اصطلاحات و مدخل ها
-
زیتون
3096 سرفصلهای قرآنی
اگرچه تمام میوهها نعمتی الهی است و خداوند با تعبیراتی؛ نظیر «فاکهة»، «فواکه» و ... از آنها یاد میکند، اما نام برخی محصولات کشاورزی از جمله برخی میوهها به صراحت در زید بن ثابت
1953 شخصیتهازید بن ثابت بن ضحاک، با کنیههای ابو سعید، ابو عبدالرحمن و ابو خارجه، هنگام نبرد بعاث که چند سال قبل از هجرت در اطراف مدینه بین قبائل اوس و خزرج رخ داد تنها شش سال داشت که پدرش را در این نبرد از دس
- زید بن حسین بن علی
1932 شخصیتها- زید بن علی بن الحسین ، زیدیه
3520 شخصیتهازيد بن على بن الحسين(ع) فرزند امام سجاد(ع) از شخصيتهای ممتاز شیعه و جهان
- زینب بنت علی
10307 شخصیتهابر اساس گزارشهای تاریخی، حضرت زینب کبرا(س) در سال پنجم یا ششم هجرت در مدینه منوره به دنیا آمد. نامگذاری آنحضرت را به جد بزرگوارش پیامبر اکر
- ساره
2389 سرفصلهای قرآنیساره دخترخاله و همسر اول حضرت ابراهیم(ع) و دختر لاحج نبی(ع) بود. سالم غلام عامر بن مسلم
2100 شخصیتهابر اساس برخی گزارشها در میان شهدای کربلا و یاران امام حسین(ع) سام
2567 پیامبرانحضرت نوح(ع) از پیامبران الهی بود که منابع روایی، تعدادی از فرزندانش را نام بردهاند که همراه ایشان سوار کشتی شده و نجات یافتند؛ از جمله آنها یافث، حام و سام(ع) هستند. در میان اینها، سام از همه برتر
- سبر و تقسیم ، برهان سبر و تقسیم
2001 طبقهبندی نشده"سبر" به معناى آزمودن است و "تقسیم" به معناى جمع کردن و شمردن است. این استدلال به این نحو است که فرضیهها و اقوال مختلف در یک موضوع را گردآوری کرده و سپس با کمک سبیل ، سبیل الله
- سجده ، سجود
- سحر، جادو و شعبدهبازی
7541 سرفصلهای قرآنی«جادو» در لغت به معنای «افسون»، «سحر»، و «شعبده» است و جادوگر؛ یعنی «ساحر» و «افسونگر». در قرآن، روایات و منابع فقهی از جادوگری با نام «سحر» یاد میشود.
سحر و جادوگرى با نوشتن، سخن گفتن،
- سخنچینی ، نمیمه
2453 سرفصلهای قرآنی«نميمه» در لغت؛ به معناى صداى آهستهاى است كه از حركت چيزى يا از برخورد پاى انسان به زمين هنگام راهرفتن بر میخيزد. و از آنجا كه افراد س
- سد ذرایع ، فتح ذرایع
2523 اصطلاحات فقهی - اصولیواژهی «سدّ»، در لغت به معنای بستن و جلوگيری كردن، و واژهی «فتح» به معنای رفع مانع نمودن است.
«ذرائع»، جمع «ذریعه» است و ذریعه در لغت به معنای وسیلهای است که انسان میتواند با کمک آن به چ
- سدرة المنتهی
3026 سرفصلهای قرآنی«سِدره» بر وزن «حِرفه»، در لغت به معنای درخت پر برگ و پر سايه است، و عبارت «سِدْرَةِ الْمُنْتَهى» در قرآن کریم، اشاره به درخت پر برگ و بابرکتی است كه در اوج آسمانها، در منتها اليه عروج فرشتگان، ار
- سرحوبیه
1829 فرقهها، مذهبها، گروههارجوع کنید: «جارودیه».
- سرقت ، دزدی
4835 سرفصلهای قرآنیسرقت و دزدی از گناهان بزرگی است که هم عقل آن را زشت میداند و از این رو در تمام جوامع به عنوان یک جرم شناخته میشود و در شرع نیز علاوه بر
- سعادت ، خوشبختی
5626 سرفصلهای قرآنیسعادت واقعی عبارت است از رسیدن همهجانبه به تمام كمالات و لذات حقیقی، بهطوری كه بیشترین كمالات و لذتهای فطرى و طبيعى به دست آید. از این رو خوشبخت و سعادتمند واقع
- سعد (سعید) غلام عمرو بن خالد
2193 شخصیتهایکی از شهدای کربلا، سعد (یا سعید) غلام عمر بن خالد صیداوی بود که همراه او و چند
- سعد (شعبة) بن حنظله تمیمی
1866 شخصیتها- سعد بن حارث
2075 شخصیتهایکی از شهدای کربلا که روز عاشورا که در رکاب امام حسین(ع) به سعید بن عبدالله
1882 شخصیتهایکی شهدای کربلا و از افرادی که روز عاشورا در راه مکتب امام حسین(ع) به شهادت رسید
- سعید بن کردم
1936 شخصیتهادر پارهای از منابع اعلام شده که سعید بن کردم ، یکی از شهدای کربلا بود که در رکاب ا
- سعیر
5442 سرفصلهای قرآنیواژه «سعیر» که چندین بار در قرآن کریم مورد استفاده قرار گرفته است، از ریشه «سعر» بوده و نامی از نامهای سقر
- سقیط الرفرف
2565 اصطلاحات عرفانیگرچه واژه "رفرف" را میتوان در قرآن و روایات مشاهده کرد، اما اصطلاح "سقیط الرفرف" اصطلاحی انتزاعی است که در برخی کتب عرفانی از آن به عنوان مقامی یاد شده که تنها کسانی بدان دست خواهند یافت که از اول
- سقیفه بنی ساعده
2494 مکانها و مناطقسقيفه بنیساعده در مجاورت مسجد بنیساعده، و نزديكى چاه بضاعه واقع شده است. و به اعتبار مسجدی که سلسله
2231 سرفصلهای قرآنی«سلسله» که جمع آن «سلاسل» میباشد به معنای مطلق زنجير است چه از جنس آهن باشد یا غیر آن. سلسله و زنجیر دامنگیر انسان میشود زیرا او را با آن میبندند و به هر جا که اراده کنند حرکت میدهند و میبرند.
- سلمان بن مضارب
1831 شخصیتهایکی از یاران امام حسین(ع) و از شهدای کربلا، سلمان فارسی
6210 شخصیتهاسلمان فارسی، دهقانزادهای ایرانی بود که هنگام ورود پیامبر اکرم(ص) به مدینه در دوازدهم ربیع الاول سال سیزدهم بعثت اسلام آورد. و حضرتش
- سلیمان بن ربیعة
1776 شخصیتهابرخی مقاتل، فردی به نام «سلیمان بن ربیعه» را به عنوان یکی از شهدای کربلا معرفی کردهاند. اطلاعاتی در مورد زندگی او قبل از قیام عاشورا به
- سلیمان بن رزین
1957 شخصیتهاسلیمان بن رزین، یکی از غلامان امام حسین(ع) و یکی از شهدای در رکاب حضرتشان بود که بر اساس نقلی مأموریت رساندن نامه امام(ع) به سران بصر
- سلیمان بن عوف حضرمی
2400 شخصیتهادر برخی منابع و در میان شهدای کربلا از شهیدی به نام «سلیمان»، «سلیمان بن عوف» و یا «سلیمان بن عوف حضرمی» نام میبرند که در روز عاشورا و در
- سموئیل (ع)
2135 سرفصلهای قرآنی«سموئیل» یکی از پیامبران بنیاسرائیل است که در قرآن کریم تصریحی در مورد نام وی
- سنت
5813 سرفصلهای قرآنی«سنّت» که جمع آن «سنن» میباشد، یکی از واژههایی است که در قرآن کریم هم به معنای راه و روش خداوند و هم به معنای شیوه زندگی جوامع بارها مورد استفاده قرار گرفته است. کتب لغوی «سنّت
طبقه بندی موضوعی
موضوعات جانبی
پرسش های اتفاقی
-
«شبهه مفهومیه» و «شبهه مصداقیه» چه تفاوتی با یکدیگر داشته و مراد از «تمسک به عام در شبهه مصداقیه» چیست؟
16576 مبانی فقهی و اصولی 1396/06/11یکی از مسائل مطرح در علم اصول و در مبحث «عام و خاص»، مسئله «شک در تخصیص» است؛ به این معنا که فرد شک میکند و نمیداند حکم عامی که وارد شده، آیا تخصیص خورده است یا نه؟ این شک، گاهی در مفهوم و معنای یک چیز میباشد ...
-
معنای شعایر اسلامی چیست؟ و شعایر اسلامی از دیدگاه قرآن چگونه است؟
43363 شعائر 1389/12/26شعایر اسلامی، مکان ها و نشان هایی می باشند که خدا آنها را برای عبادت قرار داده و انسان را به یاد خدا می اندازد. برای نمونه، صفا و مروه در قرآن کریم، دو مکان و علامت برای عبادتند که در مراسم حج خدا در آن ...
-
علت این که در زمان حضرت علی و امام حسن و حسین (ع) به موضوع عصمت و تبعیت امامان معصوم (ع) مثل زمان امام صادق (ع) پرداخته نشد، چه بوده است؟
10275 عصمت 1390/02/08موضوع عصمت و تبعیت از امامان معصوم (ع) از زمان خود حضرت رسول (ص) مطرح بوده است، اما در میان امامان معصوم (ع)، عصر امام صادق (ع) منحصر به فرد بوده و شرایط اجتماعی و فرهنگی آن حضرت در زمان هیچ یک از امامان وجود نداشت؛ زیرا آن دوره ...
-
شخصی با این که دو فرزندش ازدواج نکردهاند به حج رفته است، آیا این رویکرد درستی است؟
23687 شرایط استطاعت 1393/01/06با توجه به اینکه سفر زیارت خانه خدا، به دو گونهی واجب و مستحب میباشد، پاسخ در دو قسمت ارائه میگردد: 1. حج واجب (حج تمتع): یک از شرایط حج واجب، استطاعت و توانایی مالی برای سفر حج است،[1] حال اگر شخصی بخواهد هزینهی ...
-
عبارت «فار التنور» که دو بار در قرآن و در داستان نوح(ع) آمده، معنایش چیست؟
7729 1402/03/31«فار التنور»، یعنی آب از داخل تنور جوشید و فوران کرد. این تعبیر دو بار در قرآن کریم و هر دو بار در رابطه با داستان طوفان نوح(ع) آمده است:«حَتَّى إِذا جاءَ أَمْرُنا وَ فارَ التَّنُّورُ ...»؛[1] تا آنکه فرمان ما صادر شد و تنور جوشید.«... ...
-
معنای طبقه راوی چیست؟
22452 رجال الحدیث 1391/07/12در علم حدیثشناسی؛ راویان حدیث، از جهات مختلف مورد بحث و بررسی قرار میگیرند که یکی از آنها، از جهت زمان حیات و زندگی راوی در عصر پیامبر اکرم(ص) و امام معصوم(ع)، و همچنین اینکه او از چه کسی نقل حدیث کرده و چه کسی از او ...
-
چرا بر خلاف قواعد تجویدی، «فیه» در آیه 69 سوره فرقان را با اشباع و «یرضه» در آیه 7 سوره زمر را بدون اشباع میخوانیم؟
14863 علوم قرآنی 1397/03/22یکی از احکام تجویدی قرآن، اشباع و عدم اشباع حرکت ضمیر متصل مفرد مذکر غائب(هاء) در شرایط مختلف است که از هاء به «صله» نیز یاد شده و اشباعش را نیز «مد صله» میگویند.[1] هاء ضمیر که به آن هاء کنایه نیز گفته میشود، ...
-
استصحاب عدم ازلی چیست؟
15084 مبانی فقهی و اصولی 1392/02/19استصحاب عدم ازلی یعنی بنا را بر آن بگذاریم تا چیزی را که از ازل وجود نداشته، همچنان غیر موجود فرض کنیم. استصحاب عدم ازلی از اقسام استصحاب عدمى است که در زیر توضیح داده میشود: حکم به استمرار عدم سابق، استصحاب عدمى است، این استصحاب در مقابل ...
-
آیا امام حسین(ع) در شب عاشورا خطاب به یاران خاص خود از جمله حضرت عباس فرمودند:"بیعت خود را از شما برداشتم ، شما هم اگر می خواهید بروید؟
27618 اهل بیت و یاران 1389/10/07بر طبق منابع معتبر، حسین بن على (ع) در طول راه از مدینه تا کربلا در مواقع مختلف، شهادت خویش را اعلان نموده بود و به یاران خود اجازه مرخصى داده و بیعت را از آنان برداشته بود،تا مبادا کسی از روی اکراه و حیا در رکاب او ...
-
آیا عجیب نیست که حضرت زهر ا(س) با آن که عمر چندانی نداشتند، به مقام پیامبران الاهی برسند؟
14299 حضرت زهرا (س) 1391/02/13بر اساس تصریح قرآن کریم، عیسای پیامبر (ع) هنگامی که در گهواره بود مقام والایی نزد پروردگار داشت: "فَأَشارَتْ إِلَیْهِ قالُوا کَیْفَ نُکَلِّمُ مَنْ کانَ فِی الْمَهْدِ صَبِیًّا. قالَ إِنِّی عَبْدُ اللَّهِ آتانِیَ الْکِتابَ وَ جَعَلَنی نَبِیًّا. وَ جَعَلَنی مُبارَکاً أَیْنَ ما کُنْتُ وَ أَوْصانی بِالصَّلاةِ وَ الزَّکاةِ ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
937677 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در اینجا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره میشود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
900767 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818577 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
795875 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
704587 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669601 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
655105 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
647837 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
615714 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا میتوان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
604042 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب میدانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه میفرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده میشود) اذان و ...
- زید بن حسین بن علی
