ سَحاباً فَیَبْسُطُهُ فِی السَّماءِ کَیْفَ یَشاءُ وَ یَجْعَلُهُ کِسَفاً فَتَرَى الْوَدْقَ یَخْرُجُ مِنْ خِلالِهِ فَإِذا أَصابَ بِهِ مَنْ یَشاءُ مِنْ عِبادِهِ إِذا هُمْ ...
-
در چه مواردی روزه مسافر، صحیح است؟
22572 قربانی 1393/06/25هر چند روزه مسافری که قصد اقامت ده روز در مکانی را ندارد صحیح نیست، ولی مراجع تقلید، مواردی را از عموم این قاعده استثنا نموده‌اند، که شرح آن چنین است: 1. مسافر مى‌تواند براى خواستن حاجت، سه روز در مدینه طیبه، روزه مستحبى بگیرد.
-
آیا سنت عفو و گذشت الهی موجب افزایش گناه و گناهکاران در جامعه نمی‌شود؟
14964 فضایل اخلاقی 1392/07/22صفت رحمت در خدای متعال نشأت گرفته از ذات و از صفات ذاتی او است؛ از این‌رو در دعای جوشن کبیر در بیان اسما و صفات الاهی آمده است: «یَا مَنْ وَسِعَتْ کُلَّ شَیْءٍ رَحْمَتُهُ، یَا مَنْ سَبَقَتْ رَحْمَتُهُ غَضَبَه». این وسعت رحمت الاهی اقتضای خلقت و آفرینش ...
-
دو عبارت قرآنی «لا یَقْدِرُونَ عَلی شَیْءٍ مِمّا کَسَبُوا» و «لا یَقْدِرُونَ مِمّا کَسَبُوا عَلی شَیْءٍ» چه تفاوت معنایی با هم دارند؟
10198 تفسیر 1393/10/04در همه کتاب‌ها که حاوی کلمات و جملات بی‌شماری هستند، جملات تکراری زیادی به چشم می‌خورد. قرآن، کتاب آسمانی مسلمانان نیز از این قاعده مستثنا نبوده و در آن جملات تکراری متعددی به چشم می‌خورد، بویژه جملات کوتاهی مثل «الحمد لله».[1] گاهی جملات تکراری ...
-
معنای تکبّر چیست؟ چه آثار و پیامدهایی دارد؟ برای برطرف کردن آن چه راه‌کارهایی وجود دارد؟
123262 درمان رذائل اخلاقی 1392/12/10تکبّر؛ یعنی این‌که آدمى خود را بالاتر از دیگران ببیند، و معتقد شود که بر آنها برترى دارد، و دیگری را کوچک شمارد. تکبر و خودبرتربینى؛ گاه انسان را در برابر خدا و پیامبران و فرستادگان الهی به تمرّد و سرکشى می‌کشاند و گاه او را در میان ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
937593 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در این‌جا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره می‌شود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
900616 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهان‌شمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818457 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
795012 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه می‌کند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت می‌کند؟
704427 Practical 1390/07/12نفرین در آموزه‌های دینی ما مسئله‌ای شناخته شده است، چنان‌که در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان می‌رود». و... .منتها همان‌گونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669526 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655015 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمی‌کند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه می‌شود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
647222 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فى‌الذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مى‌شود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
615615 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا می‌توان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
603600 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب می‌دانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه می‌فرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده می‌شود) اذان و ...
- سوید بن عمرو
