اصطلاحات و مدخل ها
- علم ، دانش بشری
-
علم حصولی
2468 اصطلاحات عرفانی
علم حصولی دانشی است که با استفاده از واسطههایی چون منطق و استدلال به دست میآید بر خلاف «علم حضوری» که برای به دست آوردن آن نیاز به هیچ و
-
علم حضوری
3395 اصطلاحات عرفانی
علم حضوری دانشی است که عین واقعیت معلوم بدون هیچ واسطهای نزد عالِم حاضرباشد؛ مانند علم انسان به ذات و حالات وجدانی و ذهنی خود. در برابر این نوع از علم، «علم حصولی»
-
علی اصغر ، عبد الله الرضیع
9322 شخصیتها
یکی از شهدای کربلا، کودک شیرخوار امام حسین(ع) از همسری به نام رباب بود. در برخی منابع کهن شیعی و اهل سنت نام این کودک عبدالله ذکر شد
-
علی بن الحسین ، علی اکبر
4721 شخصیتها
امام حسین (ع) دو یا چند فرزند پسر به نام علی داشت که یکی از آنها که از همسری به نام لیلا بود به نام علی اکبر(ع) شناخته میشود. برخی گزارشها علی اکبر(ع) را بزرگتر از
-
علی بن عقیل
1794 شخصیتها
بر اساس گزارش برخی منابع، علی بن عقیل یکی از شهدای کربلا در رکاب امام حسین(ع) بود که در سی و هشتسالگی توسط لقیط بن یاسر جهنی
- علی شریعتی
2589 شخصیتها«علی مَزینانی»، مشهور به «دکتر علی شریعتی»، دوم آذر ۱۳۱۲ش، در روستای «کاهک» از توابع سبزوار متولد شد. پدرش «محمدتقی شریعتی»، مؤسس «کانون نشر حقایق اسلامی» و مفسر نوگرای علیم ، علم خدا
36665 سرفصلهای قرآنی«علیم» صفت مشبه و به معنای عالم است. علم الهى داراى سه مرتبه است:علم به ذات، علم به اشیای دیگر قبل از ایجاد آنها، و علم به اشیاى دیگر پس از ایجاد آنها.
علم
- عمار بن حسان
1630 شخصیتهابر اساس برخی گزارشها، یکی از شهدای کربلا و از یاران امام حسین(ع)، عمار بن حس
- عمار بن سلامه دالانی
1698 شخصیتهاعمار بن (ابی) سلامه دالانی یکی از یاران امام حسین(ع) و از شهدای کربلا بود که ا
- عمار بن یاسر ، عمار یاسر
3878 شخصیتهاعمار فرزند یاسر، با کنیهی ابویقظان، همپیمان قبیله بنیمخزوم بود. نسب عمار به خاندان عنس بن مالک از قبایل قحطانی و ساکن یمن میرسد.
عمار، به همراه برادر(عبدالله)، پدر(یاسر) و مادرش(سمیه)خد
- عمارة بن صلخب أزدی
1553 شخصیتها- عمر بن احدوث (جندب) حضرمی
1546 شخصیتها- عمر بن حسین بن علی
2263 شخصیتهاابن شهرآشوب در کتاب مناقب در میان شهدای کربلا از شهیدی با نام «عمر بن حسین بن علی» یاد میکند که در رکاب
- عمر بن خطاب
11967 شخصیتهاعمر بن خطاب بن نفيل بن عبد العزّى بن ریاح، با کنیهی ابوحفص، در سال سیزدهم بعد از عام الفیل به دنیا آمد. مادرش حنتمة بنت هاشم بن مغيره، از قریش و طایفهی بنیمخزوم بود.
عمر در ابتدای ظهور
- عمر بن علی
1799 شخصیتها- عمران
1563 سرفصلهای قرآنی- عمران بن کعب انصاری
2062 شخصیتهابر اساس گزارشهای تاریخی نام یکی از شهدای کربلا که روز عاشورا در رکاب امام حسین(ع)<
- عمرو (عمر) بن جناده انصاری
1807 شخصیتها- عمرو (عمر) بن حسن بن علی
2195 شخصیتها- عمرو (عمر) بن خالد صیداوی
1919 شخصیتهایکی از شهدای کربلا و پیروان مکتب امام حسین(ع) ، عمرو (یا عمر) بن خالد صیداوی(یا
- عمرو (عمر) بن عبدالله جندعی
1870 شخصیتهاعمرو (عمر) بن عبدالله جندعی یکی از یاران امام حسین(ع) و یکی از شهدای کربلا میب
- عمرو بن خلف
1980 شخصیتها- عمرو بن ضبیعة (عمرو بن شیبة ، عمر بن مشیعة)
1837 شخصیتهابر اساس برخی گزارشها نام یکی از شهدای کربلا عمرو بن ضبیعه ضبعی از قبیله قیس بن ثعلبه بود که در روز عاشورا در کنار عمرو بن عاص ، عمرو عاص
3072 شخصیتهاعمرو بن عاص بن وائل سهمی، یکی از چهرههای حیلهگر و فرصتطلبی بود که از زنی به نام نابغه متولد شد. عمرو بن عاص در زمان پیامبر(ص) چهرهای ب
- عمرو بن قرظه
1919 شخصیتهادر میان شهدای کربلا و یاران امام حسین(ع) شهیدی به نام عمرو بن قرظه(قرطه) بن کعب
- عنب ، انگور
4108 سرفصلهای قرآنیانگور(عنب) از میوههایی است که خداوند آن را به عنوان یکی از نعمتهای ارزشمند اعلام کرده و آن را از میوههای پاک بهشتى دانسته است و از این رو در عون بن عبد الله بن جعفر
2032 شخصیتهاعون بن عبدالله فرزند عبدالله بن جعفر و حضرت زینب(س) یکی از شهدای کربلا میباشد
- عون بن عقیل
1841 شخصیتهااندکی از منابع تاریخی کهن، از شهادت عون بن عقیل در روز عاشورا و در رکاب امام حسین(ع) یاد میکنند، بدون آنکه توضیح بیشتری در مورد زندگ
- عهد و میثاق (پیمان)
15933 سرفصلهای قرآنیدر آموزههای دینی، عهد و پیمان از چند دیدگاه میتواند قابل بررسی باشد:
1 . پیمان انسان با خداوند: «در ميان مؤمنان مردانى هستند كه بر سر عهدى كه با خدا بستهاند ايستادهاند. بعضى از آنها ب
- عید فطر ، فطریه
5358 طبقهبندی نشده- عید نوروز
1769 زمانهاعید نوروز در ابتدای فصل بهار و ماه فروردین از عیدهایی است که مردم فارسی زبان ایران و کشورهای همسایه، آنرا پاس میدارند همچنانکه مردم کرد زبان کشورهای عراق، ترکیه و سوریه آنرا بزرگ میشمارند.
- عین الحق
2609 اصطلاحات عرفانی«عین الحق» اشاره به مقام ذات خداوند و اصطلاحی هستیشناسانه است؛ اما گاهی در مبحث الهامات و در معرفتشناسی عرفانی نیز بهکار میرود و اشاره به زمانی است که سالک الی الله آینهی سرّ شده و باطن او کا
- غدیر خم ، عید غدیر
11142 مکانها و مناطقواژه «غدیر» در لغت به چند معنا آمده است؛ مانند «آبگیر» و «قطعهای از آب».
غدیر خُمّ در میان راه دو شهر بزرگ دنیای اسلام، مکه و مدینه، در محلی به نام «جُحفه» قرار دارد که در زمان رسول گرامی
- غرور
7046 سرفصلهای قرآنیواژهی «غرور» در كلمات عرب بویژه در آيات قرآن و روايات به كار رفته و در گفتوگوهاى روزمرّه فارسى زبانان نيز كم و بيش در همان معانى اصلى يا لوازم آن به كار میرود. «غَرور»(به فتح غین) و «غُرور»(به
پرسش های اتفاقی
-
انواع خیار (حق فسخ معاملات) که در ابواب تجارت فقه از آنها گفتوگو میشود را مختصرا بیان کنید؟
4231 1402/07/12«خِیار» اصطلاحی فقهى، و اسم مصدر از «اختیار» است. مبحث «خیارات» که فقها آنرا در باب تجارت مطرح میکنند،عبارت است از اینکه هر یک از دو طرف قرارداد، یا تنها یک نفر از آنها، و یا شخص سوم، این اختیار را داشته باشد که معامله انجامشده را فسخ نموده ...
-
آیا آیه 159 سوره انعام به اختلاف و تفرقه در دین اسلام اشاره دارد، یا ناظر به تمام ادیان الهی است؟
29086 فرقه های منشعب از شیعه 1392/09/05آیه 1۵9 سوره انعام چنین است: «إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَ کانُوا شِیَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْءٍ إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُمْ بِما کانُوا یَفْعَلُونَ».[1] در تفسیر این آیه، جمعى از مفسران معتقدند که آیه درباره یهود و نصارا نازل شده است که ...
-
حکم دست دادن با پیرزن که هیچ تحریک جنسی به دنبال ندارد چیست؟
29318 برخی احکام 1394/01/25دست دادن با نامحرم جایز نیست و تنها ملاک در این موضوع، تحریک جنسی نیست. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:[1] حضرت آیت الله العظمی سیستانی (مد ظله العالی): جایز نیست. حضرت آیت الله العظمی صافی گلپایگانی (مد ظله ...
-
نفس ناطقه چیست و آیا آنچه به عنوان «خلق آخر» در قرآن آمده، ناظر به همین نفس است؟
20936 آفرینش انسان و جهان 1391/04/12در آیه مورد پرسش: «ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظاماً فَکَسَوْنَا الْعِظامَ لَحْماً ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ فَتَبارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقینَ»،[1] خداوند هفت مرحله از مراحل خلقت انسان را بیان می کند که انسان تا به مرحلۀ انسانیت برسد، ...
-
منظور از «دابة الارض» در سوره نمل چیست؟
87437 دابة الأرض 1390/11/27واژۀ «دابة»، از نظر معنا، جنبندهای است که قابل اطلاق بر انسان و غیر انسان است. امّا در اینکه «جنبندۀ زمینى» در آیۀ شریفه چه موجودی است و برنامه و رسالت او چگونه است؟ قرآن به صورت سربسته بیان کرده و میگوید: موجود متحرّک و جنبندهاى است که در آستانه ...
-
رضاع کبیر چیست؟ و آیا عائشه برای محرم شدن با نامحرمان، خواهرزاده و یا برادرزاده خود را وادار به شیر دادن آنها میکرد؟
110302 آنچه شیعه پاسخ گوی آن نیست 1391/07/22یکی از راههای محرمیت، رضاع یا همان شیرخوارگی است که ایجاد محرمیت از این روش دارای شرایطی است که میتوانید جهت اطلاع از آن به پاسخ شمارهی 4071 از همین سایت مراجعه کنید. موضوع رضاع کبیر مورد پذیرش شیعه نیست و به طور طبیعی ...
-
آیا ام اسحاق ابتدا با امام حسن(ع) و بعد از ایشان با امام حسین(ع) ازدواج کرد، و از هرکدامشان دارای فرزندی به نام فاطمه شد که اولی همسر امام سجاد(ع) و دیگری خواهر ایشان است؟
12213 تاريخ بزرگان 1399/01/27امام سجاد(ع) با دختر عمویش ام عبدالله،[1] فاطمه بنت الحسن(ع) ازدواج نمود[2] که ثمرهی زندگی آنها امام باقر(ع) است. بر اساس گزارشهای تاریخی، نام مادر همسر امام سجاد(ع)، «ام اسحاق بنت طلحه بن عبیدالله بن عثمان»،[3] و نام مادر ام ...
-
فطریه سربازان و افرادی که در مؤسسات مختلف؛ غذای رایگان دریافت میکنند را چه کسی باید بپردازد؟
16473 زکات فطره 1393/07/16گرچه مخارج افرادی مانند سربازها به عهده مراکزی است که در آن خدمت میکنند، ولی پرداخت زکات فطره بر عهده خودشان است و در صورتی که در آمدی برای پرداخت فطریه ندارند، از آنان ساقط میشود. ضمائم: پاسخ مراجع عظام تقلید نسبت به این سؤال، چنین است:
-
چرا در نماز فرادا هم نمازگزار باید آیات «ایاک نعبد و ایاک نستعین، اهدنا الصراط المستقیم» را به صورت جمع بگوید؟!
15129 تفسیر 1396/04/19خواندن «ایاک نعبد و ایاک نستعین» با ضمیر جمع(متکلم مع الغیر)، در سوره حمد هنگامی که نماز به جماعت خوانده شود بدیهی است که مسئلهای ندارد، اما زمانی که نمازگزار در حال اقامه نماز به صورت فرادی است، منظور از ضمیر جمع چه میتواند باشد، و چرا نمیگوید ...
-
معنای صلوات بر پیامبر در اولین و آخرین و ملأ اعلی چیست؟
29590 صلوات بر محمد و آل محمد 1389/12/03چون حضرت محمد(ص) سرآمد پیامبران(ع)، افضل ساکنان عالم بالا، و نتیجهٔ خلقت از اول آفرینش تا پایان آن است، لذا صلوات بر آن حضرت با این الفاظ ذکر شده است؛یعنی خداوندا صلوات فرست بر محمد و آل او در اولین و آخرین و ملأ اعلی و ... ...
پربازدیدترین ها
-
سریع الاستجابه ترین دعا جهت رسیدن به حاجت کدام است؟
937283 دعا 1386/03/09دعاهای زیادی از امامان معصوم(ع) نقل شده است که مورد اجابت واقع شده و سریع الاجابه هستند، که ذکر متن آنها در اینجا مقدور نیست و فقط به ذکر اسامی چند مورد که دارای اهمیت خاص هستند اشاره میشود؛ مانند: دعای توسل، دعای فرج، دعای اسم اعظم، دعای ...
-
پیامبران اولو العزم چه کسانی هستند؟ چرا اولو العزم نامیده شدند، و کتابهای آنها چه نام دارد؟ و چرا زرتشت و داوود(ع) اولو العزم نیستند؟
900340 پیامبران و کتابهای آسمانی 1387/02/31واژۀ «اولو العزم» در آیۀ 35 سورۀ احقاف آمده است. عزم به معنای حکم و شریعت است، و اولو العزم یعنی پیامبرانی که دارای شریعت و دین مستقل و جدیدی بودند. در روایات برای پیامبران اولو العزم شرایطی ذکر شده است:داشتن دعوت جهانشمول،داشتن شریعت و دین،داشتن ...
-
تعداد فرزندان حضرت علی (ع)، و نام ایشان و نام مادران آنان چه بوده است؟
818066 معصومین 1387/06/05شیخ مفید در کتاب ارشاد تعداد آنها را 27 تن از دختر و پسر دانسته و پس از آن گفته است: عدهای از علمای شیعه گویند که فاطمه پس از وفات پیامبر (ص) جنینی که پیامبر او را محسن نامیده بود سقط کرد. بنابر قول این عده، فرزندان آن حضرت ...
-
معنای ذکر «لا حول ولا قوه الا بالله العلی العظیم» چیست و این ذکر چه آثار و برکاتی دارد؟
792542 حدیث 1396/06/14«لَا حَوْلَ وَ لَا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّهِ الْعَلِیِّ الْعَظِیمِ»؛ یعنی هیچ نیرو و توانى جز از سوى خداوند بلندمرتبه و بزرگ نیست. واژه «حول» در لغت به معنای حرکت و جنبش،[1] و «قوّة» به معنای استطاعت و توانایی است.[2] بنابر ...
-
آیا خداوند به نفرینی که از دل شکسته باشد، توجه میکند؟ یا فقط دعاهای مثبت را اجابت میکند؟
703874 Practical 1390/07/12نفرین در آموزههای دینی ما مسئلهای شناخته شده است، چنانکه در آیات و روایات آمده است:«بریده باد هر دو دست ابولهب»؛ «از نفرین مظلوم بترسید که نفرین مظلوم به آسمان میرود». و... .منتها همانگونه که دعا برای استجابت، نیازمند شرایط است، و هر دعایی از هر فردی قرین اجابت نیست، ...
-
حکم زنا با زن شوهردار چیست؟
669229 Laws and Jurisprudence 1387/05/23زنا خصوصا با زن شوهر دار یکی از گناهان بسیار زشت و بزرگ به شمار می آید ولی بزرگی خداوند و وسعت مهربانی او به حدی است، که اگر گنهکاری که مرتکب چنین عمل زشت و شنیعی شده واقعا از کردۀ خود پشیمان باشد و ...
-
عقیقه و احکام و شرایط آن چیست؟
654717 Practical 1391/02/11عقیقه عبارت است از: کشتن گوسفند یا هر حیوانی که صلاحیّت قربانی کردن داشته باشد، در روز هفتم ولادت فرزند، جهت حفظ فرزند از بلاها. پرداخت قیمت آن کفایت از عقیقه نمیکند. بهتر است عقیقه و فرزندی که برایش عقیقه میشود، از حیث جنسیت مساوی باشند، ولی ...
-
طبق فتوای رهبر، نماز مغرب و عشا چه زمانی قضا می شود؟
644547 Laws and Jurisprudence 1385/10/20پاسخ دفتر مقام معظم رهبری: آخر وقت نماز مغرب و عشا نصف شب شرعى است (15/11 ساعت بعد از ظهر شرعی) و احتیاط آن است که اگر تا آن موقع نماز را نخوانده است، تا طلوع فجر به قصد ما فىالذمّه[1] بهجا آورد و پس از آن نماز قضا مىشود
-
آیا کاشت ناخن مانع غسل و وضو است؟
615287 Laws and Jurisprudence 1387/12/04در غسل و وضو، باید آب به اعضای بدن برسد و ایجاد مانعی در بدن که رفع آن مشکل یا غیر ممکن است، جایز نیست، مگر در صورتی که ضرورتی آن را اقتضا کند و یا غرض عقلائی مشروعی در این امر وجود داشته باشد.در هر حال، اگر مانعی ...
-
آیا گفتن اذان و اقامه در نماز واجب است، و آیا میتوان با یک اذان و اقامه، چند نماز خواند؟
602310 وضو، اذان و نماز 1388/11/13برخی از فقهای گذشته، مثل ابن عقیل و ابن جنید، اذان و اقامه را واجب میدانند.[1] اما اکثر مراجع معظم تقلید در احکام اذان و اقامه میفرمایند: برای مرد و زن مستحب است پیش از نمازهای یومیّه(نمازهای واجبی که در هر روز خوانده میشود) اذان و ...
- علی شریعتی
