اصطلاحات و مدخل ها
-
حضرت موسی (ع)
56046 سرفصلهای قرآنی
حضرت موسی(ع) سومین پیامبر اولوالعزم، ملقب به «کلیم الله»، دارای شریعت و کتاب مستقل بود. دین و شریعت او «یهود» و یا «یهودیت» و نام کتاب آسمانی ایشان «تورات» است.
قرآن کریم، معجزات فراوانی ر
-
حضرت نوح (ع)
22660 سرفصلهای قرآنی
بر اساس برخی گزارشهای تاریخی، نوح نبی(ع) پسر «لمك»، پسر «متوشلخ(متوشلح)»، و مادرش «قينوش» دختر براكيل بود. گفته شد که حضرتشان 126 سال بعد از وفات و 1056 سال پس از هبوط حضرت آدم(ع) به دنیا آمد. وی
-
حضرت هارون (ع)
9799 سرفصلهای قرآنی
هارون(ع) پسر عمران، برادر بزرگتر حضرت موسی(ع) و از پیامبران بنی اسرائیل بود. نام این پیامبر بزرگ الهی در قرآن کریم نوزده بار در کنار موسی و پیامبران دیگر ذکر شده و یکبار نیز به دودمان او با عنوا
-
حضرت هود (ع)
13729 سرفصلهای قرآنی
حضرت هود(ع) یكی از پیامبران الهی است که نام و داستانش بارها در قرآن مجید آمده است. هود(ع)، از نسل نوح(ع) بود که قبل از زمان ابراهیم(ع) میزیست. گفته میشود آنحضرت را به این دلیل هود میگفتند كه از
-
حضرت یحیی (ع)
5017 سرفصلهای قرآنی
حضرت یحیی(ع) یکی از پیامبران بنیاسرائیل بود که قرآن بارها از او نام برده است. وی در کودکی به مقام نبوت رسید و رحمت، محبت و پاکی دل از جانب پروردگار به او بخشیده شد. تولد او در کهنسالی پدر و مادرش
-
حضرت یسع (ع)
2668 سرفصلهای قرآنی
«یسع» از معدود پیامبرانی است که نامش در قرآن کریم و در کنار نام پیامبران بزرگی؛ مانند اسماعیل(ع) آمده است: «وَ اذْكُرْ إِسْماعِيلَ وَ الْيَسَعَ وَ ذَا الْكِفْلِ وَ كُلٌّ مِنَ الْأَخْيارِ»؛ و به یاد
-
حضرت یعقوب (ع)
12131 سرفصلهای قرآنی
حضرت یعقوب(ع) پسر حضرت اسحاق(ع) و نوه حضرت ابراهیم(ع) و برادر حضرت حضرت یوسف (ع)
21088 سرفصلهای قرآنیحضرت یوسف(ع) فرزند حضرت یعقوب(ع) و هر دو از پیامبران بنی اسرائیل بودند. نام مادر یوسف، «راحیل» بود.
نام این پیامبر، 27 بار د
- حضرت یوشع (ع)
4393 پیامبرانيوشع بن نون بن افرائيم بن يوسف بن يعقوب؛ خواهرزاده حضرت موسی(ع) و جانشین و وصی آنحضرت بود و مقام نبوت هم داشت. ایشان در بیشتر حوادث همراه موسی(ع) بود و قرآن در داستان ملاقات موسی(ع) و خضر(ع) از نف
- حضرت یونس (ع) ، ذو النون
8964 سرفصلهای قرآنیحضرت یونس بن متی(ع) از نوادگان بنیامین(ع) و یکی از پیامبران بنیاسرائیل است. بر
- حضور قلب
3975 اصطلاحات اخلاقیغیر از قلب مادی که جسم صنوبری شکل داخل بدن انسان است، محل عواطف و احساسات انسانها نیز «قلب» نامیده میشود. در همین راستا، «حضور قلب» به م
- حفصه بنت عمر
2421 شخصیتهاحفصه، دختر عمر بن خطاب (خلیفهی دوم) پنج سال قبل از بعثت به دنیا آمد. مادرش زینب خواهر عثمان بن مظعون صحابی معروف رسول خدا(ص) بود. وی هن
- حق ، حقوق ، حقیقت
32522 سرفصلهای قرآنی«حق» که جمع آن «حقوق» است، به معناى «راه رفتن در ميان جاده»، «دنبالکردن راستى و درستى» و «هر چیز را از روى حکمت در جاى خود قرار دادن» میباشد.
به عبارت دیگر
- حکمت ، حکیم
15107 سرفصلهای قرآنی«حكمت» آنگونه که فلاسفه و برخی از مفسران گفتهاند؛ عبارت است از قضاياى حقهاى كه مطابق با واقع باشد؛ يعنى به نحوى مشتمل بر سعادت بشر باشد، مانند معارف الهی در باره مبدأ و معاد. و يا اگر مشتمل بر
- حلاس بن عمرو راسبی
1784 شخصیتهایکی از شهدای کربلا که روز عاشورا در کنار امام حسین(ع) به فیض حلم
5690 سرفصلهای قرآنیاز نظر برخی لغتشناسان و اندیشمندان، واژههای «حلم» و «صبر» - گرچه شاید برخی تفاوتهای اندک میانشان وجود داشته باشد، اما - تقریباً مترادف بوده و به یک معنا میباشند. بر این اساس، «حلیم» که به عنوان
- حلیمه سعدیه
1554 شخصیتهاحليمه دختر «ابى ذويب عبد الله بن حارث بن شجنه»، از قبيلهی بنى سعد بن بكر بود.
شهرت حلیمه در تاریخ اسلام از آنرو است که چون آمنه
- حمد (ستایش)
15429 سرفصلهای قرآنی«حمد» در لغت به معنای «ستایش کردن» و در برابر ذم به معنای «نکوهش کردن» است.
ستایش کردن حقیقی، نوعی عمل و کردار است که نشانههایش میتواند در گفتار نیز ظاهر شود، اما سخن تنها را نمیتوان مدح
- حمزه ، حمزة بن عبد المطلب
3247 شخصیتهاحمزه فرزند عبدالمطلب، با کنیهی «ابوعماره» و «ابویعلى»، عموی پیامبر اسلام(ص)
- حمزة بن حسین بن علی
1676 شخصیتها- حمزة بن عقیل
1634 شخصیتهااندکی از منابع، حمزة بن عقیل را به عنوان یکی از شهدای کربلا اعلام کردهاند. البته برخی سیرهنویسان معاصر، ایشان را همان عبد الله بن عقیل<
- حنظله (ع)
2021 پیامبراندر برخی گزارشهای تاریخی و روایی سخن از پیامبری به نام حنظله آمده است که در ارتباط با زمان و مکان رسالت ایشان نیز نظرات محتلفی بیان شده و به عنوان نمونه، برخی ایشان را پیامبر «اصحاب الرس» دانستهان
- حنظلة بن اسعد شبامی
1812 شخصیتهاحنظلة بن اسعد(سعد) شبامی(شیبانی، شامی) یکی از شهدای کربلا و یکی از یاران امام حسین(
- حوا
3907 سرفصلهای قرآنیحضرت حوا(س) نخستین زنی است که پس از آفرینش حضرت آدم(ع) خلق شد. شاید بتوان از ظاهر آیات قرآن در چگونگی
- حواریون
3525 سرفصلهای قرآنی«حواریون» نام تعدادی از یاران خاص حضرت عیسی(ع) است. دربارۀ اینکه چرا آنان را حواریون نامیدهاند، مفسران احتمالاتی را مطرح کردهاند؛ مانند
- حور عین
7458 سرفصلهای قرآنیدر چندین آیه از قرآن مجید از همسران بهشتی تعبیر به «حورعین» شده است. در لغت، «حور» جمع «حوراء» به معنای زنی است که سفیدی چشمش بسیار سفید و سیاهی آن نیز بسیار سیاه باشد. و یا به معنای زنی است که دار
- حوزه ، حوزه علمیه ، طلبه ، روحانیت
5614 سرفصلهای قرآنیحوزه علمیه اصطلاحا به جایی گفته میشود که طلاب علوم دینی در آن به تحصیل علوم دینی و اسلامی اشتغال دارند. حوزه علمیه سابقهی بیش از هزار ساله دارد. حوزههای علمیه در
- حیاء ، شرم، خجالت
- حیقوق (ع)
1812 پیامبرانبر اساس برخی گزارشهای تاریخی «حبقوق»، «حبقون»، و یا «حیقوق»، نام یکی از پیامبران الهی بود که در راستای تبلیغ دین «حضرت موسی(ع)» گام برداشته و «بنىاسرائيل» را به سمت دین ایشان دعوت میكرد. او در «
- حیله شرعی
1448 اصطلاحات فقهی - اصولیواژۀ حيله، به معناى چاره است كه شخص در تدبير كارش به آن منتقل میشود و آن يک نوع تغيّر و انفصال از حال اوّلى است. در واقع، این واژه، بر اثر گذشت زمان، معناى دوّمى نيز پيدا كرده، و آن عبارت است از:
- خالد بن سنان (ع)
2154 پیامبرانبر اساس برخی گزارشها در زمان ميان حضرت عيسى(ع) و پیامبر اسلام(ص) چهار پيامبر به تبلیغ دین میپرداختند که سه نفر از بنى اسرائيل و يک نفر از عرب، به نام «خالد بن سنان عبسى» بود. برخی نیز معتقدند که
- خالد بن عمرو ازدی
1616 شخصیتها- خدیجه بنت خویلد
6609 شخصیتهاحضرت خدیجه(س) از پدری به نام «خويلد بن اسد»، و مادری به نام «فاطمه بنت زائده» پا به جهان گذاشت، ایشان اولین و گرامیترین همسر پیامبر اسلام (ص) و از از خرابات
2446 اصطلاحات عرفانی«خَرابات» در لغت جمع «خرابه» به معناى شرابخانه، میخانه، میکده و ویرانهها است. و در اصطلاح عرفانی عبارت است از: خراب شدن صفات و عادات نفسانی بشری، و فانى شدن وجود جسمانى. در همین راستا «خراباتی» ب
- خرقه
طبقه بندی موضوعی
موضوعات جانبی
پرسش های اتفاقی
-
خداوند خلق میکند انسان هم این کار را میکند! فرق بین این دو خلق چیست؟
24605 خلقت انسان 1392/11/17اولاً: ماده اولیه خلقت را تنها خدا خلق کرده و انسان اگر چیزی را خلق میکند تنها با استفاده از این مواد است. ثانیاً: این خلقت و اختراع انسان نیز تنها در صورتی امکان پذیر است که خدا مجاز شمرده باشد؛ یعنی بدون اذن و کمک الهی کسی ...
-
پایان دادن به قرائت قرآن با گفتن «صدق الله العظیم» چه حکمی دارد؟
39526 Laws and Jurisprudence 1392/08/18هر دو عبارت «صدق الله العلی العظیم» و «صدق الله العظیم»در پایان قرائت قرآن، پسندیده و مستحب است، اما برخی تعصبات باعث شده تا شیعه و سنی هر کدام به یکی از این عبارات بسنده کنند: 1. ممکن است اهل سنت، آوردن کلمه « العلی» را ترویج گرایشهای ...
-
مراد از کفاره تأخیر چیست؟
663 قضای روزه و کفارات 1403/12/26اگر انسان در ماه رمضان به دلایل موجه و مشروعی روزه نگیرد، و بعد از ماه رمضان، عذر او برطرف شود، اما با این وجود، روزههای فوت شده را ظرف یک سال و تا ماه رمضان آینده قضا نکرده و آن را به سالهای بعد موکول کند، ...
-
در وضو، شستن دست و صورت برای مرتبه سوم چه حکمی دارد؟ منظور از مرتبه اول و دوم چیست؟
113756 Laws and Jurisprudence 1390/11/03شستن صورت و دستها در وضو، برای مرتبۀ اوّل واجب و مرتبۀ دوّم جایز[1] و مرتبۀ سوّم و بیشتر از آن، حرام مىباشد.[2]حال اگر برای مرتبه سوم اعضای وضو را بشوید، درباره صحت یا بطلان وضو باید گفت:در دو صورت وضو باطل است، اول آنکه به ...
-
چرا در جامعه ایران پوشیدن لباس های روشن و تند برای خانم ها مشکل آفرین است؟
21211 Laws and Jurisprudence 1388/04/22اساسا؛ لباس برای پوشش و متانت انسان ها بوده و از میان تمام موجودات زنده، این تنها انسان است که علاوه بر پوشش طبیعی بدن خود، لباسی بر تن خود نموده تا علاوه بر محافظت او از گرما و سرما، نشانگر شخصیت او نیز باشد و این ...
-
در دانش اصول فقه، معنای «اشتراک» چیست و چند قسم دارد؟
8934 General Terms 1398/02/22در دانش اصول، «اشتراک» را به نوعی در مقابل «ترادف» در نظر میگیرند، بدین ترتیب که اگر چند واژه دارای یک معنا باشند آن واژهها را «مترادف» میگویند، مثل واژههای «انسان» و «بشر» که هر دو به یک معنا هستند. اما «اشتراک» عبارت است ...
-
شیوه تبلیغ اسلام چگونه بوده است؟
38692 معصومین 1387/12/01تبلیغ به معنای رساندن پیام است و از آنجا که رسالت همه انبیاى الهى بویژه پیامبر گرامی اسلام (ص) هدایت انسان ها از تاریکى ها به سوى نور بوده است تبلیغ در اسلام به عنوان وسیله اى که پیام خدا را به بندگانش مى رساند اهمیّت بسیار دارد. روش های ...
-
چرا گوشت خوک در ادیان الهی قبل از اسلام حرام نبود؟
25913 غذای غیر مسلمانان 1394/06/25بر اساس تعالیم اسلام، ادیان الهی دارای شریعت بودند. در این شرایع بنابر مصالح و مفاسد، حکم به تحریم گوشت برخی از حیوانات شده است. با توجه به مفسدهای که در گوشت خوک وجود دارد، در دین یهود حرام و نجس اعلام شده و خوردن آن ...
-
آیا حدیثی با این مضمون که اگر کار خوبی را که قلبا دوست دارید انجام دهید، نمیتوانید انجام دهید، سعی کنید اظهار به آن کار خوب کنید در منابع روایی وجود دارد؟
7702 درایه الحدیث 1391/08/01روایاتی به این مضمون در منابع حدیثی وجود دارد که در اینجا دو نمونه از آنرا ذکر میکنیم: ۱. قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ (ع): «کَفَى بِالْحِلْمِ نَاصِراً وَ قَالَ إِذَا لَمْ تَکُنْ حَلِیماً فَتَحَلَّم»؛[1] امام صادق(ع) فرمود: بردبارى براى یارى کافى ...
-
روایاتی که حضرات آدم(ع) هنگام خروج از بهشت ، یعقوب(ع) هنگام دوری از فرزندش، یوسف(ع) در زندان، فاطمه(س) و سجّاد(ع) به خاطر پدرانشان را به عنوان بکّاؤون(بسیار گریهکنندگان) معرفی میکند، تا چه اندازه معتبر است؟
11168 درایه الحدیث 1397/06/18روایتی در برخی منابع وجود دارد که برخی از شخصیّتهای والای معصوم، آنقدر گریه کردند که به «بکّاء(بسیار گریان)» شناخته شدهاند. «بکّاء» صیغه مبالغه «باکی» به معنای گریان است: از امام صادق(ع) نقل شده است که فرمود: «کسانی که بسیار گریان بودند، پنج نفرند: آدم، یعقوب، یوسف، فاطمه ...
پربازدیدترین ها
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
893100 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
799839 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
764011 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
686307 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
661559 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
650203 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
603819 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
فضیلت و آداب و شرایط نماز جمعه چیست؟ و به چه صورت خوانده میشود؟
580720 نماز جمعه 1389/09/10در مورد جایگاه و فضیلتش نماز جمعه همین بس که سورهای از قرآن به نامش میباشد.نماز جمعه یک از عباداتی است که به جماعت خوانده میشود. این نماز دو خطبه دارد که با حمد و ثنای الهی شروع میشود و امام جمعه در این خطبهها باید مردم را به تقوای ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
576913 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا ارتباط انسان با جن ممکن است؟
565764 جن 1386/02/01قرآن مجید وجود جن را تصدیق کرده و ویژگیهای زیر را برای او برمیشمارد:جن موجودی است که از آتش آفریده شد، بر خلاف انسان که از خاک آفریده شده است.[1]دارای علم، ادراک، تشخیص حق از باطل و قدرت منطق و استدلال ...
- حضرت یوشع (ع)